V SA 1977/03

V SA 1977/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Pinkowski
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sowiński
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jakub Pinkowski, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi T. J. – "V" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w części dotyczącej odsetek wyrównawczych 2. w pozostałej części skargę oddala 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego wg SAD nr [...] z dnia[...] lutego 2000 r. dokonanego przez firmę “V" [...] za pośrednictwem Agencji celnej “T" procedurą dopuszczenia do obrotu objęto importowaną z Holandii odzież używaną. Do zgłoszenia dołączona została m.in. faktura wystawiona przez eksportera, firmę P. z Holandii o nr [...] z dnia[...] lutego 2000 r.
Przeprowadzona u skarżącego kontrola, która objęła także weryfikację faktur handlowych za pomocą i pośrednictwem holenderskich władz celnych, doprowadziła do zakwestionowania umieszczonych na fakturach, w tym także na fakturze nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., deklaracji pochodzenia towaru. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął postępowanie w celu ustalenia prawidłowej stawki celnej oraz wymiaru cła i decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. o nr [...] uznał zgłoszenie celne wg SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła.
W związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem sprawę rozpatrzył Dyrektor Izby Celnej w W., który decyzją nr [...] z dnia [...]maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ celny II instancji podniósł, że importowana przez skarżącego odzież używana, objęta w/w zgłoszeniem celnym, została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym ze stawką celną obniżoną wobec udokumentowania pochodzenia towaru ze Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Polskę z innymi państwami bądź grupami państw. Stawki te są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towar importowany spełnia warunki ich zastosowania. Art. 13 i 16 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, podpisanego w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) uzależniają możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych od wystąpienia następujących przesłanek: importowany towar pochodzi z obszaru Wspólnot Europejskich; pochodzenie to zostało udokumentowane w przewidziany sposób i został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Zgodnie z art. 16 Protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnot Europejskich korzystały przed 1 maja 2004 roku w imporcie do Polski (i odwrotnie) z obniżonych stawek celnych pod warunkiem przedłożenia jako dowodu pochodzenia świadectwa przewozowego EUR 1 albo deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym. W niniejszej sprawie skarżący przedłożył fakturę nr [...], która zawierała deklarację pochodzenia odzieży z obszaru Wspólnot Europejskich.
Przeprowadzona u importera na podstawie art. 83 Kodeksu celnego tzw. “kontrola postimportowa", która objęła także weryfikację faktur handlowych oraz umieszczonych na nich deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru w trybie art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, wykazała, co potwierdziły holenderskie władze celne pismem z dnia [...] sierpnia 2002 r., że przedmiotowy towar nie posiada statusu produktu pochodzącego ze Wspólnot Europejskich, a nadto, że holenderski eksporter nie wystawił deklaracji pochodzenia towaru na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. Jak podniósł Dyrektor Izby Celnej, wiążący charakter weryfikacji prowadzonej przez władze celne kraju eksportera potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r. (I SA/Ka 1082/99), w którym podkreślono, że środki dowodowe określające pochodzenie towaru ze Wspólnot Europejskich zostały ograniczone do form przewidzianych w Układzie Europejskim a ich wiarygodność może być zakwestionowana wyłącznie w trybie tamże przewidzianym, tj. w drodze urzędowej weryfikacji dokumentu. Także NSA w wyroku z dnia 3 marca 2000 r. (I SA/Lu 1330/98) stwierdził, że podczas oceny wiarygodności i autentyczności świadectwa pochodzenia jedynymi wiarygodnymi dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej negatywna weryfikacja umieszczonej na fakturze deklaracji pochodzenia towaru wyłącza możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych. Z drugiej strony natomiast, wobec przedłożenia przez skarżącego świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. wystawionego przez holenderską Izbę Przemysłowo–Handlową, uprawnione było zastosowanie wobec importowanej odzieży używanej, jako towaru objętego sekcją XI Taryfy celnej i wymienionego w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobów jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851), konwencyjnej stawki celnej.
Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji zarzutów co do zasadności przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego oraz bezkrytycznego przyjęcia ustaleń holenderskiej administracji celnej, Dyrektor Izby Celnej wskazał na płynące z art. 83 Kodeksu celnego uprawnienie organu celnego do dokonania z urzędu kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towaru oraz odwołał się do postanowień Protokołu nr 4 i opisanej tam procedury weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru. Odpowiedź holenderskich władz celnych spełniała wszystkie wymogi przewidziane dla weryfikacji świadectwa pochodzenia i dlatego organ celny nie mógł, ani nie miał potrzeby jej kwestionować.
Dyrektor Izby Celnej uznał ponadto za uzasadnione rozstrzygnięcie organu celnego I instancji w kwestii wymiaru odsetek wyrównawczych, wskazując iż zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 222 § 5 Kodeksu celnego, organy celne są zobowiązane do pobrania odsetek wyrównawczych w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem sytuacji, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Powołując się na ustalenia holenderskich władz celnych, iż deklaracja pochodzenia na fakturze nie była wystawiona przez eksportera, Dyrektor Izby Celnej uznał, że skarżący posłużył się nią nielegalnie, a tym samym, że podanie przez niego w zgłoszeniu nieprawidłowych danych odnośnie pochodzenia towaru nie było spowodowane szczególnymi okolicznościami, wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania skarżącego. Ponieważ w tych warunkach doszło do przesunięcia daty powstania długu celnego, a tym samym – zdaniem organów celnych - strona odniosła korzyść finansową, obciążenie skarżącego odsetkami wyrównawczymi było uzasadnione.
Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.po upływie trzyletniego terminu przedawnienia, przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej wskazał, że decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 21.02.2003r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a więc przed upływem terminu przedawnienia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, jednocześnie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
– art. 121 § 1, 122, 123 § 1, 124, 126, 127, 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej;
– art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4 oraz § 4, art. 65§5, art. 83 § 3 i art. 85 § 1-3 Kodeksu celnego;
– art. 5, 6, 16, 21, 24, oraz 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej;
– przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja organu celnego I instancji dotycząca wymiaru należności celnych nie może zostać wykonana z uwagi na doręczenie jej w dniu [...] lutego 2003r., czyli po upływie 3 letniego terminu przedawnienia. Przedmiotowa decyzja została co prawda wydana w dniu [...] lutego 2000r., a więc przed upływem terminu przedawnienia z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, jednak doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu [...] lutego 2003r., czyli po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jako chybioną skarżący uznał argumentację Dyrektora Izby Celnej opartą o art. 150 Ordynacji podatkowej, ponieważ wobec faktu doręczenia pisma przez pocztę adresatowi nie mogły mieć zastosowania przepisy o doręczeniu zastępczym. Nadto skarżący podniósł, że organ celny nie wskazał przesłanek wszczęcia postępowania weryfikacyjnego, a zgodnie z postanowieniami Protokołu 4 weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona może być wyłącznie po zaistnieniu uzasadnionych wątpliwości organów celnych kraju importu. W przedmiotowej sprawie zaś weryfikacja deklaracji na fakturze dotyczyła wyłącznie jednej kwestii, tj. statusu pochodzenia sprowadzonego towaru. Zdaniem skarżącego organy celne w świetle obowiązującego prawa mogły doprowadzić do wszczęcia postępowania weryfikacyjnego dopiero po zidentyfikowaniu określonych wątpliwości w toku postępowania kontrolnego prowadzonego w trybie art. 83 Kodeksu celnego.
Skarżący uznał za nieuzasadnione działanie organów celnych w kwestii zakwestionowania deklaracji na fakturze przedłożonej przez stronę przy zgłoszeniu celnym, podkreślając, że gdy przedkładał fakturę organom celnym działał w dobrej wierze i przedstawiał wszystkie wymagane dokumenty, w tym i świadectwo pochodzenia, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. Skarżący podniósł, iż organy celne bezpodstawnie uznały jako dowód - ustalenia celnych władz holenderskich odnośnie weryfikacji prawdziwości deklaracji pochodzenia towaru, gdyż jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to jednak powinna się odbywać w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kraju przez polski organ celny i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Co najmniej zaś, zdaniem skarżącego, odpowiedź weryfikacyjna władz holenderskich podlega takim samym kryteriom w zakresie oceny, jak wszystkie inne dowody w postępowaniu celnym.
Za całkowicie bezzasadne skarżący uznał także wymierzenie odsetek wyrównawczych, ponieważ działał jako strona w sprawie w dobrej wierze zaś przedstawiona przez niego wraz ze zgłoszeniem celnym faktura potwierdzała preferencyjne pochodzenie towarów. Konkludując skarżący podniósł, iż w sprawie tej spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 32 ust. 6 Protokołu 4, stosownie do którego organy odmawiają stosowania wszelkich preferencji, jeśli odpowiedź obcych władz celnych nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów.
Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. Skarżący przedstawił dodatkowo wydane przez Prokuraturę Rejonową w W. postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko T.J., podejrzanemu o narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie cła w wysokości [...] złotych i podatku VAT w wysokości [...] złotych i wprowadzenie w błąd organów celnych przez przedstawienie do odpraw celnych faktur z deklaracjami eksportera stwierdzającymi niezgodnie z prawdą unijne pochodzeniu towaru w celu uzyskania obniżonej stawki celnej tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 87 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, co jednoznacznie wskazuje jego zdaniem na bezzasadność działania organów celnych w przedmiocie wymierzenia odsetek wyrównawczych. Dodatkowo na rozprawie T. J. złożył do akt oświadczenie, że nigdy nie działał świadomie w celu pomniejszenia należnych Skarbowi Państwa należności celnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1 stycznia 2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Po pierwsze należy przyznać rację organom celnym, że to strona dokonująca obrotu towarowego odpowiada w postępowaniu celnym za prawidłowe zgłoszenie towaru a organ celny nie ma obowiązku przy przyjęciu każdorazowo weryfikować jego prawidłowości. Z kolei zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wg. którego decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie może być wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego importer musi się liczyć z możliwością kontroli celnej w ciągu trzech lat od jego przyjęcia oraz ryzykiem zapłaty cła wg. wyższej stawki celnej, niż deklarowana przez niego w zgłoszeniu celnym, w przypadku, gdy kontrola celna wykaże, że obowiązek taki powstał.
Zastosowanie stawek celnych preferencyjnych jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i odbywa się na wniosek zgłaszającego, o ile zostaną spełnione ściśle określone przepisami prawa przesłanki.
Sąd podziela także pogląd organów celnych, że art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego stanowi jedyną podstawę do weryfikacji dowodów pochodzenia towaru w zakresie nim objętym. Z przepisu tego wynika, że do weryfikacji dowodów pochodzenia uprawnione są wyłącznie władze celne kraju eksportu. Słusznie zatem argumentowano, że informacja holenderskich władz celnych udzielona w tym trybie jest jedyną i wystarczającą w tej sprawie podstawą do tego, by sprowadzoną odzież potraktować jako towar niepochodzący i odmówić zastosowania obniżonej stawki celnej. W konsekwencji prawidłowo uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe w oparciu o art. 83 § 3 w zw. z art. 65§ 4 pkt 2 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 13§ 1 Kodeksu celnego cła są określone na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych, a w myśl art. 13 § 3 pkt 2 Taryfa celna obejmuje stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania. Obwiązujące w chwili dokonania zgłoszenia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. z 1999r., Nr 107, poz.1217 wraz z załącznikiem) w ust. 11 część A postanowień wstępnych stanowi, że stawki celne autonomiczne i konwencyjne stosuje się dla towarów, jeżeli ich pochodzenie zostało ustalone zgodnie z wymogami określonymi w wiążących Polskę umowach międzynarodowych oraz w przepisach prawa celnego.
Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Odzież używana, stanowiąca przedmiot obrotu towarowego w niniejszej sprawie, jako objęta sekcją XI Taryfy, została wymieniona w Wykazie nr 3 do cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów, dlatego też jej pochodzenie, dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W toku postępowania przed organem celnym pierwszej instancji Skarżąca przedłożyła świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia towaru [...] z dnia [...].01. 2001 r., wystawione przez holenderską Izbę Przemysłowo – Handlową, potwierdzające niepreferencyjne pochodzenie importowanej odzieży, zatem zasadnie zastosowano konwencyjną stawkę celną w wysokości 19,7 %.
Sąd nie podzielił również argumentacji Skarżącego, iż decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż nie została doręczona w terminie przewidzianym w tym przepisie. Co do zasady sąd podziela pogląd Strony, iż decyzja organu celnego podjęta w pierwszej instancji uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określająca kwotę wynikającą z długu celnego bądź orzekająca o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenie celnego musi być wydana i doręczona stronie przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego[...] z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] , wysłana do pełnomocnika strony radcy prawnego R. O. została awizowana w dniu [...].03.2003r.( k 16 akt administracyjnych ). Zgodnie z brzmieniem art. 150§ 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji, w przypadku niemożności doręczenia pisma przez pocztę w sposób wskazany w art. 148 i 149 poczta przechowuje pismo przez 7 dni w swojej placówce pocztowej. Wobec awizowania przesyłki dla pełnomocnika Skarżącego w dniu [...] marca 2003r. upływ powyższego 7 – dniowego terminu nastąpił [...] lutego 2003r. i z tym dniem należało uznać doręczenie za dokonane na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji zarówno wydanie jak i doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w terminie określonym w art. 65§ 5 Kodeksu celnego. Nie można dać wiary twierdzeniu skargi, iż na dokumencie awiza nie został określony 7 dniowy termin odbioru przedmiotowego pisma, zatem adresat przesyłki miał prawo odebrać pismo w terminie 14 dni, co uczynił. W marcu 2003r. nie tylko przepisy Ordynacji podatkowej lecz również obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wydane na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego przepisy wykonawcze – w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym ( Rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999r. ) nie przewidywały 14 – dniowego, lecz 7 – dniowy termin na odebranie awizowanej przesyłki, tak więc formularz zawiadomienia dla adresata o pozostawieniu przesyłki nie mógł zawierać nieistniejącego w przepisach terminu. Nie budzi również zastrzeżeń uznanie doręczenia za dokonane z dniem [...] lutego 2003r., na poparcie takiego stanowiska można przywołać uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 10.05.1971r.( III CZP 10/71 opubl.OSNC1971/11/ 187 ), w której stwierdzono: " Datą doręczenia pisma sądowego w wypadkach przewidzianych w art. 139§ 1 i 2 k.p.c. (odpowiednik art. 150 Ordynacji podatkowej) jest: (...)b) data, w której upłynął termin do odbioru złożonego pisma w oddawczym urzędzie pocztowym , jeżeli przed upływem tego terminu adresat nie zgłosił się po odbiór..."
Z tych wszystkich względów należy uznać, że zaskarżona decyzja i prowadzące do jej wydania postępowanie nie narusza przepisów przywołanych w skardze ( poza tą częścią decyzji, która dotyczy odsetek wyrównawczych), organy celne nie naruszyły zasady zaufania do organów państwa ani innych zasad postępowania i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego – zarówno Kodeksu celnego jak i umowy międzynarodowej ratyfikowanej prawidłowo, na podstawie obowiązujących ówcześnie uregulowań.
Odmiennie natomiast przedstawia się sytuacja w zakresie decyzji, w części obciążającej stronę odsetkami wyrównawczymi. Po pierwsze należy przypomnieć, że to strona dokonująca obrotu towarowego odpowiada w postępowaniu celnym za prawidłowe zgłoszenie towaru. Powołując się na § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania organ celny wskazał, iż jest zobligowany wymierzyć i pobrać odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność dłużnika, ponieważ skarżący załączył do zgłoszenia celnego fakturę opatrzoną nieprawdziwą klauzulą o pochodzeniu towaru, a co więcej – jak wynika z odpowiedzi holenderskiej administracji celnej – nie została ona wystawiona przez eksportera a prawdopodobnie przez polskiego importera. Opierając się na tej informacji organ celny stwierdził, iż klauzula ta została najprawdopodobniej sfałszowana.
Co prawda organ celny słusznie argumentował, że informacja holenderskich władz celnych udzielona w trybie art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego jest jedyną i wystarczającą podstawą do tego, by wobec importowanego towaru odmówić zastosowania obniżonej stawki celnej. Nie można się jednak zgodzić z sugestią organu celnego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przypuszczenie holenderskich władz celnych odnośnie sfałszowania faktury w jakikolwiek sposób wiązało polskie organy celne albo zwalniało je z obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z regulacjami zawartymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś jej art. 122 i 187, w kwestii zasadności obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi. W tym zakresie organ celny nie przeprowadził żadnych dowodów, nawet wnioskowanego przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2003 r. dowodu z opinii biegłego grafologa (k. 90 wspólnych akt adm.). Wobec braku reakcji na zgłoszony przez skarżącego wniosek dowodowy retorycznym musi pozostać pytanie, jak inaczej skarżący mógł udowodnić, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii stanowi zdaniem Sądu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższej oceny zaskarżona w zakresie wymiaru odsetek wyrównawczych decyzja nie może być oceniona jako odpowiadająca prawu z jeszcze jednego powodu. Nawet gdyby nie można było organom przypisać naruszenia przepisów postępowania, decyzja ta byłaby niezgodna z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącego zaś organ w żaden sposób nie wykazał, aby uzyskał on jakąkolwiek korzyść finansową, samo zaś stwierdzenie organu celnego II instancji zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że przesunięcie daty powstania długu celnego spowodowało jej powstanie, należy uznać za dalece niewystarczające. Brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącego odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w pozostałej części w oparciu o art. 151 skargę oddalił. O wstrzymaniu wykonania uchylonej części decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 ustawy.
-----------------------
wyrok z dnia 22 października 2004 r.
Sygn. Akt V SA 1977/03 jest prawomocny od dnia 30 grudnia 2004 r.
...................................
podpis sędziego