V SA 2646/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-02-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowanieewidencja ludnościpobyt stałystan techniczny lokaludobrowolność opuszczeniatrwałość opuszczeniaKPAprawo administracyjnedecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu, uznając, że nie wyjaśniono wystarczająco dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez skarżącego, zwłaszcza w kontekście złego stanu technicznego budynku.

Skarżący P. O. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżący odwołał się, twierdząc, że opuścił lokal z powodu jego katastrofalnego stanu technicznego i zagrożenia, a nie dobrowolnie i trwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco kwestii dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi P. O. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Wojewoda oparł się na ustaleniach, że skarżący nie przebywa w lokalu od trzech lat i wyjechał do innego miasta, a lokal został opróżniony i zabezpieczony z powodu złego stanu technicznego grożącego katastrofą budowlaną. Skarżący argumentował, że opuścił lokal przymusowo z powodu jego złego stanu technicznego i zagrożenia, a nie dobrowolnie i trwale. Podkreślał, że organy były świadome stanu budynku i że lokal był nadal nadzorowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco kwestii dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez skarżącego, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że opuszczenie lokalu musi być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu i dobrowolne wyprowadzenie się z zamiarem założenia ośrodka interesów w nowym miejscu, a zamiar ten powinien być ustalony na podstawie obiektywnych okoliczności. Sąd wskazał na wątpliwości co do trwałości decyzji o opuszczeniu mieszkania, biorąc pod uwagę pisma dotyczące remontu lub wykupu lokalu oraz fakt opłacania czynszu przez skarżącego po śmierci dziadka. Sąd stwierdził, że brak precyzyjnych ustaleń w zakresie stanu technicznego nieruchomości i trwałości opuszczenia lokalu uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy nie wyjaśniły wystarczająco tych okoliczności i nie oceniły wszechstronnie zebranego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie i trwale, zwłaszcza w kontekście zagrożenia dla zdrowia i życia oraz prób remontu lub wykupu lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie przez organy administracji kwestii dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego. Zły stan techniczny budynku jako czynnik wskazujący na przymusowe, a nie dobrowolne opuszczenie lokalu. Naruszenie przez organy przepisów KPA dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu lokalu przez skarżącego, oparte na jego nieobecności i złym stanie technicznym budynku.

Godne uwagi sformułowania

aktualnie meldunek jest jedynie rejestracją miejsca faktycznego pobytu osoby, który nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, wobec czego dalsze zameldowanie P. O. w spornym lokalu stanowi "fikcję meldunkową" opuszczenie bez wymeldowania miejsca pobytu stałego, jako jedna z niezbędnych przesłanek wymeldowania winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Skład orzekający

Hanna Raszkowska

przewodniczący

Józef Waksmundzki

członek

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu w kontekście wymeldowania, zwłaszcza gdy stan techniczny budynku budzi wątpliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stanem technicznym budynku i okolicznościami opuszczenia lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegółowe ustalenia faktyczne i ocena dowodów w postępowaniach administracyjnych, nawet w rutynowych sprawach jak wymeldowanie. Podkreśla konflikt między formalnymi wymogami a realnymi warunkami życia.

Czy zły stan techniczny mieszkania usprawiedliwia wymeldowanie? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 2646/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Józef Waksmundzki
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia NSA Józef Waksmundzki Asesor WSA Katarzyna Matczak (sprawozdawca) Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r., sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia 4 kwietnia 2003 r. Nr "[...]". II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku,
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2003r. Nr "[...]" Wojewoda na podstawie art. 138 § l pkt l Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r. Nr 87, póz. 960, ze zm) - po rozpatrzeniu odwołania P. O. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 4 kwietnia 2003r. Nr "[...]" w sprawie wymeldowania z pobytu stałego w K. przy ul. K. P. O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji rozpoznając
ponownie przedmiotową sprawę dążył do ustalenia czy P. O. opuścił lokal mieszkalny i czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. W wyniku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, że P. O. nie przebywa w K. przy ul K. od trzech lat, co potwierdził sam zainteresowany w toku składanych wyjaśnień, natomiast z pisma otrzymanego z Komendy Powiatową Policji wynika, że strona w 2001r, wyjechała do O. Wyjaśniono, że po śmierci w dniu 29 kwietnia 2001 r. dziadka S. R. zainteresowany występował do zarządcy lokalu z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu, jednakże z uwagi na nieunormowaną sytuację prawną tego mieszkania oraz jego zły i stan techniczny odmówiono mu zawarcia tejże umowy. Zarządca poinformował nadto, że do czasu śmierci S. R. /najemca lokalu/ ponosił koszty utrzymania mieszkania, zaś ] później został on opróżniony i pozostawiony bez opieki, w związku z czym zabezpieczono go poprzez zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych. Pismem z dnia 20 maja 2003r. i organ pierwszej instancji został nadto poinformowany przez zarządcę, iż budynek mieszkalny przy ul. K. w K. grozi katastrofą budowlaną i wystąpiono o jego rozbiórkę.
Wyjaśniono, iż aktualnie meldunek jest jedynie rejestracją miejsca faktycznego pobytu osoby, który nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, wobec czego dalsze zameldowanie P. O. w spornym lokalu stanowi "fikcję meldunkową".
Powyższą decyzję organu odwoławczego P. O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że nie opuścił wskazanego lokalu mieszkalnego dobrowolnie i trwale. Opuścił to mieszkanie wraz z dziadkiem i ciotką w październiku 1999r. w sytuacji przymusowej oraz w przekonaniu że tylko czasowo muszą je opuścić z uwagi na swoje bezpieczeństwo. Wskazany lokal mieszkalny znajdował się w bardzo złym stanie technicznych, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy opisy stanu technicznego, jak również korespondencja zawierająca wezwania do podjęcia działań remontowych - kierowana od kilku lat do zarządcy oraz organu pierwszej instancji - oraz wnioski o wyrażenie zgody na sprzedaż mieszkania najemcom w celu podjęcia we własnym zakresie prac remontowych. Podniósł, iż organy orzekające w tej sprawie doskonale wiedziały o katastrofalnym stanie technicznym budynku zagrażającym życiu i zdrowiu osób tam mieszkających, dlatego też nieporozumieniem jest twierdzenie o dobrowolności opuszczenia tego mieszkania. Wyjaśnił, że lokal nie został pozostawiony bez opieki, gdyż zamieszkała w K. rodzina miała stały dozór nad pozostawionym tam mieniem. Również nieprawdziwy jest argument dotyczący ponoszenia opłat za mieszkanie tylko przez dziadka, bowiem po jego śmierci skarżący przez dwa miesiące mieszkanie opłacał, zaś zaprzestał po otrzymaniu informacji, że nie zostanie z nim podpisana umowa najmu tego lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu odwoławczego z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika aby skarżący zamieszkiwał z zamiarem stałego pobytu w miejscu zameldowania, ponieważ w obecnym stanie technicznym budynek nie nadaje się do zamieszkiwania, natomiast organ rozpatrując kwestię posiadania stałego zameldowania bierze pod uwagę tylko fakt przebywania strony w spornym lokalu lub bada przesłankę trwałości i dobrowolności opuszczenia go.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. NR 153, póz. 1270).
Skarga jest uzasadniona.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy w świetle materiału dokumentacyjnego sprawy, że decyzja ta wydana została z naruszeniem norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie została dokładnie wyjaśniona kwestia związana z dobrowolnością i trwałością opuszczeniem przez skarżącego lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. K. Zdaniem Sądu istniej ą bo wiem wątpliwości czy skarżący wymieniony lokal opuścił trwale i dobrowolnie.
Materialnoprawną podstawą wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U . z 2001r. nr 87, póz. 960, ze zm).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się m.in. w wyroku z dnia 19 lutego 2002r. sygn. akt V SA 1917/01, niepublikowany, że opuszczenie bez wymeldowania miejsca pobytu stałego, jako jedna z niezbędnych przesłanek wymeldowania winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, poprzez np. złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób wyraźny nie budzący wątpliwości wyrażać będzie wolę takiej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki da się zaś ustalić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Sąd w przedmiotowej sprawie w całej rozciągłości podziela to stanowisko.
Otóż z akt sprawy nie wynika, w oparciu o jakie ustalenia i przeprowadzone dowody organy orzekające w tej sprawie ustaliły, że skarżący opuszczając wraz z rodziną lokal mieszkalny w sytuacji, jak podał, zagrożenia ich zdrowia i życia uczynił to z zamiarem stałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego celem założenia ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów w innym miejscu. Poza tym organy nie oceniły zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wszechstronny i pełny, a taki obowiązek wynika z art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, wychodząc z założenia, iż skoro budynek został opuszczony z własnej woli przez jego mieszkańców, to zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego. Nie ustalono natomiast czy w sprawie tej ma miejsce trwałość powziętej decyzji o opuszczeniu mieszkania, czemu zdaje się przeczyć kierowanie do urzędów pism mających na celu przeprowadzenie remontu, bądź wykupienia mieszkania oraz fakt opłacania przez skarżącego po śmierci dziadka przez dwa miesiące należności za zajmowany lokal mieszkalny tj. za miesiące maj i czerwiec 2001 r. Nie znajduje w sprawie potwierdzenia okoliczność, że stan techniczny lokalu mieszkalnego nie uzasadnia przeprowadzenia kapitalnego remontu i dalszego zamieszkania skoro, jak wynika z przedłożonego na rozprawie pisma Burmistrza Miasta z dnia 22 września 2003 r. nieruchomość przy ul. K w K. została przeznaczona do sprzedaży w drodze przetargu, natomiast z oświadczenia skarżącego wynika, że nieruchomość jest wyremontowana i nadaje się do zamieszkania.
W tym stanie sprawy budzą wątpliwości Sądu twierdzenia organów orzekających w sprawie, że nieruchomość nie nadaje się do zamieszkania z uwagi na jej stan techniczny oraz nieuregulowany stan prawnym uniemożliwiający sprzedaż lokalu mieszkalnego.
Należy zatem wyjaśnić, czy faktycznie nieruchomość położona przy ul. K w K. nadaje się do zamieszkania oraz czy nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie mieszkania przez skarżącego. Brak precyzyjnych ustaleń w tym zakresie uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu jej zgodności z prawem.
Dlatego też nie przesądzając przyszłego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta należało uchylić, celem uzupełnienia stanu faktycznego w zakresie podanym wyżej.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na zasadzie art. 145 § l lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tejże ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI