V SA 1936/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo celnepostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniawada postępowaniaizba celnaskarżącydecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że postępowanie odwoławcze było wadliwe z powodu udziału funkcjonariusza, który wcześniej podpisał decyzję podlegającą zaskarżeniu.

Spółka N. Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, a następnie o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej. Oba organy odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego. Spółka kwestionowała datę powstania długu i zarzuciła wadliwość postępowania odwoławczego z powodu udziału osoby, która podpisała pierwotną decyzję. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję Dyrektora Izby Celnej z powodu naruszenia art. 262 § 2 Kodeksu celnego.

Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, a następnie o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na art. 265 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ celny nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Spółka argumentowała, że dług celny powstał w dniu wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a nie w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Ponadto, w skardze zarzucono naruszenie przepisów Prawa celnego i Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 262 § 2 Kodeksu celnego, wskazując, że w postępowaniu odwoławczym brała udział osoba, która podpisała decyzję, od której składano odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 262 § 2 Kodeksu celnego, ponieważ funkcjonariusz celny D. P., który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2003 r., nie został wyłączony od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skutkiem tego naruszenia jest wadliwość postępowania, która zgodnie z art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uzasadnia wznowienie postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, udział funkcjonariusza celnego, który brał udział w wydaniu decyzji, w postępowaniu odwoławczym stanowi naruszenie art. 262 § 2 Kodeksu celnego i skutkuje wadliwością postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że funkcjonariusz celny D. P. brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2003 r., a następnie uczestniczył w postępowaniu odwoławczym, co jest sprzeczne z art. 262 § 2 Kodeksu celnego. Niewyłączenie takiego funkcjonariusza od udziału w sprawie stanowi wadę postępowania, która może prowadzić do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 265 § 2

Kodeks celny

Organ celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego.

k.c. art. 262 § 2

Kodeks celny

Pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji.

Pr. o p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.c. art. 262 § 1

Kodeks celny

Pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji.

o.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

W wniesieniu do decyzji ostatecznych wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

Przed wydaniem decyzji organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i dać im możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pr. o p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

o.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy, uchylić albo zmienić w całości lub w części decyzję organu pierwszej instancji albo uchylić tę decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeżeli postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej lub miejscowej, albo gdy naruszono przepisy o postępowaniu, a inne środki nie mogły być zastosowane.

k.c. art. 65 § 3

Kodeks celny

Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość postępowania odwoławczego z powodu udziału funkcjonariusza celnego, który brał udział w wydaniu decyzji podlegającej zaskarżeniu. Naruszenie art. 262 § 2 Kodeksu celnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów celnych dotycząca upływu 3-letniego terminu od powstania długu celnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (choć sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na wadzie proceduralnej).

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (...) niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Skutkiem prawnym nie wyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem (...) powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Małgorzata Dałkowska-Szary

członek

Barbara Mleczko-Jabłońska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia funkcjonariuszy celnych z postępowania odwoławczego oraz konsekwencji naruszenia tych przepisów dla ważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego i jego zastosowania w kontekście wadliwości postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu, co jest kluczowe dla zapewnienia bezstronności i legalności działań administracji.

Wadliwe postępowanie odwoławcze: Sąd uchyla decyzję celną z powodu udziału nieprawidłowego funkcjonariusza.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 1936/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /sprawozdawca/
Małgorzata Dałkowska-Szary
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Piotr Piszczek, Sędzia NSA del. do WSA Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA Barbara Mleczko Jabłońska (spr), Protokolant Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej [...] w W. po rozpoznaniu wniosku "N." Sp. z o.o. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia [...] stycznia 2003r. Strona wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, uzasadniając swoje stanowisko treścią art. 265(2) pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka nie kwestionując 3-letniego okresu przewidzianego art. 265(2) Kodeksu celnego podniosła, że dług celny w niniejszej sprawie powstał w dniu wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. decyzji nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe tj. [...] kwietnia 2002r., a nie jak twierdzą organy celne w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym (SAD nr [...] z dnia [...] maja 1999r.).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany zajętego stanowiska, gdyż organ celny dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa procesowego.
Dyrektor Izby Celnej uzupełniając treść podstawy rozstrzygnięcia o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802) w motywach wskazał, iż w myśl artykułu 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Stąd od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Skoro przedmiotowe żądanie wpłynęło [...] lutego 2003 r., przeto naruszono przepis art. 2652 pkt 1 powołanego Kodeksu celnego.
W skardze – żądającej uchylenia obu decyzji – zarzucono naruszenie przepisów Prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej, a ponadto regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego - art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z przepisami Prawa materialnego, tj. art. 65 w zw. z art. 3 Kodeksu celnego. Rozwijając zarzuty skargi, w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2004r.(k 24 akt sąd.) skarżąca dodatkowo podniosła, że postępowanie odwoławcze w sprawie niniejszej prowadzone było z naruszeniem art. 262(1)§2 Kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której składane było odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003r. podpisane przez tę samą osobę. Z tego względu zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 240 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z odpowiednim zastosowaniem art. 262(2)§2 Kodeksu celnego, co w ocenie skarżącej uzasadnia, z mocy art. 145§1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jej uchylenie .
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia, podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W powyższym kontekście – oceniając wniesiony środek zaskarżenia – wskazać trzeba, iż decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej [...] w W. podpisał młodszy rewident celny D. P. (k. 81 akt adm.). Tenże brał udział również w postępowaniu na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bowiem na zasadzie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (pismo z dnia [...].04.2003 r. – [...] -od [...] do [...] /od [...] do [...] k. 119 akt adm. dołączonych do akt sygn. V SA 1944/03).
Zgodnie z art. 262(1)§2 Kodeksu celnego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonych decyzji), pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji. Udział funkcjonariusza celnego D. P. w wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2003r. jest niewątpliwy. Z mocy cyt wyżej przepisu Kodeksu celnego stwierdzić należy zatem obowiązek wyłączenia go nie tylko od wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym ale również od wszelkich prawem przewidzianych czynności w tym postępowaniu.
Skutkiem prawnym nie wyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem, zgodnie z art. 130 Ordynacji podatkowej powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą, w przypadku decyzji ostatecznej, sankcję w postaci wznowienia postępowania na podstawie art. 240§pkt3 Ordynacji podatkowej( wyrok NSA sygn. akt VSA 2558/01).
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej dopuszczono się naruszenia treści art. 2621 § 2 Kodeksu celnego. Skutkuje to - zgodnie z cyt. wyżej art.240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego – możliwością żądania wznowienia postępowania.
W tej sytuacji Sąd – stosownie do treści art. 145 § 1 ust. 1 b Pr. o p.p.s.a. - zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego
orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Pr. o p. p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI