V PZ 25/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego i koszty procesu, uznając brak podstaw do zwolnienia powoda od ich ponoszenia.
Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego, które zwolniło powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy prawa procesowego, nie wskazując podstawy prawnej ani motywów zwolnienia powoda z kosztów. Zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego i koszty procesu, w tym za postępowanie zażaleniowe.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z powództwa R. W. przeciwko Miejskiemu Zakładowi (...) Spółce z o.o. o ustalenie zatrudnienia w warunkach szczególnych, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2015 roku, które zwolniło powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także art. 98 § 1 i § 4 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie. Sąd Okręgowy podkreślił, że zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) jest podstawowa, a wyjątek z art. 102 k.p.c. wymaga szczególnie uzasadnionych wypadków i nie może być stosowany uogólniająco. W ocenie Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., ponieważ powód nie złożył wniosku o nieobciążanie go kosztami, nie wskazał okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu, a Sąd Rejonowy nie ustalił jego sytuacji majątkowej. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 77 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 90 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za postępowanie zażaleniowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może z urzędu zwolnić strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu bez zbadania jej sytuacji majątkowej i bez wskazania podstawy prawnej, chyba że zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki przewidziane w art. 102 k.p.c., które muszą być indywidualnie ocenione.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy naruszył przepisy prawa procesowego, nie wskazując podstawy prawnej ani motywów zwolnienia powoda z kosztów. Zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) jest podstawowa, a art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek wymagający indywidualnej oceny i nie może być stosowany uogólniająco. Brak wniosku strony i nieustalenie jej sytuacji majątkowej wyklucza zastosowanie art. 102 k.p.c. z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Miejski Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu; strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Okręgowy w przedmiocie zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Okręgowy w przedmiocie zmiany zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie postanowienia o zwolnieniu powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie postanowienia o zwolnieniu powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 98 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie w sprawie, skutkujące nieobciążeniem powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie w sprawie, skutkujące nieobciążeniem powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § ust. 1 pkt 3
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; pozwala w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej w ogóle kosztami. Nie może być rozszerzająco wykładany.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie zażaleniowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy naruszył art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie zwolnienia powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy naruszył art. 98 § 1 i § 4 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało nieobciążeniem powoda kosztami procesu. Brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. z urzędu, bez wniosku strony i bez ustalenia jej sytuacji majątkowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy Za uzasadniony należało także uznać zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie Podstawowy charakter posiada wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c. zasada odpowiedzialności za wynik procesu Przepis art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Magdalena Marczyńska
sędzia
Dariusz Mizera
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zwolnienia z kosztów procesu i stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku braku uzasadnienia przez sąd pierwszej instancji decyzji o zwolnieniu z kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące kosztów procesu i stosowania art. 102 k.p.c., co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Sąd Okręgowy przypomina: Zwolnienie z kosztów procesu wymaga uzasadnienia i indywidualnej oceny!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Pz 25/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Beata Łapińska Sędziowie: SO Magdalena Marczyńska SO Dariusz Mizera Protokolant: asyst. sędz. E. G. po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 roku w Piotrkowie Tryb. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. W. przeciwko Miejskiemu Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o ustalenie zatrudnienia w warunkach szczególnych na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie zawarte w punkcie „2” postanowienia Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. z dnia 7 maja 2015 roku sygn. akt IVP 75/14 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie i zasądzić od powoda R. W. na rzecz pozwanego Miejskiego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 77 (siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 2. zasądzić od powoda R. W. na rzecz pozwanego Miejskiego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie zażaleniowe. UZASADNIENIE Postanowieniem zawartym w punkcie „2” postanowienia z dnia 7 maja 2015 roku Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. zwolnił powoda R. W. od obowiązku zwrotu kosztu procesu. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd Rejonowy nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, ani też nie wskazał, jakie szczególne okoliczności uzasadniały zwolnienie powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu. Na powyższe postanowienie wniósł w dniu 2 czerwca 2015 roku zażalenie pełnomocnik strony pozwanej . Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie: 1) art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie postanowienia Sądu w zakresie zwolnienie powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu, 2) art. 98 § 1 i § 4 k.p.c. , art. 99 k.p.c. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu poprzez ich niezastosowanie w sprawie, na skutek czego Sąd nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 60 złotych za pierwszą instancję, kwoty 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sąd Okręgowego w niniejszej sprawie należy przyznać rację skarżącemu, że Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem nie wskazał przepisów prawa oraz motywów, którymi kierował się nie obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego. Za uzasadniony należało także uznać zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. O ile bowiem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w przedmiocie kosztów sądowych przewidziane są szczególne regulacje, zawarte obecnie w ustawie z dnia z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), o tyle w przypadku wynagrodzenia adwokata (radcy prawnego) znajdują zastosowanie ogólne zasady dotyczące zwrotu kosztów procesu określone w art. 98 i nast. k.p.c. Wśród nich podstawowy charakter posiada wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c. zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą – strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty procesu, tj. koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 98 § 2 i 3 k.p.c. zasadą kosztów celowych, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata (radcy prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu ustanawia art. 102 k.p.c. który pozwala w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie spór sprowadzał się do tego, czy koszty zastępstwa procesowego powinny zostać rozliczone zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 § 1 k.p.c. ), czy też w oparciu o zasadę słuszności ( art. 102 k.p.c. ). Rację ma pełnomocnik pozwanego, iż Sąd nie przeprowadził żadnego postepowania w kierunku wyjaśniającym czy w niniejszej sprawie zaistniał wypadek szczególnie uzasadniający zwolnienie powoda od obowiązku uiszczenia zwrotu kosztów procesu. Przede wszystkim powód w niniejszym postepowaniu nie złożył wniosku o nieobciążanie do kosztami procesu a ponadto nie wskazał też na żadne okoliczności, które uzasadniałyby stosowanie przepisu art. 102 k.p.c. Ponadto również Sąd Rejonowy w dniu zamknięcia rozprawy nie ustalił sytuacji majątkowej i życiowej powoda. Mimo to Sąd Rejonowy z urzędu zwolnił powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej. W ocenie Sądu Okręgowego brak było w sprawie podstaw do uznania, że w sprawie zachodziły szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. Na marginesie wskazać należy, iż wysokość kosztów procesu za pierwszą instancję, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie jest kwotą wygórowaną czy wysoką, bowiem zamyka się w kwocie 77 złotych. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 386 „1” k.p.c. oraz art. 397 § 2 k.p.c. orzekł, jak w punkcie „1” sentencji. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie przepisów art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców pranych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490) . O kosztach procesu za postępowanie zażaleniowe orzeczono na podstawie art. art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI