V SA 2676/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatancirepresje wojennebezpieczeństwo publiczneUBustawa o kombatantachprawo administracyjnedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. D. na decyzję odmawiającą przywrócenia uprawnień kombatanckich, uznając, że służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego wyklucza takie uprawnienia.

Skarżący P. D. domagał się przywrócenia uprawnień kombatanckich, które zostały mu odebrane z powodu pracy w aparacie bezpieczeństwa publicznego. Organ administracji wielokrotnie odmawiał przywrócenia uprawnień, powołując się na przepisy ustawy o kombatantach, które wykluczają takie uprawnienia dla osób pracujących w UB. Sąd administracyjny uznał, że służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności, jest podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich, a zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt pełnienia takiej służby przez skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi P. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przywrócenia uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały pierwotnie odebrane P. D. w 1992 r. z powodu pracy w aparacie bezpieczeństwa publicznego. Po kolejnych wnioskach i decyzjach odmawiających, skarżący podniósł m.in. argument o utracie mocy przepisu pozbawiającego uprawnień w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ administracji, opierając się na informacjach z UOP, potwierdził służbę skarżącego w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego i strukturach UB w latach 1944-1956, w tym na stanowiskach kierowniczych i w ramach pracy operacyjnej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o kombatantach, służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności, skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Sąd uznał zebrany materiał dowodowy za wiarygodny i potwierdzający fakt pełnienia służby przez skarżącego w UB. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, służba w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności, jest podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Ustawa o kombatantach w brzmieniu obowiązującym w sprawie jednoznacznie wyklucza przyznawanie uprawnień kombatanckich osobom, które pełniły służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego w określonym okresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.o.k. art. 25 § 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pozbawia uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego.

u.o.k. art. 21 § 2 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Osobom pełniącym służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 4 marca 1999 r. o zmianie ustawy o kombatantach...

Ustawa ta ustaliła brzmienie przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach, które miały zastosowanie w sprawie.

k.p.a. art. 154 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów formalnych decyzji administracyjnej, w tym podpisu osoby uprawnionej.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dowodów w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dopuszczania dowodów.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady przekonywania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady informowania stron.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady wysłuchania i wypowiedzenia się strony.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady przekonywania.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady szybkości i sprawności postępowania.

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa strony do dostępu do akt sprawy.

k.p.a. art. 74

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Reguluje właściwość sądu w sprawach wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez WSA.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez WSA.

p.p.s.a. art. 13 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez WSA.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako niezasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956 wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności. Zebrany materiał dowodowy (dokumenty z UOP) jednoznacznie potwierdza pełnienie służby przez skarżącego w strukturach UB. Przepisy ustawy o kombatantach dotyczące pozbawienia uprawnień osób z aparatu bezpieczeństwa publicznego zostały uznane za zgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o utracie mocy przepisu pozbawiającego uprawnień w świetle orzeczenia TK. Argumenty dotyczące naruszenia przepisów procedury dowodowej i prawa do wypowiedzenia się co do dowodów. Argument skarżącego o braku bezpośredniego udziału w likwidacji [...] Argument skarżącego o pełnieniu służby na 'podrzędnych stanowiskach'.

Godne uwagi sformułowania

pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. pozbawienie uprawnień kombatanckich następuje ze względu na sam fakt służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Kaliński

członek

Barbara Wasilewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej wykluczenia uprawnień kombatanckich dla byłych funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa PRL."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu (1944-1956) i specyficznych przepisów ustawy o kombatantach. Interpretacja może być stosowana do podobnych przypadków służby w aparacie bezpieczeństwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy trudnego historycznie tematu służby w aparacie bezpieczeństwa PRL i jej wpływu na uprawnienia kombatanckie, co może być interesujące dla osób zainteresowanych historią i prawem administracyjnym.

Czy służba w UB przekreśla status kombatanta? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 2676/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Wasilewska
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Kaliński
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędziowie NSA Stanisław Kaliński, Barbara Wasilewska, Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .06.2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.1992 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił P. D. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz.371 z późn. zm. ) tzn. z powodu pracy w aparacie bezpieczeństwa publicznego. NSA odrzucił skargę z powodu niezachowania przez skarżącego terminu do jej wniesienia. W dniu [...].06.1996 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy . Podał, iż jest w podeszłym wieku, z powodu odniesionych ran został zaliczony do II grupy inwalidzkiej. Nadto podniósł, iż był wraz z rodzicami deportowany na S., następnie wcielony do [...]. Po utworzeniu na terenie ZSRR Dywizji [...] wstąpił do niej i przeszedł cały szlak bojowy do W. W 1944 r. został skierowany do Biura Ochrony Rządu, skąd w 1973 r. odszedł na rentę ze względu na stan zdrowia. Zdaniem P. D. w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 15 lutego 1994 r. utracił moc art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" w takiej części w takiej utracił moc art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy o kombatantach.
Decyzją nr [...] z [...].03.1999 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów odmówił przywrócenia P. D. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji podał, iż prowadząc postępowanie wyjaśniające Urząd otrzymał pismo UOP z dn. [...].12.1996r. dot. przebiegu służby P. D. w okresie [...].09.1944-[...].04.1956r. w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego i strukturach podległych. Organ wskazał, iż z powyższego pisma wynika, że skarżący pełnił służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturach UB w myśl art.25 ust.2 pkt.1 lit. "a" w zw. z art. 2l ust.2 pkt.4 lit. "a" obecnie obowiązującej ustawy z dn. 24.01.1991r.o kombatantach (Dz.U. z 1997r. Nr.l42, poz. 950 z późn. zm.) pozbawia uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów osoby które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturach UB, natomiast w myśl art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" cyt. ustawy osobom takim nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu.
W dniu [...].06.2002 r. P. D. złożył do Kierownika Urzędu pismo, w którym wniósł o wydanie zaświadczenia kombatanckiego z tytułu jego czynnego udziału w walkach zbrojnych w okresie II wojny światowej przeciwko hitlerowskim Niemcom . Podał, iż w latach 1944-1973 był funkcjonariuszem Biura Ochrony Rządu.
Pismo to Kierownik Urzędu potraktował jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i decyzją nr [...] z dnia [...].04.2003 r. odmówił jej uchylenia uznając, iż nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie tzn. nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2003 r. wydaną w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że postępowanie zakończone decyzją z [...].04.2003 r. było przeprowadzone prawidłowo, a w jego toku ustalono, iż nie zachodzą żadne przesłanki do uchylenia decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych w ZBOWiD. Przypomniał, iż jak ustalono w postępowaniu weryfikacyjnym wnioskodawca pełnił służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. W świetle przepisów ustawy o kombatantach osobom takim uprawnienia nie przysługują z żadnego tytułu. Podnoszona więc przez stronę służba w [...] nie może mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Wpływu takiego nie może mieć również charakter pracy wykonywanej w ramach służby w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Kierownik w tym miejscu zauważył jednak, że podnoszona przez wnioskodawcę służba na "podrzędnych stanowiskach" nie odpowiada prawdzie, gdyż ze wspomnianego pisma UOP jednoznacznie wynika, że wnioskodawca pełnił służbę również na stanowiskach kierowniczych m.in. w okresie [...].05.1949- [...].12.1950 r. był [...] Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w M. Nadto z informacji uzyskanych z UOP wynika też, że strona pełniąc służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego brała bezpośredni udział w "pracy operacyjnej" w tym w likwidacji [...].
Kierownik Urzędu nie podzielił także zarzutów P. D. dot. naruszenia przepisów postępowania tzn. uniemożliwienia zapoznania się z aktami sprawy, jak i wypowiadania się co do zebranych dowodów. Wskazał ,iż skarżący był informowany o kolejnych czynnościach dokonywanych przez Urząd oraz o możliwości ustosunkowania się do sprawy. Od powyższego rozstrzygnięcia P. D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego . Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzających oraz o zobowiązanie organu do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury –art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną – pełniącego obowiązki z-cy dyrektora Departamentu Orzecznictwa Z. P. , a nadto naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym , a zwłaszcza art. 107 § 3, 75 § 1, 77 § 1 , 2 i 4 , 78 § 1 i 86 k.p.a . Wskazał też na naruszenie przepisów art. 6-12, 73 i 74 k.p.a.Skarżący nadto zaprzeczył, że brał bezpośredni udział w bezpośredniej likwidacji [...].
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie . Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa natury materialnej lub procesowej. Co do tej ostatniej kwestii to należy wskazać, że organ do uzyskaniu dokumentów z UOP dot. przebiegu pracy skarżącego organach bezpieczeństwa publicznego powiadomił P. D. pismem z dnia [...].01.1997 r. o uzyskanych dowodach i wyznaczył mu termin do ustosunkowania się do sprawy. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał i Kierownik Urzędu wydał decyzję opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W tym miejscu należy wskazać, że materiał ten jest w pełni wiarygodny i w pełni obrazuje przebieg służby i pełnione funkcje. Przy czym należy wskazać, że dla pozbawienia uprawnień kombatanckich nie ma znaczenia jakie czynności były przez skarżącego w rzeczywistości wykonywane, bowiem w myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy o kombatantach, w brzmieniu ustalonym obowiązującą w niniejszej sprawie ustawą z dnia 4.03.1999 r. (Dz. U. Nr 77, poz. 862), pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Z zastrzeżeniem przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, pozbawienie uprawnień kombatanckich następuje ze względu na sam fakt służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności, w szczególności, czy były one związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej ( por. wyrok NSA w Warszawie z 11.10.2000r. w sprawie o sygn. V SA 190/00 LEX nr 79354 ).
W świetle dowodów zebranych w toku postępowania weryfikacyjnego nie może budzić wątpliwości fakt, iż skarżący pełnił służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Wobec powyższego nie przysługują mu uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów wymienionych w art. 1 – 4 cyt. Ustawy. Przepis ten w takim zakresie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z Konstytucją RP ( por. orzeczenie z dnia 15 lutego 1994 r. sygn. akt K. 15/93 publ. OTK 1994, cz. I, poz. 4 oraz wyrok z dnia 15 września 1999 r. sygn. akt K. 11/99 publ. OTK 1999, nr 6, poz. 116) .
Wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI