V SA 3959/03

V SA 3959/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Jacek Fronczyk
Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.) Asesorzy : WSA Jacek Fronczyk WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] oraz uchyla postanowienie Prezydenta S. z dnia [...]sierpnia 2002 r. nr [...], 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu 3 lipca 2003 r. L. M. wystąpiła z wnioskiem o zameldowanie jej na pobyt czasowy do końca grudnia 2003 r. w lokalu przy ul. [...]w S., bowiem ze względu na wiek i stan zdrowia zmuszona jest prosić córkę mieszkającą pod wskazanym adresem o stałą opiekę. Zięć J. S. nie wyraża zgody na jej zamieszkanie. Przesłuchani w charakterze strony L. M. oraz S. S. i J. S. potwierdzili, że L. M. mieszka w przedmiotowym lokalu co najmniej od czerwca 2003 r. W tak ustalonym stanie faktycznym Prezydent Miasta S., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., w którym orzeczono o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, stwierdził, że do zameldowania wymagane jest jedynie potwierdzenie pobytu osoby, a nie uprawnień. Okoliczność zamieszkania w budynku nie jest sporna i wskazując na przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32 z 1984 r., poz.174) Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. orzekł o zameldowaniu na pobyt stały Pani L. M. w lokalu przy ul. [...]w S..
Następnie Prezydent Miasta S. postanowieniem z [...] sierpnia 2002 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 113 § 1 kpa, sprostował z urzędu błąd pisarski w swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. w ten sposób, że w sentencji w miejsce słów "pobyt stały" wpisał "pobyt czasowy".
W uzasadnieniu wskazał, że nastąpił oczywisty błąd pisarski polegający na wpisaniu pobytu stałego w zamian za pobyt czasowy, o który ubiegała się osoba wnosząca podanie.
J.S. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. wnosząc o jej zmianę. Podał, że nieruchomość stanowi współwłasność jego i żony. Z uwagi, że pozostają w separacji i brak jest podziału majątku nie wyraża zgody na zameldowanie teściowej. Po podziale majątku żona może zameldować matkę w swojej części domu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]orzekającej o zameldowaniu na pobyt czasowy L. M. w lokalu przy ul. [...] w S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołał się na przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01 i stwierdził, że ewidencja ludności polega na rejestracji stanu faktycznego pobytu osób, a nie stanu prawnego. Oznacza to, że przy zameldowaniu na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące nie jest wymagane potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, jeżeli osoba ubiegająca się o zameldowanie przebywa pod wskazanym adresem. Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu właściwemu organowi danych do zameldowania lub wymeldowania. Czynności ewidencyjne podejmuje się na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej własny obowiązek meldunkowy. Osoba zobowiązana do zameldowania zgłasza wymagane dane organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce pobytu. Na podstawie zgłoszenia organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania zgodnie z art. 47 ust. 1 powołanej ustawy, a wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciel jedynie stwierdza, że osoba przebywa pod wskazanym adresem - art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy. W tym wypadku zgoda właściciela (współwłaściciela) na zameldowanie innej osoby nie jest wymagana. Zdaniem wojewody, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że L. M. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem przebywania na pobyt czasowy ponad 2 miesiące, co potwierdziły wszystkie strony. Poruszone przez J.S. w odwołaniu kwestie dotyczące podziału majątku dorobkowego mają w niniejszej sprawie drugorzędne znaczenie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o uchylenie decyzji o zameldowaniu teściowej L. M. Podniósł, że jest współwłaścicielem budynku położonego przy ul. [...] w S. i nie wyraża zgody na jej zameldowanie z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z argumentacją taką, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Wojewody [...]– art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Należy jednak zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w przepisie art. 4 pkt 1 określa obowiązek meldunkowy, polegający na zameldowaniu w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Przy czym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania – art. 6 ust. 1 ustawy, zaś pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem – art. 7 ust. 1 ustawy. Zameldowania na pobyt czasowy dokonuje się w sposób określony w art. 11 w miejscu tego pobytu, z jednoczesnym zgłoszeniem zamierzonego czasu jego trwania – art. 12 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że pobyt czasowy już z definicji różni się od pobytu stałego tym, że ograniczony jest ramami czasowymi. Stąd zdaniem Sądu, decyzja orzekająca o zameldowaniu osoby na pobyt czasowy musi zawierać określenie okresu – czasu tego zameldowania, co wynika z unormowania art. 107 § 1 kpa – zdanie pierwsze, który stanowi, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Rozstrzygnięcie zwane także osnową lub sentencją decyzji powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o zameldowaniu na pobyt czasowy L. M. bez określenia czasu tego zameldowania. Wprawdzie w uzasadnieniu zawarł stwierdzenie, że wnioskodawczyni wystąpiła o zameldowanie na pobyt czasowy do końca grudnia 2003 r., to jednak nie wyczerpuje to obowiązku określenia okresu tego zameldowania, bowiem uzasadnienie decyzji stanowiące niewątpliwie integralną jej część, nie jest jednak rozstrzygnięciem. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza utrzymanie w mocy jej podstawowego elementu jakim jest rozstrzygnięcie. Natomiast organ I instancji orzekł o zameldowaniu Pani L. M. na pobyt czasowy bez określenia jego okresu, jedynie w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zamieszkuje u córki od czerwca 2003 r., a jak wcześniej wskazano uzasadnienie decyzji, nie jest jednak rozstrzygnięciem. Dlatego też obie decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. Określenie zameldowanie na pobyt czasowy, bez wskazania okresu – czasu tego pobytu rodzi wątpliwość, czy nie można go uznać za pobyt stały.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prezydent Miasta S. sprostował z urzędu swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w ten sposób, że orzekł o zameldowaniu Pani L.M. w lokalu przy ul. [...] w S. na pobyt czasowy w miejsce pobytu stałego. Rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem art. 113 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zdaniem Sądu, rozbieżności między uzasadnieniem decyzji, a jej rozstrzygnięciem nie mogą sprowadzać się do zmiany merytorycznej treści decyzji. Czym innym jest bowiem zameldowanie na pobyt stały a czym innym zameldowanie na pobyt czasowy.
Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja oraz postanowienie Prezydenta Miasta S. naruszają prawo, z mocy art. 145 § 1 pkt a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.