V PZ 17/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie pozwu przeciwko nieistniejącej spółce, potwierdzając brak zdolności sądowej podmiotu wykreślonego z KRS.
Powód dochodził ustalenia istnienia stosunku pracy przeciwko spółce z o.o., która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego. Powód w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia i ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki. Sąd Okręgowy uznał, że brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową, a spółka wykreślona z rejestru nie może być stroną postępowania, dlatego oddalił zażalenie.
Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy, wytoczonego przez Z. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. Sąd Rejonowy w Kaliszu odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 64 § 1 k.p.c., wskazując, że pozwana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 7 czerwca 2010 r. po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego, co oznacza utratę zdolności sądowej. Powód złożył zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia i ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zdolność sądowa jest procesowym odpowiednikiem zdolności prawnej i jest tracona z chwilą wykreślenia z rejestru. Ponieważ pozwana spółka nie istnieje jako osoba prawna, nie posiada zdolności sądowej, co stanowi bezwzględną przesłankę procesową skutkującą odrzuceniem pozwu. Sąd wyjaśnił również, że ustanowienie kuratora nie jest możliwe w sytuacji, gdy podmiot w ogóle nie istnieje, a jedynie gdy istniejący podmiot ma braki w organach lub zdolnościach procesowych. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pozew przeciwko spółce wykreślonej z KRS powinien zostać odrzucony, ponieważ utraciła ona zdolność sądową.
Uzasadnienie
Zdolność sądowa jest procesowym odpowiednikiem zdolności prawnej i jest tracona z chwilą wykreślenia z rejestru. Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową, której brak uniemożliwia prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany (Sąd Rejonowy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe (...) Spółka z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.
k.p.c. art. 64 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każda osoba prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa).
Pomocnicze
k.p.c. art. 202 § zd. trzecie
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.
k.c. art. 42
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji braku organów osoby prawnej.
k.p.c. art. 70
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustanowienia kuratora w przypadku braków w zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie organów.
k.p.c. art. 69
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustanowienia kuratora w celu podjęcia czynności procesowej niecierpiącej zwłoki.
k.p.c. art. 385 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka wykreślona z KRS utraciła zdolność sądową. Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową skutkującą odrzuceniem pozwu. Nie ma podstaw do ustanowienia kuratora dla nieistniejącego podmiotu.
Odrzucone argumenty
Niesłuszne odrzucenie pozwu z powodu wykreślenia spółki z KRS. Konieczność ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki.
Godne uwagi sformułowania
zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje
Skład orzekający
Anna Miniecka
przewodniczący-sprawozdawca
Romuald Kompanowski
sędzia
Piotr Leń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia pozwu przeciwko podmiotowi, który utracił zdolność prawną i sądową w wyniku wykreślenia z KRS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej z powodu wykreślenia z rejestru po postępowaniu upadłościowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną, choć techniczną, kwestię procesową dotyczącą zdolności sądowej i konsekwencji wykreślenia podmiotu z rejestru, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.
“Czy można pozwać firmę, która już nie istnieje? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Pz 17/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Miniecka (spr.) Sędziowie: SSO Romuald Kompanowski SSO Piotr Leń Protokolant: Beata Kałużna po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014r w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Z. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. o ustalenie istnienia stosunku pracy na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt IV P 61/14 postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Powód Z. W. złożył pozew przeciwko pozwanemu, jak podał w pozwie, nieistniejącemu Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. , o ustalenie istnienia stosunku pracy. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu na podstawie art. 199§1 pkt. 3 k.p.c. w związku z art. 64§1 k.p.c. odrzucił pozew wskazując, że jak wynika z wydruku z KRS pozwany z dniem 7 czerwca 2010r. został wykreślony z rejestru po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację majątku upadłego. W ustawowym terminie powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania poprzedzonego wyznaczeniem dla nieistniejącej spółki kuratora. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż nie jest zasadne odrzucenie pozwu jedynie z powodu wykreślenia pozwanej spółki z KRS. W ocenie skarżącego w takim przypadku sąd orzekający winien ustanowić dla pozwanej kuratora. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 199 §1 pkt. 3 k.p.c. Sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej czyli inaczej rzecz ujmując zdolności do występowania w procesie w charakterze strony. Zdolność sądową w postępowaniu cywilnym reguluje przepis art. 64 k.p.c. Wynika z niego, że każda osoba prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa). Powszechnie przyjmuje się, że zdolność występowania w procesie jako strona stanowi procesowy odpowiednik zdolności prawnej. Stąd i zdolność prawną i zdolność sądową jednostka organizacyjna uzyskuje z chwilą nabycia osobowości prawnej, a traci z chwilą utraty tej osobowości. W odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością chwilą utraty zdolności prawnej i zdolności sądowej będzie chwila wykreślenia z rejestru. Jeżeliby utrata zdolności prawnej i zdolności sądowej miała nastąpić w innej chwili, niezbędny byłby wyraźny przepis normujący taką sytuację (postanowienie Sądu Najwyższego z z dnia 14 czerwca 2012r. I CSK 550/11 LEX 1164438, uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999r., I CKN 882/98 LEX nr 35858). Jak ustalił sąd I instancji pozwana Spółka z dniem 7 czerwca 2010r. została wykreślona z KRS. Nie istnieje zatem jako osoba prawna, a tym samym nie posiada zdolności sądowej. Zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (zd. trzecie art. 202 k.p.c. ). Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na możności przeprowadzenia z jej udziałem ważnego postępowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. W tym wypadku art. 70 k.p.c. nie ma zastosowania a pozew podlega odrzuceniu - na podstawie art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c. - wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2013r. III APz 10/12, LEX nr 1240041, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2013r. I ACz 942/13 LEX nr 136382). Natomiast co do zarzutu skarżącego dotyczącego ustanowienia dla pozwanej kuratora to zauważyć trzeba, że konieczność ustanowienia kuratora wchodzi w grę w sytuacji, gdy osoba prawna istnieje ale nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku powołanych do tego organów ( art. 42 k.c. ), jeżeli zachodzą braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów ( art. 70 k.p.c. ) względnie zachodzi potrzeba podjęcia czynności procesowej niecierpiącej zwłoki ( art. 69 k.p.c. ). Taka zaś sytuacja w przedmiotowej sprawie przecież nie zachodziła. Wobec tego odrzucenie pozwu przez sąd I instancji było uzasadnione. W świetle powyższego podstawie art. 385 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. należało oddalić zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI