I SA/Go 2199/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2006-05-18
NSAinneŚredniawsa
cłoVATwartość celnazgłoszenie celneorgan celnyekspertyzapróbkikodeks celnypostępowanie celneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia długu celnego i podatku VAT, uznając zebrany materiał dowodowy za niewystarczający.

Skarżący R.F. PHU "AJ" zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości i stawki celnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa celnego przez organy celne, w szczególności w zakresie oceny dowodów i stosowania metod ustalania wartości celnej.

Sprawa dotyczyła skargi R.F. PHU "AJ" na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą nieprawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie wartości i stawki celnej towaru, co skutkowało określeniem kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucał organom celnym naruszenie przepisów proceduralnych, w tym Ordynacji podatkowej, w zakresie oceny dowodów, zwłaszcza opinii biegłego, oraz naruszenie przepisów Kodeksu celnego dotyczących ustalania wartości celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy celne naruszyły przepisy proceduralne (art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej) oraz materialne prawo celne (art. 24 Kodeksu celnego). W szczególności, organy celne nie wykazały, dlaczego nie można było ustalić wartości celnej towaru na podstawie metod wskazanych w art. 25-28 Kodeksu celnego, a od razu zastosowały metodę "ostatniej szansy" (art. 29). Sąd podkreślił, że zasada jest przyjmowanie wartości transakcyjnej, a jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wymaga uzasadnionych przyczyn, których organy nie wykazały, opierając się jedynie na "niskiej cenie importowanego towaru". Ponadto, sąd zakwestionował rzetelność opinii biegłego, wskazując na brak podstawowych danych źródłowych i niewystarczającą ilość próbek do oceny całej partii towaru, co naruszało art. 191 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne naruszyły art. 23 § 7 i art. 24 § 1 Kodeksu celnego, dokonując ustaleń w sposób dowolny i pomijając kolejność stosowania metod ustalania wartości celnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odrzucenie wartości transakcyjnej wymaga uzasadnionych przyczyn, a samo stwierdzenie "niskiej ceny" jest niewystarczające. Organy celne nie wykazały, dlaczego nie zastosowano wcześniejszych metod ustalania wartości celnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (35)

Główne

k.c. art. 23 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Zasada przyjmowania wartości transakcyjnej jako wartości celnej.

k.c. art. 23 § § 7

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Odmowa uwzględnienia wartości transakcyjnej musi mieć uzasadnione przyczyny, wynikające z zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów.

k.c. art. 24 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Obowiązek organów celnych do wykazania, że nie można było ustalić wartości celnej towaru na podstawie metod wskazanych w art. 25-28.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów celnych do wykazania, że zebrany materiał dowodowy wyczerpująco wyjaśnia stan faktyczny.

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów celnych do wykazania, że zebrany materiał dowodowy wyczerpująco wyjaśnia stan faktyczny.

Ord.pod. art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Naruszenie poprzez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu z opinii biegłego oraz uniemożliwienie zadawania pytań.

Ord.pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Naruszenie poprzez uznanie, że przedstawiona opinia pozwala na prawidłowe ustalenie wartości celnej importowanego towaru.

Ord.pod. art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Regulacja dowodu z opinii biegłego, wskazująca, że biegłym może być tylko osoba dysponująca odpowiednimi wiadomościami.

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Metody ustalania wartości celnej.

k.c. art. 26

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Metody ustalania wartości celnej.

k.c. art. 29

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Metoda ustalania wartości celnej tzw. "ostatniej szansy".

k.c. art. 72 § § 1 zd. 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Możliwość zwrócenia się o dodatkową rewizję, jeśli zgłaszający uzna, że wyniki częściowej rewizji nie są reprezentatywne.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie środków określonych ustawą przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu do określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 14 § ust. 2 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 5

Określenie wysokości kosztów postępowania.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej art. 1

u.p.t.u. art. 11 § ust. 1-3,5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 11c § ust. 2 - 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 11e

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4 i 4c

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 54 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne art. 26

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów... art. 9

Szczegółowy tryb postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek, weryfikacji lub unieważnianiu zgłoszeń celnych.

Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2001 r.

Określenie wzoru formularza protokołu pobrania próbek.

GATT art. VII

Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu

Prawo do sprawdzenia wiarygodności deklarowanej wartości celnej.

k.c. art. 355 § § 2

Kodeks cywilny

Ocena należytej staranności podmiotu profesjonalnego.

k.c. art. 253 § § 2 pkt 2 w zw. z art. 259

Kodeks celny

Umocowanie agencji celnej jako przedstawiciela pośredniego.

k.c. art. 256 § § 1 pkt 1

Kodeks celny

Umocowanie agencji celnej do badania towarów i pobierania próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego.

k.c. art. 40 § § 3

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1999 r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu art. 3 § ust. 2 pkt 1

Zakres badania towarów obejmuje pobieranie próbek.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 listopada 1999 r. w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu art. 6

Próbki pobiera się w obecności funkcjonariusza celnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne naruszyły przepisy proceduralne i materialne prawo celne. Zebrany materiał dowodowy był niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego. Opinia biegłego była nierzetelna i nie mogła stanowić podstawy do ustaleń. Organy celne nie wykazały, dlaczego nie zastosowano metod z art. 25-28 Kodeksu celnego. Ustalenie wartości celnej było dowolne i oparte na nieuzasadnionym zakwestionowaniu ceny transakcyjnej. Pobranie próbek i przeprowadzenie ekspertyzy było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

zasadą jest przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej odmowa uwzględnienia takiej wartości na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, musi mieć uzasadnione przyczyny niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska takie ustalenie musi być siłą rzeczy poprzedzone porównaniem deklarowanej wartości z innymi cenami kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów złożonych przez importera powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu i cech towaru wobec braku wskazania przesłanek takiego ustalenia, należy je uznać za dowolne organy celne są zobowiązane do rozważenia a nawet podjęcia próby ustalenia wartości celnej towaru przy zastosowaniu wcześniejszych metod metody ustalania wartości celnej muszą być stosowane kolejno, nie można wybierać jednej z metod z pominięciem wcześniejszych jedyny dowód, w oparciu o który organy celne dokonały spornych ustaleń odnośnie jakości i wartości importowanego towaru stanowiła ekspertyza wypowiedź rzeczoznawcy musi posiadać formę wiarygodną, kategoryczną, wyczerpującą, a nie wzbudzać kolejne wątpliwości i zapytania postępowanie dotyczyło ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanej partii towarów, a nie pobranych próbek tkanin zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do sformułowania poczynionych przez organy celne ustaleń faktycznych

Skład orzekający

Krystyna Skowrońska-Pastuszko

przewodniczący

Barbara Rennert

sprawozdawca

Alina Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej, stosowanie metod z Kodeksu celnego, ocena dowodów w postępowaniu celnym, rzetelność opinii biegłego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu tkanin i stosowania konkretnych przepisów celnych z okresu przed wejściem Polski do UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i stosowanie przepisów prawa, nawet w pozornie rutynowych sprawach celnych. Podkreśla znaczenie rzetelności opinii biegłego i obowiązek organów do wykazania podstaw swoich decyzji.

Niska cena towaru to nie zawsze podstawa do kwestionowania cła – sąd wyjaśnia, jak organy celne powinny ustalać wartość importu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 2199/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Barbara Rennert /sprawozdawca/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Sędziowie Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Krzysztof Garbacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006r. sprawy ze skargi R.F. PHU "AJ" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej kwotę 2.929,00 (dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący R.F. (prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "AJ") wniósł skargę na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] uznającą zgłoszenie celne nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości oraz stawki celnej towaru i określającą kwotę wynikającą z długu celnego i podatku od towarów i usług.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Agencja Celna, reprezentując jako przedstawiciel bezpośredni importera R.F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe AJ" zgłosiła w dniu[...] kwietnia 2003 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej tkaninę z włókna poliestrowego, deklarując wartość towaru na kwotę 13.537,83 USD. Jako kraj pochodzenia towaru wskazano Tajlandię i Chiny, towar zakwalifikowano według kodu PCN 54076990 0, cło zadeklarowano według stawki konwencyjnej 9%, a podatek od towarów i usług według stawki 22 %.
Urząd Celny tego samego dnia podjął czynności weryfikacyjne w stosunku do w/w zgłoszenia, pobierając próbki towaru i sporządzając z tej czynności protokół. Następnie w dniu [...] kwietnia 2003 r. postanowił powołać biegłych rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich w celu określenia rodzaju, jakości i wartości celnej sprowadzonych towarów, przekazując jednocześnie do ekspertyzy próbki towarów pobrane w trakcie rewizji celnej.
Sporządzona w dniu [...] kwietnia 2003 r. przez rzeczoznawcę SWP M.M. ekspertyza wskazywała ceny hurtowe (wraz z podatkiem VAT i marżą hurtową 25 %) przedłożonych próbek materiałów dla wyrobów jakości pierwszej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Urząd Celny uznał zgłoszenie celne uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, określając kwotę długu celnego. Decyzję tę doręczono skarżącemu dnia 15 lipca 2003 r.
Wskutek odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] uchylił decyzję Urzędu Celnego i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazując okoliczności, które winny być uwzględnione przy wydawaniu rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] kwietnia 2005r. nr [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w zakresie klasyfikacji taryfowej, wartości celnej towaru, podstawy opodatkowania oraz wymiaru kwoty należności przywozowych i podatku od towarów i usług. Organ stwierdził, że wartość celna towarów zadeklarowana przez stronę była zaniżona w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Decyzję wydano w oparciu o art. 13 § 1, art. 21 § 1, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z póz. zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. -przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 13 § 1 i 3, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit b) i c), art. 70 § 1 i 2, art. 71 § 1, art. 76 § 1, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. -Kodeks celny (t. j. Dz. U. Nr 75 poz. 802 późn. zm.), art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 1-3,5, art. 11c ust. 2 - 4, art.11e , art. 15 ust. 4 i 4c, art. 18 ust. 1, art. 54 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. nr 226 poz. 1885 z późn. zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji organ celny powołując się na przepisy art. 23 § 7 Kodeksu celnego wskazał, że nie był związany określeniem wartości towaru wynikającym z faktury przedstawionej przez importera. Uznał też, iż wystarczającą przesłanką zakwestionowania ceny transakcyjnej było stwierdzenie, że cena ta była zbyt niska. Za niewiarygodną uznał informację zawartą w treści faktur dokumentujących nabycie towaru przez importera, że przywożona tkanina jest niskiej jakości. Wysoką jakość pobranych w obecności importera próbek tkanin potwierdzać miała ekspertyza rzeczoznawcy Stowarzyszenia Włókienników Polskich - M.M., który stwierdził, że jakość badanych towarów odpowiada standardowi pierwszej jakości.
W toku postępowania celnego ustalono, iż przedłożone do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia zostały sfałszowane.
Z uwagi na brak odpowiedniego materiału porównawczego organ pierwszej instancji do określenia wartości celnej towaru nie zastosował żadnej z metod określonych w art. 25-28 Kodeksu celnego, wartość tę określono według metody tzw. "ostatniej szansy" w oparciu o przepis art. 29 Kodeksu, zaś niezbędne ustalenia odnośnie wartości importowanego przez skarżącego towaru oparto o treść wspomnianej wcześniej ekspertyzy biegłego.
Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2005 r., który w dniu 13 maja 2005 r. złożył od niej odwołanie, zarzucając naruszenie art. 191, art. 187 § 1 oraz art. 190 Ordynacji podatkowej, jak również § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 92 poz. 1051).
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż organ jest uprawniony do zakwestionowania wartości celnej importowanego towaru i przeprowadzenia ekspertyzy wyrobu, która prowadzi do określenia jej prawidłowej wysokości. Organ podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego o istnieniu przesłanek zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Zdaniem organu II instancji prawo do sprawdzenia wiarygodności deklarowanej wartości celnej wynika również z artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W odpowiedzi na zarzut uniemożliwienia stronie w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, Dyrektor Izby Celnej poinformował, że organ celny I instancji nie miał wiedzy na temat miejsca i czasu przeprowadzania tego dowodu, więc nie mógł o nich poinformować skarżącego. Ponadto nie znalazł podstaw do uznania, iż załączona do akt sprawy opinia biegłego została sporządzona w sposób nierzetelną. Zdaniem organu II instancji strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu, a także zgłaszania ewentualnych zastrzeżeń.
Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 30 sierpnia 2005 r., który dnia 23 września 2005 r. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom celnym naruszenie § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów. (Dz. U. Nr 92, poz. 1051) przez pobranie próbek w sposób niezgodny z obowiązującymi Polskimi Normami; naruszenie art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że opinia biegłego i wyjaśnienie do niej pozwalają na określenie jakości całej partii zgłoszonego do odprawy towaru co stanowi rażącą sprzeczność z wnioskami wyrażonymi wprost i w samej opinii; naruszenie art. 190 ustawy - Ordynacja podatkowa przez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, a także uniemożliwienie stronie zadawania pytań biegłemu.
Uzasadniając tej treści zarzuty skarżacy podniósł, iż organ zlecający wykonanie opinii powinien pobrać przedmiotowe próbki w sposób umożliwiający prawidłowe wykonanie opinii. Wynika to bezpośrednio z treści urzędowego formularza protokołu pobrania próbek części C pkt 9 i 11. Wzór formularza był natomiast określony w załączniku do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 200l r., które obliguje organ celny do stosowania się do wskazań wynikających z Polskich Norm lub normy ISO 2859. Konieczność stosowania się do tych wskazań wynikała również z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. Naruszenia tych przepisów nie usprawiedliwia podniesiony przez organy celne argument, że pobranie próbek spornego towaru miało miejsce w obecności strony. Funkcjonariusz celny, który pobierał próbki importowanego materiału, nie wypełnił prawidłowo formularza protokołu pobrania próbek w części C pkt 9 i 11. Pobrane próbki nie były też reprezentatywne.
Skarżący wskazał, że przy pobieraniu próbek i wydawaniu spornej ekspertyzy pominięto treść polskich norm nr PN-82/P-06706 i PN-93/P-06709. Zgodnie z nimi określanie jakości nie może się odbywać na podstawie jednostkowej próby pobranej z danej dostawy.
Nadto skarżacy wskazał, że z naruszeniem art. 190 Ordynacji podatkowej uniemożliwiono mu uczestniczenie w postępowaniu dowodowym, ponieważ skarżący nie mógł zadawać biegłemu pytań. Ponadto bezzasadna odmowa wydania próbek rozjemczych bez podania przyczyny stanęła na przeszkodzie zweryfikowaniu twierdzeń biegłego i zgromadzenie pełnego materiału dowodowego.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w kwestionowanej decyzji. W opinii organu poza sporem jest, iż zgłaszający został poinformowany o przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, jednakże nie złożył pisemnego wniosku o wyjaśnienie przyczyn zastosowania przepisu art. 23 §7 Kodeksu celnego (art. 23 § 8). Zdaniem organu odwoławczego z całej partii importowanego towaru pobrano losowo w obecności przedstawiciela Strony i samego zgłaszającego jedenaście próbek punktowych o wymiarach 1,00 x 1,50 m, a ponieważ zgłaszający nie kwestionowali faktu, że rewizja częściowa nie jest reprezentatywna dla pozostałej ilości tkaniny, stąd nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 72 § 1 zd. 2 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli zgłaszający uzna, że wyniki częściowej rewizji celnej towarów nie są reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, może do czasu zwolnienia towaru zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż takiego wniosku nie złożył ani skarżący, ani też będąca jego przedstawicielem agencja celna. Ponadto organ celny nie zgodził się z twierdzeniem, iż dokonał ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym. Podkreślił, iż stronę reprezentowała agencja celna, jako przedstawiciel pośredni, a więc podmiot, który zawodowo zajmuje się czynnościami związanymi z towarem, którego ilość lub rodzaj wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej (art. 253 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 Kodeksu celnego). Stąd też zdaniem organu powołując się na przepis art. 355 § 2 kodeksu cywilnego -stwierdzić wypada, iż należytą staranność takiego podmiotu należy oceniać przez pryzmat zawodowego charakteru działalności, wobec czego agencja celna winna posiadać profesjonalną wiedzę m.in. w zakresie pobierania próbek.
Organ II instancji nie zgodził się z poglądem o naruszeniu przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Finansów, na które powołuje się Skarżąca. Z treści art. 256 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny wynika, że agencja celna jest umocowana do badania towarów i pobierania ich próbek przed dokonaniem zgłoszenia celnego, a taki zakres przewidywało upoważnienie . Na mocy art. 40 § 3 Kodeksu celnego Minister Finansów w dniu 8 listopada 1999 r. wydał rozporządzenie w sprawie sposobu, trybu i warunków badania towarów przedstawionych organowi celnemu (Dz.U. nr 93, póz. 1075). Zakres tego badania obejmuje także pobieranie próbek (§ 3 ust. 2 pkt 1), przy czym obowiązuje forma pisemna, a same próbki pobiera się w obecności funkcjonariusza celnego (§ 6). Dyrektor Izby Celnej oświadczył, iż niniejszej sprawie poza funkcjonariuszami celnymi w pobraniu próbek uczestniczyli zarówno importer jak i jego przedstawiciele w osobach agentów celnych. W trakcie dokonywania przedmiotowej czynności nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń. Również biegli nie wskazywali, iż na podstawie przekazanych im próbek nie mogą określić jakości importowanej tkaniny.
W przypadku, gdy wymagane są wiadomości specjalne, organ celny może powołać biegłego, czyli osobę, która dysponuje takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ celny nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, lecz ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Organ rozpatrując sprawę nie jest związany opinią biegłego, która podlega ocenie jak każdy inny dowód w sprawie i może być przyjęta lub odrzucona. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie miał on podstaw do uznania opinii biegłego za nierzetelną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.
Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.
Skarga okazała się zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło bowiem
z obrazą przepisów postępowania i przepisów materialnego prawa celnego, zaś ranga tych naruszeń skutkować musiała uchyleniem decyzji.
Zdaniem Sądu, organy celne naruszyły przepisy proceduralne w szczególności art.122 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) uznając, iż zebrany materiał dowodowy w świetle wydanej opinii przez biegłego M.M. w sposób wyczerpujący wyjaśnia powstały stan faktyczny. Organy celne naruszyły również regulację art.24 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), poprzez niewykazanie, iż nie można było ustalić wartości celnej towaru importowanego na podstawie metod wskazanych w art. 25 - 28 cyt. ustawy - Kodeks celny.
Organy celne na podstawie przepisu art.23 §7 Kodeksu celnego uznały, że za podstawę wymiaru należności celnych i podatkowych sprowadzonej przez skarżącego tkaniny nie może zostać uznana zadeklarowana wartość transakcyjna, ponieważ wiarygodność dokumentów i informacji określających wartość transakcyjną nie ogranicza się do ich autentyczności (wiarygodność formalna), lecz obejmuje także ich wiarygodność materialną, czyli określenie ceny. Należy jednak przypomnieć, że zasadą jest przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej. Wartością transakcyjną jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art. 23 § 1 Kodeksu celnego). Odmowa uwzględnienia takiej wartości na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, musi mieć uzasadnione przyczyny. Winna być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej), informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, bądź też wynikać z zaniechania dołączenia odpowiednich dokumentów przez stronę do zgłoszenia celnego.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie
art. 23 § 7 Kodeksu celnego wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska. Takie ustalenie musi być siłą rzeczy poprzedzone porównaniem deklarowanej wartości z innymi cenami. Nadto kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów złożonych przez importera powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu i cech towaru. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono jedynie, że o zakwestionowaniu wartości transakcyjnej zadecydowała "przede wszystkim niska cena importowanego towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości celnej". Wobec braku wskazania przesłanek takiego ustalenia, należy je uznać za dowolne, a odrzucenie na jego podstawie wartości transakcyjnej za naruszające art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Podkreślić także należy, iż również doszło do naruszenia art. 24 § 1 Kodeksu celnego, albowiem organy nie wykazały czemu dokonały od razu ustalenia wartości celnej importowanego towaru, przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" - określonej
w art.29 Kodeksu celnego. Organy celne są zobowiązane do rozważenia a nawet podjęcia próby ustalenia wartości celnej towaru przy zastosowaniu wcześniejszych metod. Metody ustalania wartości celnej muszą być stosowane kolejno, nie można wybierać jednej z metod
z pominięciem wcześniejszych.
W rozpoznawanej sprawie bez dokonania rozważań nad możliwością zastosowania innej metody, dając biegłemu zlecenie do sporządzenia opinii od razu wskazano, iż ma on ustalić "cenę jednostkową do określenia wartości celnej" chociaż w tej sprawie należało dokonać ustaleń i rozważyć możliwość zastosowania metod z art. 25 lub 26 Kodeksu celnego.
W niniejszej sprawie jedyny dowód, w oparciu o który organy celne dokonały spornych ustaleń odnośnie jakości i wartości importowanego towaru stanowiła ekspertyza
sporządzona przez biegłego M.M. ze Stowarzyszenia Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców uzupełniona następnie pismami z dnia [...] października 2003 r. i [...] października 2003 r.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 197 Ordynacji podatkowej, regulującego dowód z opinii biegłego. Otóż Ordynacja podatkowa, odmiennie niż inne procedury, wskazuje iż biegłym może być tylko osoba dysponująca odpowiednimi wiadomościami. Nie ma regulacji wskazującej na dopuszczenie w charakterze biegłego instytutu naukowego lub naukowo - badawczego (co jest przewidziane np. w art.290 kpc). Organ dopuścił dowód w postaci biegłych rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich, zamiast zwrócić się do tego stowarzyszenia o imienne wskazanie osób posiadających odpowiednią wiedzę, a następnie powołać na biegłego osobę wskazaną z przedstawionej listy.
Organy celne naruszyły także regulację art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że przedstawiona opinia pozwala na prawidłowe ustalenie wartości celnej importowanego towaru. Zastrzeżenia do wydanej opinii, posiadał również organ odwoławczy przy rozpoznaniu pierwszego odwołania, na co wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2003 r. uchylającej w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Polecono wówczas uzupełnienie przedstawionej opinii poprzez wyjaśnienie źródeł pochodzenia przywoływanych cen. Podkreślono, że biegły oparł się o badanie marketingowe, w oparciu o ceny
u bezpośrednich importerów tkanin z Chin i Korei, Tajlandii, Indonezji sprzedawanych na polskim rynku, jednak bez wskazania jakich konkretnych importerów to dotyczy, nie przedstawił również żadnych ofert cenowych, sposobów ustalania stosownych marż. Zlecono, aby organ celny zażądał od biegłego opinii uzupełniającej, gdyż wypowiedź rzeczoznawcy musi posiadać formę wiarygodną, kategoryczną, wyczerpującą, a nie wzbudzać kolejne wątpliwości i zapytania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ celny zwrócił się do Stowarzyszenia Włókienników Polskich Zespołu Rzeczoznawców M.M. - o uzupełnienie ekspertyzy z dnia [...] kwietnia 2003 r. Uzupełnienia dokonano dwukrotnie: pismami z dnia [...] października 2003 r. i [...] października 2003 r. W opinii brak podstawowych danych źródłowych w oparciu, o które zastała wydana. Brak również opracowań . Biegły jednocześnie wskazał, iż analiza jakościowa nie może być określona na podstawie pojedynczych próbek i jeżeli nie ma możliwości sprawdzenia jej metodą 100 % przeglądu w takim przypadku przyjmuje się zawsze, iż wyrób jest pierwszej jakości.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż postępowanie dotyczyło ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanej partii towarów, a nie pobranych próbek tkanin. Jeżeli wielkość pobranej próbki była zbyt mała do ustalenia jakości całej partii towaru to biegły powinien przed wydaniem opinii zwrócić na to uwagę. Ponadto nie wyjaśnił czy ta dostarczona ilość była wystarczająca do spełnienia formalnych wymogów koniecznych do ustalenia gatunku tkaniny biorąc pod uwagę zastosowaną przez niego metodę laboratoryjną.
Dowód z opinii biegłego podlega jak każdy inny dowód ocenie, w szczególności mając na uwadze, iż dotyczy on wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego, to bez dopuszczenia przeciwdowodu nie można podważyć wskazanych przez biegłego wniosków, można jednak dowód ten oceniać pod kątem rzetelności i sposobu przyjętej przez biegłego metodologii sporządzania opinii.
Podsumowując powyższe rozważania należy wskazać, że zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do sformułowania poczynionych przez organy celne ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do stwierdzenia, że zachodziły przesłanki do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz podatku od towarów i usług.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 z późn. zm.), określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.
( - ) Alina Rzepecka ( - ) Krystyna Skowrońska - Pastuszko ( - ) Barbara Rennert

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI