V PZ 43/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-11-24
SAOSPracydysryminacja w zatrudnieniuŚredniaokręgowy
dysryminacjawynagrodzeniezakres obowiązkówgrzywnapostępowanie dowodoweochrona danych osobowychdobra osobistek.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie Prezesa Zarządu spółki na postanowienie o nałożeniu grzywny za nieprzedłożenie dokumentów, uznając, że sąd ma prawo żądać takich danych, a obawy o naruszenie dóbr osobistych nie były uzasadnione.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał zażalenie Prezesa Zarządu spółki na postanowienie Sądu Rejonowego o nałożeniu grzywny w kwocie 1000 zł za odmowę przedłożenia zakresów obowiązków i wysokości wynagrodzeń pracowników. Sąd Rejonowy uznał, że zobowiązanie nie wymagało podawania danych osobowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że sąd ma prawo żądać przedstawienia dokumentów na mocy art. 248 § 1 k.p.c., a obawy skarżącego dotyczące naruszenia dóbr osobistych nie znalazły potwierdzenia w przepisach, zwłaszcza że spółka przez długi czas nie podnosiła tych argumentów.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie Z. W., Prezesa Zarządu pozwanej spółki, na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 29 sierpnia 2016 r., którym Prezes został ukarany grzywną w kwocie 1.000 zł za odmowę przedłożenia zakresów obowiązków oraz wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto pracowników. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wskazał, że zarządzenia zobowiązujące do podania tych danych nie wymagały imiennego wykazu pracowników. Skarżący podniósł w zażaleniu, że odmówił przedstawienia danych w dobrej wierze, obawiając się naruszenia dóbr osobistych osób trzecich, i że dopiero w postanowieniu o ukaraniu Sąd wyjaśnił, iż nie są potrzebne dane osobowe. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, powołując się na art. 248 § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek przedstawienia dokumentu na zarządzenie sądu, chyba że zawiera on informacje niejawne. Sąd podkreślił, że możliwość odmowy przedstawienia dokumentu ograniczona jest do sytuacji wskazanych w art. 261 § 2 k.p.c. (np. groźba odpowiedzialności karnej). Sąd Okręgowy stwierdził, że dane o wynagrodzeniach pracowników nie stanowią informacji niejawnych w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych, a ich przedstawienie sądowi jest niezbędne do prowadzenia postępowania. Zauważono, że spółka była trzykrotnie wzywana do przedłożenia dokumentów i przez ponad 5 miesięcy nie podnosiła argumentów o ochronie danych osobowych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał uzasadnionych podstaw do odmowy wykonania zarządzenia sądu, a jego obawy dotyczące dóbr osobistych nie znalazły potwierdzenia w obowiązujących przepisach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może nałożyć grzywnę, jeśli odmowa przedłożenia dokumentów nie jest uzasadniona przepisami prawa, a obawy o naruszenie dóbr osobistych nie znajdują potwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił obowiązek przedstawienia dokumentów na mocy art. 248 § 1 k.p.c. i wskazał, że możliwość odmowy jest ograniczona do ściśle określonych sytuacji. Dane o wynagrodzeniach nie są informacją niejawną, a ich przedstawienie jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Długotrwały brak podnoszenia argumentów o ochronie danych osobowych przez spółkę dodatkowo osłabił jej stanowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Kaliszu

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany
Z. W.osoba_fizycznaPrezes Zarządu pozwanego

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne.

k.p.c. art. 475

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może skazać stronę na grzywnę za niewykonanie postanowień lub zarządzeń sądu bez usprawiedliwionych powodów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 261 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odmowy odpowiedzi na zadane pytanie przez świadka, w tym groźba odpowiedzialności karnej, hańby, dotkliwej szkody majątkowej lub pogwałcenia tajemnicy zawodowej.

u.o.i.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

Definicja informacji niejawnej jako informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne.

u.o.i.n. art. 5 § ust. 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

Określenie przesłanek uznania informacji za niejawną.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Utrzymanie w mocy postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd ma prawo żądać przedstawienia dokumentów na mocy art. 248 § 1 k.p.c. Dane o wynagrodzeniach pracowników nie są informacją niejawną. Obawy o naruszenie dóbr osobistych nie były uzasadnione w kontekście przepisów prawa. Długotrwały brak podnoszenia przez spółkę argumentów o ochronie danych osobowych.

Odrzucone argumenty

Odmowa przedstawienia danych była uzasadniona obawą naruszenia dóbr osobistych osób trzecich. Sąd nie wyjaśnił wystarczająco, że nie są potrzebne dane osobowe pracowników.

Godne uwagi sformułowania

Dowód z dokumentu jest jednym z najczęściej przeprowadzanych i najważniejszych środków dowodowych w postępowaniu cywilnym. Osoba wezwana przez sąd do przedstawienia dokumentu może uchylić się od tego obowiązku, jeżeli "co do okoliczności objętych treścią dokumentu mogłaby jako świadek odmówić zeznania". Pracodawca ma obowiązek udzielać informacji i dostarczać wszelkie dokumenty na żądanie sądów i organów ścigania. Wszystkie dane zgromadzone przez pracodawcę podlegają szczególnej ochronie. Bezwzględną przyczyną zwalniającą od spełnienia obowiązku przedstawienia dokumentu jest to, że dokument zawiera informację niejawną podlegającą ochronie.

Skład orzekający

Marzena Głuchowska

przewodniczący-sprawozdawca

Stanisław Pilarczyk

członek

Ewa Nowakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących obowiązku przedstawiania dokumentów przez strony postępowania, w tym danych dotyczących wynagrodzeń pracowników, oraz ograniczeń wynikających z ochrony dóbr osobistych i informacji niejawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu postępowania cywilnego i nałożenia grzywny. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkiem dostarczenia dokumentów sądowi a potencjalnym naruszeniem dóbr osobistych pracowników, co jest częstym dylematem w praktyce.

Czy pracodawca musi ujawnić zarobki pracowników sądowi? Sprawdzamy, kiedy można odmówić.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Pz 43/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Marzena Głuchowska (spr.) SSO Stanisław Pilarczyk SSO Ewa Nowakowska Protokolant: asystent sędziego Joanna Paczosik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa T. G. przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedzibą w J. odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu na skutek zażalenia Z. W. - Prezesa Zarządu pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2016r. w sprawie o sygn. akt IV P 403/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Stanisław Pilarczyk SSO Marzena Głuchowska SSO Ewa Nowakowska UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016r., Sąd Rejonowy w Kaliszu skazał Prezesa Zarządu pozwanej spółki- (...) , na grzywnę w kwocie 1.000 zł, albowiem odmówił on przedłożenia zakresów obowiązków oraz podania wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto wskazanych w zobowiązaniu pracowników. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podkreślił, iż w zarządzeniach zobowiązujących pozwanego do podania przedmiotowych danych nie było zobowiązania do przełożenia imiennego wykazu pracowników. W ustawowym terminie Z. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż pozwany w dobrej wierze odmówił przedstawienia danych wskazanych w zobowiązaniu w związku z istotnym ryzykiem naruszenia dóbr osobistych osób trzecich. Zdaniem skarżącego, dopiero w treści postanowienia o ukaraniu Sąd wyeksponował, że wykonanie zobowiązania nie wymaga wskazywania danych osobowych pracowników. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie Z. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Dowód z dokumentu jest jednym z najczęściej przeprowadzanych i najważniejszych środków dowodowych w postępowaniu cywilnym. W myśl art. 248 § 1 k.p.c. każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne. W § 2 cytowanego przepisu, ustawodawca wskazał, w jakich sytuacjach istnieje możliwość nieprzedstawienia dokumentu na zarządzenie sądu. Osoba wezwana przez sąd do przedstawienia dokumentu może uchylić się od tego obowiązku, jeżeli "co do okoliczności objętych treścią dokumentu mogłaby jako świadek odmówić zeznania". Przepis ten odsyła do stosowania art. 261 § 2 , tj. do instytucji prawa odmowy odpowiedzi na zadane pytanie. Przesłankami zaistnienia tego prawa są: groźba narażenia przez taką osobę samej siebie lub osoby bliskiej w stosunku do niej w linii i stopniu określonym w art. 261 § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę, dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową, a także pogwałcenie tajemnicy zawodowej lub tajemnicy spowiedzi. Zgodnie z treścią art.475 k.p.c. jeżeli strona bez usprawiedliwionych powodów nie wykona w toku postępowania postanowień lub zarządzeń, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka i odmówić przyznania kosztów lub zastosować jeden z tych środków (..). Gdy stroną jest jednostka organizacyjna, grzywnie podlega pracownik odpowiedzialny za wykonanie postanowień lub zarządzeń, a w razie nie wyznaczenia takiego pracownika lub niemożności jego ustalenia- kierownik tej jednostki. Pracodawca ma obowiązek udzielać informacji i dostarczać wszelkie dokumenty na żądanie sądów i organów ścigania. W szczególności jest on zobowiązany do udzielenia wszelkich informacji jakie posiada, kiedy jest przesłuchiwany jako świadek w postępowaniu cywilnym, karnym lub administracyjnym. Wszystkie dane zgromadzone przez pracodawcę podlegają szczególnej ochronie. Pracodawca, jako administrator danych, powinien odpowiednio przechowywać danych materiał i dbać o to, aby nie dostał się w ręce osób niepowołanych. Dostęp do takich danych przysługuje zasadniczo dwóm grupom ludzi: pracownikom pracującym na rzecz pracodawcy, których wyraźnie upoważniono do dostępu do takich danych (na przykład pracownik działu personalnego lub działu finansowego) oraz prawnie upoważnionym podmiotom zewnętrznym. Prawo do pozyskiwania informacji o pracowniku od pracodawcy posiadają przedstawiciele różnych urzędów i instytucji. Lista podmiotów uprawnionych zawiera m.in. takie instytucje jak: Państwowa Inspekcja Pracy, Policja, sądy, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu czy Służba Celna. Pracodawca musi zatem, udzielając informacji o pracowniku, zwrócić szczególną uwagę czy instytucja, zwracająca się do niego o dane pracownika ma ku temu odpowiednią podstawę prawną. Bardzo istotne jest, by wskazana podstawa prawna miała rangę ustawy. Tylko z takiego aktu prawnego mogą wynikać uprawnienia do wglądu w dane pracownika. Bezwzględną przyczyną zwalniającą od spełnienia obowiązku przedstawienia dokumentu jest to, że dokument zawiera informację niejawną podlegającą ochronie – patrz art. 1 i 5 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U.2016.1167 j.t.). Jeżeli z twierdzeń stron bądź z innych okoliczności sprawy wynika, że dokument zawiera taką tajemnicę, sąd nie powinien wydawać zarządzenia o obowiązku jego przedstawienia. Aby informację uznać za niejawną w rozumieniu art. 5 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy o ochronie informacji, co prowadzi do ograniczenia jej udostępnienia, wystarczającym jest ustalenie, że spełniona jest przesłanka materialna z art. 1 ust. 1 u.o.i.n. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych definiuje pojęcie informacji niejawnej jako informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu jej wyrażenia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że przedstawienie wymaganych przez Sąd Rejonowy danych mogłoby istotnie naruszać dobra osobiste osób trzecich, należy stwierdzić, iż nie znajduje do potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Sąd I instancji wzywając pozwaną spółkę do przedłożenia przedmiotowych danych działał na podstawie wyraźnego upoważnienia do dostępu do danych osobowych, nadanych mu przez przepisy prawa, mające rangę ustawy, tj. ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2016.1822 j.t.). Wskazanie danych osobowych pracowników i wysokości ich wynagrodzeń pozwanej spółki, nie stanowi również, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o ochronie informacji niejawnych, danych, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, bo tylko z przedstawienia takich informacji pozwana spółka mogłaby być zwolniona. Ponadto przedstawienie Sądowi przedmiotowego wykazu pracowników jest niezbędne do prowadzenia niniejszego postępowania i dochodzenia praw przed sądem. Na marginesie należy zauważyć, iż pozwana spółka była aż trzykrotnie wzywana przez Sąd Rejonowy do podania wymaganych informacji. Na rozprawie w dniu 17 marca 2016r. Prezes Zarządu reprezentujący spółkę zobowiązał się w terminie 14 dni do wykonania zobowiązania, a w tym w piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2016r. (k.103), pełnomocnik pozwanej spółki wniósł wniosek o przedłużenie terminu do jego wykonania, z uwagi na fakt, iż wymagane dokumenty zostały zarchiwizowane i obecnie trwają prace nad ich odszukaniem. Przez ponad 5 miesięcy od pierwszego zobowiązania pozwany nie podnosił wobec wymaganych danych naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, przyjmując do wiadomości obowiązek dostarczenia powyższych wykazów pracowników. Ponadto, jeżeli pozwany w dobrej wierze odmówił przedstawienia danych wskazanych w zobowiązaniu w związku z istotnym ryzykiem naruszenia dóbr osobistych osób trzecich, powołując się w złożonym zażaleniu na przeświadczenie, iż przedmiotowy wykaz miał być imienny, to po powzięciu informacji, iż przedmiotowe zobowiązanie nie musi zawierać wskazywania danych osobowych pracowników, mógł wraz z wniesionym w dniu 19 września 2016r. zażaleniem, dopełnić wymaganego przez Sąd obowiązku, bez podania danych osobowych pracowników. Jednakże tego nie uczynił, a złożony środek zaskarżenia nie zawiera żadnych argumentów, które by mogły odnieść zamierzony skutek. Uwzględniając powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie Z. W. . SSO Stanisław Pilarczyk SSO Marzena Głuchowska SSO Ewa Nowakowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI