V SA 4076/03

V SA 4076/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło
Ewa Grochowska-Jung /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2003 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania J. B. – pełnomocnika H.M., R. i M. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 1998 r. nr [...], którą stwierdzono prawidłowość zameldowania J. B. w nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości P. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż J. B. – pełnomocnik H. M. oraz R. i M.B., pismem z dnia 18 marca 2002 r. zwróciła się od Urzędu Gminy w S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2000 r. nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 1998 r. nr [...], którą stwierdzono prawidłowość zameldowania J. B. w podmiotowej nieruchomości.
Wójt Gminy S. wniosek ten przekazał pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. do[...]Urzędu Wojewódzkiego w L., bowiem stosownie do treści art. 150 § 1 kpa nie był organem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. znak: [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 oraz art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia postępowania w przedmiocie prawidłowości zameldowania J. B. w nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości P., wskazując iż strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania dopiero po 16 miesiącach od daty otrzymania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2000 r. nr [...].
Odnosząc się do stanu prawnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że zgodnie z art. 147 kpa wszczęcie postępowania w sprawie o wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek. Zgodnie z treścią art. 148 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się na organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania".
Jeżeli któraś z przesłanek określonych w wyżej wskazanych przepisach nie została spełniona, organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Badając sprawę organ wskazał, iż wniosek został złożony po upływie terminu wyznaczonego przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.
J.B. jako podstawę wznowienia postępowania wskazuje, iż decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] października 1998 r. została wydana w wyniku przestępstwa, bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, a ponadto dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, bowiem postanowienie Sądu Rejonowego w J.z dnia [...] maja 1986 r. sygn. akt [...], stwierdzające nabycie spadku po nieistniejącej osobie J.B. stanowiące podstawę do zameldowania J.B. w spornej nieruchomości zostało wycofane z obrotu prawnego postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] września 1997 r. sygn. akt [...].
Zdaniem organu pełnomocnik H. M., R. i M. B. otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2000 r. w dniu 13 listopada 2000 r., od decyzji tej złożyła odwołanie J. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie II SA /Lu 488/99 stwierdził, że "dokonując w przedmiotowej sprawie zameldowania J. B. organ mógł poprzestać na potwierdzeniu jej uprawnień do przebywania w lokalu przez jednego tylko współwłaściciela, władającego faktycznie całym budynkiem mieszkalnym. Fakt, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 1986 r. [...] w wyniku wznowienia postępowania zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a postanowienie z dnia [...] września 1997 r. [...], którym prawa do spadku po J. B. nabył jej mąż S. B. w ¼ części oraz pięcioro dzieci po 3/20 każde z nich, nie może podważać zgodności z prawem czynności zameldowania z dnia 11 stycznia 1992 r. Organ dysponował bowiem wówczas prawomocnym orzeczeniem sądu dającym podstawę do dokonania takiej czynności".
Tak więc, zdaniem organu, wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania znane jej były co najmniej od 8 czerwca 2000 r., tj. od wydania w sprawie wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II SA/Lu 488/99.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. M. wnosząc o uchylenie decyzji ze względu na błędną ocenę podstaw upoważniających strony do wystąpienia o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 kpa, a szczególnie w odniesieniu do zarzutów organów administracji o przekroczeniu przez nią terminu określonego w art. 148 kpa.
W skardze podnosiła, iż żaden organ nie przyjął do wiadomości wadliwości postanowienia Sądu Rejonowego w J. nr [...]. Sprawa posłużenia się fałszywym dokumentem w Urzędzie Gminy w S. w dniu [...]. stycznia 1992 r., była jej zdaniem od 1998 r. w ciągłym rozpoznawaniu i fakt ten uniemożliwiał złożenie wniosku o uznanie postępowania aż do czasu definitywnego zakończenia sprawy przez organy zajmujące się tym zagadnieniem. Zdaniem skarżącej termin z art. 148 kpa nie został przekroczony, a wręcz przeciwnie, bowiem wniosek został złożony w okresie, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2000 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a postępowanie to zakończyło się wyrokiem doręczonym stronom w dniu 26 października 2002 r. w sprawie II SA/Lu 1554/00.
Zdaniem skarżącej złożony w dniu 18 marca 2002 r. wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie wynikającym z art. 148 kpa.
W skardze ponadto podnosiła zarzuty związane z przedłużaniem się postępowania administracyjnego i bezczynnością organów administracji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 148 § 1 kpa "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania".
Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu.
Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).
Badając sprawę organ prawidłowo ustalił, że omawiany wniosek złożony został po upływie terminu wyznaczonego przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca jako podstawę do wznowienia postępowania we wniosku z dnia 18 marca 2002 r. wskazuje, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...].października 1998 r. została wydana w wyniku przestępstwa, a dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zdaniem skarżącej postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...]. maja 1986 r. sygn. [...]., stwierdzające nabycie spadku po nieistniejącej osobie J. B., stanowiące podstawę do zameldowania J. B.w spornej nieruchomości, zostało wycofane z obrotu prawnego postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...]. września 1997 r. sygn. akt I [...].. Z tego względu, zdaniem skarżącej, organy administracji publicznej obowiązane są do wznowienia postępowania i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o prawidłowo sporządzone dokumenty. Jak słusznie wskazał organ, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. października 2000 r. pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 13 listopada 2000 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 18 marca 2002 r., a więc 16 miesięcy po otrzymaniu decyzji. Wszystkie zatem zarzuty podniesione we wniosku były skarżącej znane co najmniej od dnia wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Lu 488/99, tj. 8 czerwca 2000 r. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyraził pogląd, że wyeliminowanie wadliwego postanowienia z obrotu prawnego nie może podważać zgodności z prawem czynności zameldowania J.B. w dniu 11 stycznia 1992 r. Organ dysponował bowiem wówczas prawomocnym orzeczeniem Sądu, dającym podstawę do dokonania tej czynności. Nie można również, zdaniem Sądu podzielić poglądu skarżącej, iż nie mogła ona złożyć wcześniej wniosku o wznowienie postępowania, bowiem sprawa nie była jeszcze definitywnie zakończona przez organy administracji publicznej oraz Sąd. Termin określony w art. 148 § 1 kpa jest terminem, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca występowała do Ministra Sprawiedliwości z podaniem o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA sygn. akt II SA/Lu 488/99. Wniosek o wniesienie rewizji nadzwyczajnej nie został uwzględniony, a wszystkie dokumenty zostały skarżącej zwrócone przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2001 r.
Zdaniem Sądu prawidłowo przyjął organ, iż skarżąca o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania wiedziała już w dniu 13 listopada 2000 r., tj. w dniu otrzymania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nr [...].. Wobec złożenia wniosku dopiero w dniu 18 marca 2002 r. prawidłowo organ odmówił wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Wniosek skarżącej dotyczący oceny postępowania organów administracji pozostawał poza sferą orzekania przez Sąd, bowiem strona posiada procesowo środek zwalczania bezczynności organów administracji włącznie ze skargą wnoszoną do sądu administracyjnego na bezczynność organów, jednakże wnoszoną dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących na drodze administracyjnej.
Z tych wszystkich względów Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.