V SA 3931/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-03-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowanieprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo do informacjidostęp do aktreprezentacjapełnomocnikewidencja ludnościdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o utrzymaniu w mocy decyzji o wymeldowaniu, stwierdzając naruszenie prawa do zapoznania się z aktami sprawy przez skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji o wymeldowaniu. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu i zapoznania się z aktami sprawy. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia istotnych uprawnień skarżącego, w szczególności prawa dostępu do akt i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę K. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia decyzji o wymeldowaniu. Skarżący podniósł zarzuty rażącego naruszenia prawa, w tym pozbawienia go możliwości udziału w postępowaniu i zapoznania się z aktami sprawy, a także wskazał na brak kontaktu ze strony R. J., który reprezentował jego prawa w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji uznał te zarzuty za bezzasadne, wskazując na prawidłowe reprezentowanie interesów skarżącego przez R. J. i zapoznanie go z materiałem dowodowym. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Wskazał, że skarżący nie został pouczony o swoich uprawnieniach do zapoznania się z aktami sprawy, a R. J. nie mógł skutecznie reprezentować strony, gdyż miejsce pobytu skarżącego było znane, a R. J. nie był jego pełnomocnikiem. Naruszenie to, polegające na pozbawieniu K. M. dostępu do akt sprawy i uniemożliwieniu udziału w postępowaniu, mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W związku z tym, Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszono istotne uprawnienie skarżącego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, pozbawiając go dostępu do akt sprawy i uniemożliwiając udział w toczącym się postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący nie został prawidłowo pouczony o swoich uprawnieniach do zapoznania się z aktami sprawy, a osoba reprezentująca jego prawa nie mogła skutecznie go reprezentować, ponieważ miejsce pobytu skarżącego było znane, a osoba ta nie była jego pełnomocnikiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa skarżącego do zapoznania się z aktami sprawy. Naruszenie prawa skarżącego do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Nieskuteczna reprezentacja strony przez R. J. z uwagi na znane miejsce pobytu skarżącego i brak statusu pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu II instancji o prawidłowym przebiegu postępowania i reprezentacji przez R. J.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (...) niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Naruszono tym samym - w postępowaniu/ wznowieniowym - istotne uprawnienie skarżącego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (de facto pozbawiono K. M. dostępu do akt sprawy uniemożliwiając udział w toczącym się postępowaniu.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Janina Kosowska

członek

Beata Jezielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy i prawidłowej reprezentacji w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wymeldowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu ze stroną i nieprawidłowej reprezentacji przez osobę trzecią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak prawo do informacji i obrony, pokazując, jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia decyzji.

Naruszenie prawa do akt sprawy i obrony skutkuje uchyleniem decyzji o wymeldowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 3931/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska
Janina Kosowska
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Piotr Piszczek (sprawozdawca) Del. Sędzia NSA Janina Kosowska Asesor Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wymeldowaniu - uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
2 V SA 3931/03
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 5 września 2003 r. - stosownie do treści art. 138 § l pkt l w zw. z art. 145 § pkt 4 k.p.a. oraz art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1994 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Burmistrza z dnia 15 lipca 2003 r. (w sprawie odmowy uchylenia decyzji o wymeldowaniu) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego aktu administracyjnego.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, zaś rozpoznając sprawę w Organie II - giej instancji wskazano, iż postępowanie w sprawie wymeldowania toczyło się zgodnie z przepisami prawa administracyjnego. Organ I instancji dążył do ustalenia aktualnego miejsca pobytu skarżącego; ponieważ nie można było go ustalić Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 grudnia 1998 r. (sygn. "[...]") ustanowił dla nieobecnego przedstawiciela (w osobie R. J.).
Tenże należycie reprezentował interesy skarżącego w sprawie o wymeldowanie; był on także zapoznany z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także składał dodatkowe wyjaśnienia.
Mając to na uwadze Organ II - giej instancji uznał, iż zarzut, który stawia strona (tj. pozbawienia jej możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu) jest bezzasadny.
W skardze - żądając uchylenia zaskarżonych aktów administracyjnych - podniesiono, że toczące się postępowanie nacechowane jest rażącym naruszeniem prawa. Skarżący też podniósł, że przysługuje mu prawo do zapoznania się z aktami sprawy, jak i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
K. M. także wskazał - we wniesionym środku zaskarżenia - że R. J. (reprezentujący jego prawa w postępowaniu administracyjnym) "doprowadził do odebrania (...) mieszkania." Wskazał też, że w/w nawet nie usiłował się skontaktować ze skarżącym.
W odpowiedzi na skargę - żądając jej oddalenia - organ administracji II stopnia podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że podstawowym celem kontroli sądowej jest eliminowanie z obowiązującego porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość, a tym samym legalność działania organów administracyjnych stanowi, bowiem istotny element efektywności i istotną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa.
Stopień zaś akceptacji działania tego aparatu jest przenoszony na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na wniosek skarżącego z dnia 2 lipca 2003 r., w którym wskazano na chęć zapoznania się z aktami sprawy. Temu żądaniu nie uczyniono zadość wskazując, że miał on możliwość przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, osobiście bądź przez pełnomocnika (skarżący mógł żądać wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów) - K 52 akt administracyjnych.
Oceniając to stwierdzenie wskazać trzeba, że otrzymawszy żądanie dnia 2 lipca 2003 r., o tych uprawnieniach go w ogóle nie pouczono. Z niewiadomych przyczyn w niniejszym postępowaniu uczestniczył zaś R. J., pomimo, iż miejsce pobytu strony było znane. Skoro nie był on jego pełnomocnikiem nie mógł on strony w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu skutecznie reprezentować.
Naruszono tym samym - w postępowaniu/ wznowieniowym - istotne uprawnienie skarżącego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (de facto pozbawiono K. M. dostępu do akt sprawy uniemożliwiając udział w toczącym się postępowaniu.
Uwzględniając powyższe, a także widząc potrzebę sanacji przeprowadzonego postępowania stosownie do treści art. 145 § l pkt l c powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI