SA/Bk 1088/03

SA/Bk 1088/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Urszula Barbara Rymarska
Włodzimierz Witold Kędzierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 29 par.1, art. 208 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 141 poz 1177
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia NSA W. W. Kędzierski (spr.), Asesor WSA U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. R. - "R." [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji należności celnych i odsetek oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby celnej w B. decyzją z [...].07.2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...].02.2003 r., umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne z wniosku W. R. "R." [...] w B. – jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną decyzji powołał przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 pkt 1, art. 9 i art. 12 ust. 1 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) i art. 264 ustawy z 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 97, poz. 117 ze zm.).
Dyrektor Izby Celnej ustalił, że W. R. [...].11.2002 r. złożył wniosek
o restrukturyzację pozostałej do zapłaty należności w kwocie 25.550,70 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej dodatkowej i należnych odsetek w kwocie 2.844,90 zł. Jako podmiot gospodarczy W. R. zakończył działalność gospodarczą z dniem 31.12.2000 r.
Z dniem 27.11.2000 r. żona zobowiązanego zarejestrowała działalność gospodarczą
z utrzymaniem profilu działalności prowadzonej przez męża, nazwy podmiotu i siedziby firmy. W. R. jako przedsiębiorca rozliczał się w formie zryczałtowanego podatku dochodowego, który to sposób rozliczania się podmiotu nie przewiduje możliwości wspólnego rozliczania się małżonków.
Według udzielonej przez Ministerstwo Finansów odpowiedzi na zapytanie
co do dopuszczalności restrukturyzacji długu w ustalonym stanie faktycznym, możliwość objęcia restrukturyzacją długu celnego winna być interpretowana w oparciu o Kodeks celny. Przepisy tego Kodeksu nie zawierają rozwiązań prawnych pozwalających w postępowaniu celnym uznać za dłużnika należności celnych także osoby pozostającej w związku małżeńskim z dłużnikiem. W myśl art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, osoba prawna, która powstała w wyniku:
- przekształcenia innej osoby prawnej ;
- połączenia osób prawnych - jest następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo każdej z łączących się osób prawnych.
Powołany przepis art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż nowy podmiot (firma zarejestrowana przez żonę W. R.)
nie powstała w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej ani z połączenia osób prawnych. Nie jest też następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo też łączących się osób prawnych. Tym samym postępowanie z wniosku W. R. o restrukturyzację zadłużenia było bezprzedmiotowe.
W. R. "R." [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. wniósł skargę
do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego w związku
z art. 2 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) poprzez ich błędną wykładnię.
W uzasadnieniu skargi wywiódł, że w myśl art. 264 § 1 i 2 Kodeksu celnego jego małżonka A. R. jest następcą prawnym, gdyż przejęła nazwę firmy, siedzibę, majątek trwały i obrotowy oraz wszelkie zobowiązania, w tym także zaległe należności celne. Fakt zarejestrowania działalności gospodarczej przez żonę wynikał jedynie z braku innej możliwości przejęcia firmy i sukcesji prawnej.
W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Właściwość rzeczowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skarg wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 01.01.2004 r. i nierozpoznanych wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Z akt sprawy wynika, że W. R. jako przedsiębiorca zakończył działalność gospodarczą z dniem 31 grudnia 2000 r. Żona A. R. zarejestrowała działalność gospodarczą z dniem 27 listopada 2000 r. Zestawienie dat tych zdarzeń wskazuje na to, że od 27 listopada 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. funkcjonowały dwie firmy (dwa podmioty gospodarcze), a to W. R. i A. R. Firma W. R. przestała funkcjonować z dniem 31 grudnia 2000 r . W. R. jest dłużnikiem organów celnych z tytułu niezapłaconych należności celnych wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z [...].11.1997 r., [...]. Wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego złożony został 14.11.2002 r. (k. 10 akt adm.). W myśl art. 209 § 3 ustawy z 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikiem jest zgłaszający, a w przypadku przedstawicielstwa pośredniego, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. W tym stanie rzeczy dłużnikiem jest W. R.
Zgodnie z przepisem art. 264 § 1 ustawy Kodeks celny jeżeli przepisy odrębne
nie stanowią inaczej, osoba prawna, która powstała w wyniku:
- przekształcenia innej osoby prawnej,
- połączenia osób prawnych; jest następcą prawnym przewidzianych przepisami prawa celnego praw i obowiązków przekształconej osoby prawnej albo każdej z łączących się osób prawnych.
Przepis § 2 tegoż artykułu Kodeksu celnego stanowi, że przepis § 1 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Na gruncie tak brzmiących przepisów Kodeksu celnego nie można zaakceptować, że podmiot gospodarczy, który rozpoczął działalność gospodarczą w listopadzie 2000 r. powstał
w wyniku przekształcenia innego podmiotu gospodarczego, który działalność swoją zakończył 31 grudnia 2000 r.
Nie można również akceptować poglądu skarżącego, że za zobowiązania wynikłe
z długu celnego odpowiedzialność ponosi także jego żona. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy
z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odpowiedzialność osoby pozostającej w związku małżeńskim obejmująca cały majątek odrębny dłużnika
i majątek wspólny dłużnika i małżonka dotyczy tylko odpowiedzialności za wynikające
ze zobowiązań podatkowych podatki. Z zestawienia więc przepisów art. 209 § 3 Kodeksu celnego i art. 29 § 1 w zw. z art. 26 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa nie wynika więc odpowiedzialność A. R. za dług celny męża W. R.
Dopuszczalność restrukturyzacji długu W. R. należało także ocenić w aspekcie przepisów ustaw:
- z 19.11.1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.);
- z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych
od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.);
- z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej
dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.).
W myśl przepisu art. 2 ust. 1, 2 i 3 powołanej ustawy o działalności gospodarczej przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność zarobkową wytwórczą, handlową, usługową itp.
w sposób zorganizowany i trwały. Działalność może być podjęta po uzyskaniu wpisu
do rejestru.
W tej sytuacji uznać należało, że A. R. przedsiębiorcą stała się z dniem wpisu do rejestru tj. 27.11.2000 r. W. R. przestał być przedsiębiorcą z dniem 31.12.2000 r.
Wszystkie poczynione wyżej uwagi wskazują, że nie mamy do czynienia
z przekształceniem firmy, a zatem A. R. nie przejęła długu celnego spoczywającego na mężu W. R.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z 27.07.2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) pomoc publiczna może być udzielona przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zatem udzielenie pomocy w świetle tego przepisu jest dopuszczalne tylko przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą. W. R. w momencie zgłoszonego (w terminie) wniosku o restrukturyzację długu nie prowadził działalności gospodarczej, a zatem wszczęte postępowanie było bezprzedmiotowe.
Również za bezprzedmiotowe uznać należało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287).
W myśl tego przepisu restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa
w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej
dla przedsiębiorców, którzy tracą zdolność do konkurencji na rynku ... W przypadku W. R. jako przedsiębiorca przestał funkcjonować na rynku z dniem zaprzestania działalności tj. z dniem 31.12.2002 r. Skoro więc "przedsiębiorca" nie istnieje, to postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące jego zadłużenia jest, w świetle powołanych wyżej przepisów, bezprzedmiotowe.
Taki stan rzeczy uzasadniał umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę.