V PZ 2/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu, uznając, że mimo trudnej sytuacji majątkowej, powódka nie jest osobą nieporadną i jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawę.
Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, który odmówił jej przyznania pełnomocnika z urzędu, mimo zwolnienia z kosztów sądowych. Sąd Rejonowy uznał, że sprawa nie jest skomplikowana, a powódka jest w stanie samodzielnie reprezentować swoje interesy. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką do ustanowienia pełnomocnika, jeśli strona nie wykazuje nieporadności procesowej.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał zażalenie powódki D. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 27 listopada 2014 roku, sygn. akt IV P 109/14, którym oddalono jej wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że dochód rodziny powódki wynosi około 3.000 złotych netto, koszty pełnomocnictwa to 60 złotych, a sprawa nie jest skomplikowana, co pozwala powódce na samodzielną reprezentację. Sąd Okręgowy, analizując zażalenie, stwierdził, że jest ono nieuzasadnione. Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c., strona zwolniona z kosztów sądowych może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, ale konieczną przesłanką, oprócz braku możliwości poniesienia kosztów, jest również potrzeba udziału pełnomocnika w sprawie (art. 117 § 5 k.p.c.). Potrzeba ta istnieje zazwyczaj, gdy strona jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych lub gdy sprawa jest skomplikowana. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka od początku składała własnoręcznie pisma, logicznie przedstawiała stan faktyczny i swoje roszczenia, a także osobiście prezentowała swoje stanowisko na rozprawie. Nie można jej zatem uznać za osobę nieporadną. Trudna sytuacja majątkowa, choć istotna, nie jest automatyczną podstawą do uwzględnienia wniosku, jeśli strona jest w stanie samodzielnie bronić swoich interesów. Sąd Okręgowy uznał, że zarówno okoliczności dotyczące powódki, jak i samej sprawy, nie uzasadniają potrzeby ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z tym, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c., oddalono zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką, jeśli strona nie wykazuje nieporadności procesowej i jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że oprócz zwolnienia z kosztów i braku możliwości poniesienia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, konieczna jest również potrzeba jego udziału w sprawie, wynikająca z nieporadności strony lub skomplikowania sprawy. Sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczająca, jeśli strona aktywnie i logicznie uczestniczy w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Firmie (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
k.p.c. art. 117 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Konieczną przesłanką ustanowienia adwokata (radcy prawnego) dla strony zwolnionej od kosztów sądowych jest potrzeba jego udziału w sprawie, wynikająca z nieporadności strony lub skomplikowania sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Powtórzenie przesłanki potrzeby udziału pełnomocnika w sprawie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała nieporadności procesowej. Sprawa nie jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym. Powódka aktywnie i logicznie uczestniczy w postępowaniu. Trudna sytuacja majątkowa nie jest jedyną przesłanką do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja majątkowa powódki uzasadnia przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
brak jest przesłanki wskazanej w art. 117 § 5 k.p.c., gdyż sprawa nie należy do skomplikowanych, a powódka jak wskazują dotychczasowe jej działania jest w stanie samodzielnie reprezentować przed sądem swoje interesy. Nieporadność stanowi przy tym sytuację wyjątkową, która może się wiązać z właściwościami fizycznymi (wiek, stan zdrowia, sprawność poszczególnych narządów zmysłów), psychicznymi (stopień sprawności umysłowej, zaradność lub nieporadność) oraz intelektualnymi (stopień inteligencji ogólnej, wiedza w dziedzinie stanowiącej przedmiot sprawy) podmiotu postępowania. Trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi zaś automatycznej podstawy do uwzględnienia wniosku powódki, skoro sama jest w stanie zapewnić obronę swoich interesów w sprawie.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Magdalena Marczyńska
sędzia
Marzena Foltyn-Banaszczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania pełnomocnika z urzędu w sprawach pracowniczych, gdy strona nie wykazuje nieporadności procesowej mimo trudnej sytuacji materialnej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji ubiegania się o pełnomocnika z urzędu w sprawach cywilnych (w tym pracowniczych) na podstawie art. 117 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyznawania pełnomocnika z urzędu, co jest praktycznie ważne dla prawników i stron postępowań. Pokazuje, że sama trudna sytuacja materialna nie gwarantuje pomocy prawnej.
“Czy bieda wystarczy, by dostać darmowego prawnika? Sąd wyjaśnia, kiedy pomoc jest naprawdę potrzebna.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Pz 2/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2015 roku Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim w składzie następującym : Przewodniczący: SO Beata Łapińska Sędziowie: SO Magdalena Marczyńska SR (del.) Marzena Foltyn-Banaszczyk (spr.) Protokolant: Iwona Jasińska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. S. przeciwko Firmie (...) Spółce z ograniczona odpowiedzialnością w T. o ustalenie istnienia stosunku pracy na skutek zażalenia powoda D. S. na postanowienie Sądu Rejonowego Sądu Pracy w Tomaszowie Maz. z dnia 27 listopada 2014 roku, sygn. akt IV P 109/14 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy w Tomaszowie Maz. na podstawie art. 117§ 5 k.p.c. oddalił wniosek powódki o przyznanie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż powódka nie posiada własnych dochodów, jednakże dochód w rodzinie wynosi około 3.000 złotych netto, koszty pełnomocnictwa w sprawie zaś wynoszą 60,00 złotych. Ponadto brak jest przesłanki wskazanej w art. 117 § 5 k.p.c. , gdyż sprawa nie należy do skomplikowanych, a powódka jak wskazują dotychczasowe jej działania jest w stanie samodzielnie reprezentować przed sądem swoje interesy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła powódka odnosząc się do wysokości uzyskiwanych przez rodzinę dochodów oraz sytuacji rodzinnej. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Zażalenie powódki okazało się nieuzasadnione, a argumentacja w nim przedstawiona nie mogła ostatecznie zmierzać do weryfikacji zaskarżonego postanowienia. Stosownie do treści art. 117 § 1 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Art. 117 1 § 1 k.p.c. stanowi natomiast, że osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż powódka korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Nie mniej konieczną przesłanką ustanowienia adwokata (radcy prawnego) dla strony zwolnionej od kosztów sądowych oprócz wykazania, że nie może ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny oraz – jak słusznie podkreśla Sąd Rejonowy - stanowi potrzeba jego udziału w sprawie ( art. 177 § 5 k.p.c. ). Udział adwokata (radcy prawnego) w sprawie będzie zazwyczaj potrzebny wtedy, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym. Chodzi bowiem o zapewnienie pomocy prawnej osobie, która jest osobą z powodu zdrowia czy sytuacji życiowej, wyjątkowo nieporadną, a sprawa należy do tak skomplikowanych, że bez udziału pełnomocnika profesjonalnego doszłoby do faktycznego braku możliwości realizowania swojego prawa do sądu przez stronę. Nieporadność stanowi przy tym sytuację wyjątkową, która może się wiązać z właściwościami fizycznymi (wiek, stan zdrowia, sprawność poszczególnych narządów zmysłów), psychicznymi (stopień sprawności umysłowej, zaradność lub nieporadność) oraz intelektualnymi (stopień inteligencji ogólnej, wiedza w dziedzinie stanowiącej przedmiot sprawy) podmiotu postępowania. Natomiast brak jest podstaw do przyjęcia nieporadności osoby, gdy przebieg postępowania wykazuje na jej orientację co do meritum sprawy, aktywne uczestnictwo w postępowaniu i brak występowania okoliczności, które utrudniałyby mu podjęcie skutecznej ochrony swoich praw. W przedmiotowej sprawie powołana w ww. przepisie przesłanka nie została spełniona. Powódka od początku składała do Sądu własnoręcznie napisane pisma procesowe, w których przedstawiała w sposób logiczny stan faktyczny sprawy, swoje twierdzenia oraz roszczenia. Również na rozprawie sądowej osobiście przedstawiała swoje stanowisko i składała wnioski. Powódki nie można zatem – jak wynika z przytoczonych faktów- w żadnym wypadku nazwać osobą nieporadną. Powódka przy tym nie powoływała się na takie okoliczności. Zarówno we wniosku o ustanowienie pełnomocnika, jak i w zażaleniu, jedyną okolicznością podnoszoną jako uzasadniającą wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazywała na swoją sytuację rodzinną i majątkową. Trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi zaś automatycznej podstawy do uwzględnienia wniosku powódki, skoro sama jest w stanie zapewnić obronę swoich interesów w sprawie. Zarówno bowiem okoliczności dotyczące samej powódki, jak i okoliczności sprawy, na danym etapie nie uzasadniają potrzeby ustanowienia pełnomocnika z urzędu w rozumieniu art. 117 § 5 k.p.c. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji powódki. W razie zaś zmiany sytuacji powódki czy stanu sprawy, gdy zaistnieją podstawy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Sąd może ustanowić takiego pełnomocnika w każdym czasie. Biorąc powyższe pod uwagę, że Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI