V SA 3804/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania uprawnień wdowie po kombatancie z powodu uchybienia terminu, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego unieważniający przepis o terminach pozwala na wznowienie postępowania.
Skarżąca K.C. wniosła o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie, jednak organ odmówił, powołując się na uchybienie materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku. Po utrzymaniu decyzji w mocy, skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że dowiedziała się o możliwości ubiegania się o uprawnienia późno i musiała zgromadzić dokumentację. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminach za niezgodny z Konstytucją, co uzasadnia wznowienie postępowania i merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Organ powołał się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał terminy materialnoprawne do składania wniosków, uznając je za niepodlegające przywróceniu. Skarżąca argumentowała, że dowiedziała się o możliwości ubiegania się o uprawnienia po mężu-kombatancie stosunkowo późno i potrzebowała czasu na zgromadzenie dokumentacji, a uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., który uznał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją. W związku z utratą mocy obowiązującej przez ten przepis, wniosek skarżącej nie był bezprzedmiotowy i powinien zostać rozpatrzony merytorycznie. Sąd orzekł o uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie terminu nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, jeśli przepis określający ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją, co daje podstawę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją spowodował utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Zgodnie z art. 145a K.p.a., stanowi to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wniosek nie jest bezprzedmiotowy i powinien być rozpatrzony merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, gdy naruszono przepisy dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
u.k. art. 22 § ust. 3
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis określający materialnoprawny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, który został uznany za niezgodny z Konstytucją.
u.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis wskazujący, że w tym samym trybie przyznawane są uprawnienia między innymi wdowom po kombatantach.
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis wskazujący, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania sądowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych – kontrola wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. art. 97 § § l
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis przejściowy regulujący rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt K 7/01, Dz.U. Nr 72, poz. 658) stwierdzający niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP. Utrata mocy obowiązującej przepisu określającego termin do złożenia wniosku stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o uchybieniu materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku, który miał powodować bezskuteczność czynności i bezprzedmiotowość postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Z chwilą zatem ogłoszenia tego wyroku, tj. z dniem 29 kwietnia 2003r. powołany przepis utracił moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec zatem uchylenia art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wniosek skarżącej nie jest bezprzedmiotowy i winien być rozpatrzony merytorycznie.
Skład orzekający
Hanna Raszkowska
przewodniczący
Piotr Piszczek
członek
Beata Jezielska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów przejściowych w sądach administracyjnych, wpływ orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania administracyjne i sądowe, możliwość wznowienia postępowania w przypadku utraty mocy obowiązującej przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kombatantach i orzeczeniem TK z 2003 roku, ale zasada dotycząca wpływu orzeczeń TK na postępowania jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić bieg postępowania administracyjnego i dać szansę osobom, które wcześniej zostały pominięte z powodu niekonstytucyjnych przepisów.
“Wyrok TK otworzył drzwi do uprawnień dla wdowy po kombatancie po latach odmowy.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA 3804/03 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Beata Jezielska /sprawozdawca/ Hanna Raszkowska /przewodniczący/ Piotr Piszczek Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia NSA Piotr Piszczek Asesor WSA Beata Jezielska (sprawozdawca) Protokolant Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r., sprawy ze skargi K. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 września 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych (słownie: dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 2 V SA 3804/03 UZASADNIENIE Decyzją nr "[...]" z dnia 3 września 2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie wszczęte na wniosek K.C. w przedmiocie przyznania uprawnień wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zgodnie z którym wnioski w przedmiotowej sprawie mogły być kierowane przez osoby zamieszkałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998r., a przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999r. Wskazano, iż jest to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. K.C. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku, podając iż dość późno dowiedziała się o możliwości starania się o przyznanie uprawnień kombatanckich po mężu, a ponadto musiała zgromadzić stosowną dokumentację. Decyzją z dnia 22 listopada 2001r. nr "[...]" wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą we wcześniejszej decyzji, podnosząc iż wniosek został złożony przez stronę po ustawowym terminie. Na tę decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skargę wniosła K. C. Zakwestionowała fakt odmowy przyznania jej uprawnień należnych wdowie po kombatancie jedynie z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku. Wyjaśniła, iż jej małżonek był żołnierzem Polskich Siła Zbrojnych Na Zachodzie. Do kraju powrócił w 1945r., zaś w 1950r. zmarł. Skarżąca podniosła, iż do 2001r. nie wiedziała o istnieniu organizacji zrzeszających byłych żołnierzy Wojska Polskiego i wdów po zmarłych żołnierzach. Po uzyskaniu takiej informacji zwróciła się do Ministerstwa Obrony Anglii o nadesłanie stosownego dokumentu, a następnie wystąpiła do Urzędu o przyznanie jej uprawnień po zmarłym mężu. Podała, iż jest osobą w podeszłym wieku i uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazano, iż strona mogła złożyć wniosek przed 31 grudnia 1998r., a stosowne dokumenty przedłożyć w terminie późniejszym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Jednakże w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b Sąd bada także naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ orzekający umorzył postępowanie wszczęte z wniosku skarżącej o przyznanie jej uprawnień jako wdowie po kombatancie, powołując się na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 17 poz. 75 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogły być kierowane do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 22 ust. 2 w takim samym trybie przyznawane są uprawnienia osobom, o których mowa w art. 20 ust. 3 powołanej ustawy, w tym między innymi wdowom po kombatantach, termin te miał zastosowanie także w niniejszej sprawie. Jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003r. (Dz.U. 72 poz. 658) orzeczono, iż art. 22 ust. 3 powołanej ustawy jest niezgodny z Konstytucją. Z chwilą zatem ogłoszenia tego wyroku, tj. z dniem 29 kwietnia 2003r. powołany przepis utracił moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec zatem uchylenia art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wniosek skarżącej nie jest bezprzedmiotowy i winien być rozpatrzony merytorycznie. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). O kosztach orzeczono do art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na jej treść.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI