V SA 2631/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-12
NSApodatkoweWysokawsa
cłopochodzenie towarupreferencyjne stawki celneodsetki wyrównawczekontrola celnaUkład Europejskiweryfikacja dokumentówpostępowanie celne

WSA w Warszawie uchylił decyzje celne dotyczące odsetek wyrównawczych, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie, uznając, że organ celny nie wykazał korzyści finansowej po stronie skarżącego i naruszył przepisy proceduralne.

Skarżący importował odzież używaną, stosując preferencyjną stawkę celną na podstawie deklaracji pochodzenia. Kontrola wykazała, że deklaracja była nieprawidłowa, co skutkowało uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i nałożeniem odsetek wyrównawczych. WSA uchylił decyzje w części dotyczącej odsetek, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez organ celny oraz brak dowodów na uzyskanie korzyści finansowej przez skarżącego.

Sprawa dotyczyła importu odzieży używanej, gdzie skarżący zastosował preferencyjną stawkę celną opartą na deklaracji pochodzenia z UE. Organy celne zakwestionowały tę deklarację po weryfikacji z holenderskimi władzami celnymi, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe i naliczając odsetki wyrównawcze. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak podstaw do naliczenia odsetek. WSA w Warszawie, częściowo uwzględniając skargę, uchylił decyzje w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że organy celne naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii braku korzyści finansowej po stronie skarżącego oraz że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące odsetek wyrównawczych wykraczały poza upoważnienie ustawowe. Sąd podkreślił, że organ celny nie wykazał, iż skarżący odniósł korzyść finansową, co jest warunkiem naliczenia odsetek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ celny nieprawidłowo naliczył odsetki wyrównawcze, ponieważ nie wykazał, że skarżący odniósł korzyść finansową, a także naruszył przepisy proceduralne, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ celny nie wykazał uzyskania korzyści finansowej przez skarżącego, co jest warunkiem naliczenia odsetek wyrównawczych. Ponadto, organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, nie przeprowadzając wystarczających dowodów w celu wyjaśnienia, czy podanie nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Pomocnicze

k.c. art. 13 § § 3 pkt 4

Kodeks celny

k.c. art. 83

Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 5

Kodeks celny

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 124

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 126

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 127

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 200

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 60

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 roku

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku § § 1 ust. 3

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 16

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 32

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 5

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 6

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 21

Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego art. 24

Konst. RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ celny nie wykazał, że skarżący odniósł korzyść finansową, co jest warunkiem naliczenia odsetek wyrównawczych. Organ celny naruszył przepisy proceduralne, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii okoliczności szczególnych. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące odsetek wyrównawczych wykraczały poza upoważnienie ustawowe i nie mogły stanowić podstawy orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały zgłoszenie celne i naliczyły odsetki wyrównawcze na podstawie nieprawidłowej deklaracji pochodzenia towaru.

Godne uwagi sformułowania

brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącego odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku (...) wykraczały poza upoważnienie ustawowe w zakresie, w jakim w sposób odmienny niż Kodeks celny określały możliwość obciążenia dłużnika celnego odsetkami wyrównawczymi i tym samym nie mogły stanowić podstawy orzeczenia w sprawie.

Skład orzekający

Jakub Pinkowski

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Michał Sowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naliczanie odsetek wyrównawczych w sprawach celnych, kontrola celna, weryfikacja pochodzenia towaru, zgodność rozporządzeń z ustawą i Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów z UE z preferencyjnymi stawkami celnymi i późniejszej weryfikacji pochodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych w prawie celnym, w tym zgodności aktów wykonawczych z ustawą i Konstytucją, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i podatkowego.

Czy rozporządzenie może być niezgodne z ustawą? WSA rozstrzyga w sprawie odsetek celnych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 2631/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Pinkowski /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Michał Sowiński
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jakub Pinkowski (spr.), Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi T. J. "V." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 roku Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 roku o nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz T. J. "V." kwotę 200 ( słownie: dwieście) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sadowego; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej pkt 1 sentencji wyroku nie może być wykonana do czasu jego uprawomocnienia.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego wg SAD nr [...] z dnia [...] września 2000 roku dokonanego przez firmę “V." J. T. za pośrednictwem A.C “T." procedurą dopuszczenia do obrotu objęto importowaną z H. odzież używaną. Do zgłoszenia dołączone zostały Deklaracja Wartości Celnej z [...] września 2000r. oraz faktura wystawiona przez eksportera, firmę P. z H. o nr [...] z dnia [...] września 2000 roku.
Przeprowadzona u skarżącego kontrola, która objęła także weryfikację faktur handlowych za pomocą i pośrednictwem h. władz celnych, doprowadziła do zakwestionowania umieszczonych na fakturach, w tym także na fakturze nr [...] z dnia [...] września 2000 roku, deklaracji pochodzenia towaru. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął postępowanie w celu ustalenia prawidłowej stawki celnej oraz wymiaru cła i decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku o nr [...] uznał zgłoszenie celne wg SAD nr [...] z dnia [...] września 2000 roku za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła.
W związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem sprawę rozpatrzył Dyrektor Izby Celnej w W., który decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ celny II instancji podniósł, że importowana przez skarżącego odzież używana, objęta w/w zgłoszeniem celnym, została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym ze stawką celną preferencyjną FTA wobec udokumentowania pochodzenia towaru ze Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polska z innymi państwami bądź grupami państw. Stawki te są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towar importowany spełnia warunki ich zastosowania. Art 13 i 16 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) uzależniają możność zastosowania obniżonych stawek celnych od wystąpienia następujących przesłanek: importowany towar pochodzi z obszaru Wspólnot Europejskich, pochodzenie to zostało udokumentowane w przewidziany sposób i został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Zgodnie z art. 16 Protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnot Europejskich korzystały przed 1 maja 2004 roku w imporcie do Polski (i odwrotnie) z obniżonych stawek celnych pod warunkiem przedłożenia jako dowodu pochodzenia świadectwa przewozowego EUR 1 albo deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym. W niniejszej sprawie skarżący przedłożył fakturę o nr [...] z dnia [...] września 2000 roku, która zawierała deklarację pochodzenia odzieży z obszaru Wspólnot Europejskich.
Przeprowadzona u importera na podstawie art. 83 Kodeksu celnego tzw. “kontrola postimportowa", która objęła także weryfikację faktur handlowych oraz umieszczonych na nich deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru w trybie art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, podpisanego w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997 roku (zał. do Dz. U. Z 1997 roku nr 104, poz. 662), wykazała, co potwierdziły holenderskie władze celne pismem z dnia 21 sierpnia 2002 roku, że przedmiotowy towar nie posiada statusu produktu pochodzącego ze Wspólnot Europejskich a nadto, że holenderski eksporter nie wystawił deklaracji pochodzenia towaru na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. Jak podniósł Dyrektor Izby Celnej, wiążący charakter weryfikacji prowadzonej przez władze celne kraju eksportera potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 roku o sygn. I SA/Ka 1082/99, w którym podkreślono, że środki dowodowe określające pochodzenie towaru ze Wspólnot Europejskich zostały ograniczone do form przewidzianych w Układzie Europejskim a ich wiarygodność może być zakwestionowana wyłącznie w trybie tamże przewidzianym, tj. w drodze urzędowej weryfikacji dokumentu. Także NSA w wyroku z dnia 3 marca 2000 roku o w sprawie I SA/Lu 1330/98 stwierdził, że podczas oceny wiarygodności i autentyczności świadectwa pochodzenia jedynymi wiarygodnymi dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zatem negatywna weryfikacja umieszczonej na fakturze deklaracji pochodzenia towaru wyłącza możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych. Z drugiej strony natomiast, wobec przedłożenia przez skarżącego świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku wystawionego przez h. Izbę Przemysłowo–Handlową, uprawnione było zastosowanie wobec importowanej odzieży używanej, jako towaru objętego sekcją XI Taryfy celnej i wymienionego w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobów jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, konwencyjnej stawki celnej.
Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji zarzutów zasadności przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego oraz bezkrytycznego przyjęcia ustaleń h. administracji celnej, Dyrektor Izby Celnej wskazał na płynące z art. 83 Kodeksu celnego uprawnienie organu celnego do dokonania z urzędu kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towaru oraz odwołał się do postanowień Protokołu nr 4 i opisanej tam procedury weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru. Ponieważ odpowiedź holenderskich władz celnych spełniała wszystkie wymogi przewidziane dla weryfikacji świadectwa pochodzenia organ celny ani nie mógł, ani nie miał potrzeby jej kwestionować.
Nadto Dyrektor Izby Celnej uznał za uzasadnione orzeczenie organu celnego I instancji w kwestii wymiaru odsetek wyrównawczych, wskazując iż zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 222 § 5 Kodeksu celnego, organy celne są zobowiązane do pobrania odsetek wyrównawczych w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem sytuacji, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Powołując się na ustalenia h. władz celnych, iż deklaracja pochodzenia na fakturze nie była wystawiona przez eksportera, Dyrektor Izby Celnej uznał, że skarżący posłużył się nią nielegalnie, a tym samym, że podanie przez niego w zgłoszeniu nieprawidłowych danych odnośnie pochodzenia towaru nie było spowodowane szczególnymi okolicznościami, wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania skarżącego. Ponieważ w tych warunkach doszło do przesunięcia daty powstania długu celnego, a tym samym – zdaniem organów celnych - strona odniosła korzyść finansową, obciążenie skarżącego odsetkami wyrównawczymi było uzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, jednocześnie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
– art. 121 § 1, 122, 123 § 1, 124, 126, 127, 187 § 1, 191 oraz 200 Ordynacji podatkowej;
– art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4 oraz § 4, art. 83 § 3 i art. 85 § 1-3 Kodeksu celnego;
– art. 5, 6, 16, 21, 24, oraz 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej;
– przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że strona została w postępowaniu pozbawiona możliwości wzięcia czynnego udziału, ponieważ naczelnik Urzędu Celnego poinformował pełnomocnika strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego pismem, które zostało doręczone w dniu [...] lutego 2003 roku, podczas gdy już w dniu [...] lutego 2003 wydał decyzję w sprawie jako organ I instancji. Jako chybioną skarżący uznał argumentację organów celnych obu instancji opartą o art. 150 Ordynacji podatkowej, ponieważ wobec faktu doręczenia pisma przez pocztę adresatowi nie mogły mieć zastosowania przepisy o doręczeniu zastępczym. Nadto skarżący podniósł, że organ celny nie wskazał przesłanek wszczęcia postępowania weryfikacyjnego, a zgodnie z postanowieniami Protokołu 4 weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona może być wyłącznie po zaistnieniu uzasadnionych wątpliwości organów celnych kraju importu. W przedmiotowej sprawie zaś weryfikacja deklaracji na fakturze dotyczyła wyłącznie jednej kwestii, tj. statutu pochodzenia sprowadzonego towaru. Zdaniem skarżącego organy celne w świetle obowiązującego prawa mogły doprowadzić do wszczęcia postępowania weryfikacyjnego dopiero po zidentyfikowaniu określonych wątpliwości w toku postępowania kontrolnego prowadzonego w trybie art. 83 Kodeksu celnego.
Skarżący uznał za nieuzasadnione działanie organów celnych w kwestii zakwestionowania deklaracji na fakturze przedłożonej przez stronę przy zgłoszeniu celnym, podkreślając, że gdy przedkładał fakturę organom celnym działał w dobrej wierze i przedstawiał wszystkie wymagane dokumenty, w tym i świadectwo pochodzenia, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. Nadto skarżący uznał, że organy celne bezpodstawnie uznały jako dowód ustalenia celnych władz h. odnośnie weryfikacji prawdziwości deklaracji pochodzenia towaru, gdyż jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to jednak powinna się odbywać w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kraju przez polski organ celny i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Co najmniej zaś zdaniem skarżącego odpowiedź weryfikacyjna władz h. podlega taki samym kryteriom w zakresie oceny jak wszystkie inne dowody w postępowaniu celnym.
Za całkowicie bezzasadne skarżący uznał także wymierzenie odsetek wyrównawczych, ponieważ działał jako strona w sprawie w dobrej wierze zaś przedstawiona przez niego wraz ze zgłoszeniem celnym faktura potwierdzała preferencyjne pochodzenie towarów. Konkludując skarżący podniósł, iż w sprawie tej spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 32 ust. 6 Protokołu 4, stosownie do którego organy odmawiają stosowania wszelkich preferencji, jeśli odpowiedź obcych władz celnych nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 roku przedstawił dodatkowo wydane przez Prokuraturę Rejonową w W. postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko T. J., podejrzanemu o narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie cła w wysokości 92.056 złotych i podatku VAT w wysokości 20.252 złotych i wprowadzenie w błąd organów celnych przez przedstawienie do odpraw celnych faktur z deklaracjami eksportera stwierdzającymi niezgodnie z prawdą unijne pochodzeniu towaru w celu uzyskania obniżonej stawki celnej tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 87 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, co jednoznacznie wskazuje jego zdaniem na bezzasadność działania organów celnych w przedmiocie wymierzenia odsetek wyrównawczych. Dodatkowo na rozprawie T. J. złożył do akt oświadczenie, że nigdy nie działał świadomie w celu pomniejszenia należnych Skarbowi Państwa należności celnych.
Pismem z dnia [...] października 2004 roku skarżący poparł skargę tylko w zakresie wymierzenia odsetek wyrównawczych, w pozostałej części zaś cofnął skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1.01.2004r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do przepisu art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd, chyba że zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Wówczas sąd musi uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 247 Ordynacji podatkowej. Sąd również nie dopatrzył się w sprawie przesłanek wskazujących, aby cofnięcie skargi miało prowadzić do obejścia prawa. W tych warunkach decyzja skarżącego wiązała Sąd, który na zasadzie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w zakresie, w jakim skarżący skutecznie skargę cofnął.
W pozostałym zakresie, w którym skarżący swoje żądania podtrzymał, tj. w odniesieniu do orzeczenia odsetek wyrównawczych, Sąd uznał skargę za uzasadnioną i to co najmniej z dwóch powodów.
Po pierwsze należy przyznać rację organom celnym, że to strona dokonująca obrotu towarowego odpowiada w postępowaniu celnym za prawidłowe zgłoszenie towaru a organ celny nie ma obowiązku każdorazowo weryfikować prawidłowości takiego zgłoszenia. Powołując się na § 1. ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958. z późn. zm.) organ celny wskazał, iż jest zobligowany wymierzyć i pobrać odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność dłużnika, ponieważ skarżący załączył do zgłoszenia celnego fakturę opatrzoną nieprawdziwą klauzulą o pochodzeniu towaru, a co więcej – jak wynika z odpowiedzi holenderskiej administracji celnej – nie została ona wystawiona przez eksportera a prawdopodobnie przez polskiego importera. Opierając się na tej informacji organ celny stwierdził, iż klauzula ta została najprawdopodobniej sfałszowana.
Zdaniem Sądu art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej stanowi jedyną podstawę do weryfikacji dowodów pochodzenia towaru w zakresie nim objętym. W szczególności zatem słusznie organ celny argumentował, że informacja h. władz celnych udzielona w tym trybie jest jedyną i wystarczającą w tej sprawie podstawą do tego, by importowanym towarom odmówić wszelkiej preferencji. Nie można się jednak zgodzić z sugestią organu celnego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przypuszczenie h. władz celnych odnośnie sfałszowania faktury w jakikolwiek sposób wiązało polskie organy celne albo uwalniało je od obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy zgodnie z regulacjami zawartymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś jej art. 122 i 187. W tym zakresie organ celny nie przeprowadził żadnych dowodów, nawet tych wnioskowanych przez skarżącego. Wobec braku reakcji na zgłoszone przez skarżącego wnioski dowodowe retorycznym musi pozostać pytanie, jak inaczej skarżący mógł udowodnić, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii stanowi zdaniem Sądu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższej oceny zaskarżona w zakresie wymiaru odsetek wyrównawczych decyzja nie może być oceniona jako odpowiadająca prawu z jeszcze jednego powodu. Nawet, gdyby nie można organom przypisać naruszenia przepisów postępowania, decyzja ta byłaby niezgodna z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w brzmieniu na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącego zaś organ w żaden sposób nie wykazał, aby uzyskał on jakąkolwiek korzyść finansową, samo zaś stwierdzenie organu celnego II instancji zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że przesunięcie daty powstania długu celnego spowodowało jej powstanie, należy uznać za dalece niewystarczające. Brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącego odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie, w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.
W opinii Sądu pominięcie przesłanek wymierzenia odsetek wyrównawczych określonych przez ustawę stanowi zasadnicze uchybienie organów celnych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958. z późn. zm.) wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 222 § 5 Kodeksu celnego. Przepis ten upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, w żadnej mierze jednak nie upoważniał do określenia w sposób odmienny niż w ustawie przesłanek wymierzania odsetek wyrównawczych.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 i art. 92 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w systemie prawa powszechnie obowiązującego nie ma prawa pojawiać się regulacja podustawowa nie znajdująca oparcia w ustawie i nie służąca jej wykonaniu. Bezwzględny wymóg art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym nakładanie wszelkich podatków i danin publicznych możliwe jest jedynie w drodze ustawy, nakazuje szczególnie ostrożną ocenę przepisów wykonawczych. Pamiętać należy, że jedną z gwarancji niezawisłości sądów jest art. 178 ust. 1 Konstytucji, który określa, iż sędziowie w zakresie orzekania podlegają jedynie Konstytucji i ustawom, co stanowi podstawę do sędziowskiej oceny zgodności aktu wykonawczego z Konstytucją i ustawą. W omawianej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958. z późn. zm.) w brzmieniu z dnia dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego wykraczały poza upoważnienie ustawowe w zakresie, w jakim w sposób odmienny niż Kodeks celny określały możliwość obciążenia dłużnika celnego odsetkami wyrównawczymi i tym samym nie mogły stanowić podstawy orzeczenia w sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI