V SA 1943/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo celnepostępowanie administracyjnenieważność decyzjiterminywyłączenie funkcjonariuszakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu celnego dotyczące wyłączenia funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji.

Spółka N. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej, powołując się na upływ 3-letniego terminu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność skargi. Kluczowym argumentem było naruszenie art. 2621 § 2 Kodeksu celnego, ponieważ w postępowaniu odwoławczym brał udział funkcjonariusz celny, który podpisał pierwotną decyzję, co stanowiło wadę postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę N. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego, zgodnie z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Spółka kwestionowała datę powstania długu celnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu celnego. Głównym zarzutem, który sąd uznał za zasadny, było naruszenie art. 2621 § 2 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu. Sąd ustalił, że młodszy rewident celny D. P., który podpisał decyzję z dnia [...] lutego 2003 r., brał również udział w postępowaniu odwoławczym, co stanowiło wadę postępowania skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 2621 § 2 Kodeksu celnego, polegające na udziale w postępowaniu odwoławczym funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi wadę postępowania, która pociąga za sobą możliwość wznowienia postępowania i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że funkcjonariusz celny, który podpisał pierwotną decyzję, brał również udział w postępowaniu odwoławczym, co jest sprzeczne z art. 2621 § 2 Kodeksu celnego. Taki udział stanowi wadę postępowania, która zgodnie z art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, uzasadnia wznowienie postępowania i uchylenie decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 265 § 2 pkt 1

Kodeks celny

Organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego.

o.p. art. 240 § §1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Wadliwość postępowania, która pociąga za sobą, w przypadku decyzji ostatecznej, sankcję w postaci wznowienia postępowania.

k.c. art. 262 § 1 §2

Kodeks celny

Pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji.

Pr. o p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 3 pkt 2

Kodeks celny

Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

k.c. art. 3

Kodeks celny

Pr. o p.p.s.a. art. 200 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr. o p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 2 pkt 3

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Pr. o p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ celny art. 2621 § 2 Kodeksu celnego poprzez udział w postępowaniu odwoławczym funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu celnego oparta na upływie 3-letniego terminu od powstania długu celnego (nie rozstrzygnięta przez sąd z uwagi na inne naruszenie).

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (...) niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji. Skutkiem prawnym nie wyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem (...) powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Małgorzata Dałkowska-Szary

sprawozdawca

Barbara Mleczko-Jabłońska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia funkcjonariuszy celnych od udziału w postępowaniu odwoławczym oraz konsekwencje naruszenia tych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego i jego zastosowania w kontekście postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – wyłączenia funkcjonariusza, co ma znaczenie dla zapewnienia bezstronności i prawidłowości postępowania. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi przykład istotnej kontroli sądowej nad działaniem administracji.

Naruszenie procedury celnej: Sąd uchyla decyzję z powodu udziału niewłaściwego urzędnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 1943/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska
Małgorzata Dałkowska-Szary /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Piotr Piszczek, Sędzia NSA del. do WSA Małgorzata Dałkowska-Szary(spr.), Sędzia WSA Barbara Mleczko Jabłońska, Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. 250 zł (dwieście pięćdziesiąt ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej [...] w W. po rozpoznaniu wniosku "N." Sp. z o.o. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2002r., utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia [...] stycznia 2003r. Strona wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2002r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, uzasadniając swoje stanowisko treścią art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka nie kwestionując 3-letniego okresu przewidzianego art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego podniosła, że dług celny w niniejszej sprawie powstał w dniu wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. decyzji nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe tj. [...] lutego 2002r., a nie jak twierdzą organy celne w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym (SAD nr [...] z dnia [...].03. 1999r.).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany zajętego stanowiska, gdyż organ celny dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa procesowego.
Dyrektor Izby Celnej uzupełniając treść podstawy rozstrzygnięcia o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) w motywach wskazał, iż w myśl artykułu 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Stąd od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Skoro przedmiotowe żądanie wpłynęło [...] lutego 2003 r., przeto naruszono przepis art. 2652 pkt 1 powołanego Kodeksu celnego.
W skardze – żądającej uchylenia obu decyzji – zarzucono naruszenie przepisów Prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, a ponadto regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego - art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego, tj. art. 65 w zw. z art. 3 Kodeksu celnego. Rozwijając zarzuty skargi, w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2004r.(k 24 akt sąd.) skarżąca dodatkowo podniosła, że postępowanie odwoławcze w sprawie niniejszej prowadzone było z naruszeniem art. 2621 §2 Kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której składane było odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003r. podpisane przez tę samą osobę. Z tego względu zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 240 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z odpowiednim zastosowaniem art. 2622 §2 Kodeksu celnego, co w ocenie skarżącej uzasadnia, z mocy art. 145§1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jej uchylenie .
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia, podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W powyższym kontekście – oceniając wniesiony środek zaskarżenia – wskazać trzeba, iż decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej [...] w W. podpisał młodszy rewident celny D. P. (k. 207a akt adm.). Tenże brał udział również w postępowaniu na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bowiem na zasadzie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (pismo z dnia [...].04.2003 r. – [...] k. 119 akt adm. dołączonych do akt sygn. V SA 1944/03).
Zgodnie z art. 2621 §2 Kodeksu celnego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonych decyzji), pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji. Udział funkcjonariusza celnego D. P. w wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2003r. jest niewątpliwy. Z mocy cyt wyżej przepisu Kodeksu celnego stwierdzić należy zatem obowiązek wyłączenia go nie tylko od wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym ale również od wszelkich prawem przewidzianych czynności w tym postępowaniu.
Skutkiem prawnym nie wyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem, zgodnie z art. 130 Ordynacji podatkowej powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą, w przypadku decyzji ostatecznej, sankcję w postaci wznowienia postępowania na podstawie art. 240§pkt3 Ordynacji podatkowej( wyrok NSA sygn. akt VSA 2558/01).
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej dopuszczono się naruszenia treści art. 2621 § 2 Kodeksu celnego. Skutkuje to - zgodnie z cyt. wyżej art.240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego – możliwością żądania wznowienia postępowania.
W tej sytuacji Sąd – stosownie do treści art. 145 § 1 ust. 1 b Pr. o p.p.s.a. - zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego
orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Pr. o p. p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI