V PZ 17/14

Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w KaliszuKalisz2014-04-16
SAOSPracyustalenie stosunku pracyŚredniaokręgowy
zdolność sądowaodrzucenie pozwunieistniejący podmiotkuratorpostępowanie upadłościoweKRSstosunek pracy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie pozwu przeciwko nieistniejącej spółce, potwierdzając brak zdolności sądowej podmiotu wykreślonego z KRS.

Powód dochodził ustalenia istnienia stosunku pracy przeciwko spółce z o.o., która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego. Powód w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia i ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki. Sąd Okręgowy uznał, że brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową, a spółka wykreślona z rejestru nie może być stroną postępowania, dlatego oddalił zażalenie.

Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy, wytoczonego przez Z. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. Sąd Rejonowy w Kaliszu odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 64 § 1 k.p.c., wskazując, że pozwana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 7 czerwca 2010 r. po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego, co oznacza utratę zdolności sądowej. Powód złożył zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia i ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zdolność sądowa jest procesowym odpowiednikiem zdolności prawnej i jest tracona z chwilą wykreślenia z rejestru. Ponieważ pozwana spółka nie istnieje jako osoba prawna, nie posiada zdolności sądowej, co stanowi bezwzględną przesłankę procesową skutkującą odrzuceniem pozwu. Sąd wyjaśnił również, że ustanowienie kuratora nie jest możliwe w sytuacji, gdy podmiot w ogóle nie istnieje, a jedynie gdy istniejący podmiot ma braki w organach lub zdolnościach procesowych. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozew przeciwko spółce wykreślonej z KRS powinien zostać odrzucony, ponieważ utraciła ona zdolność sądową.

Uzasadnienie

Zdolność sądowa jest procesowym odpowiednikiem zdolności prawnej i jest tracona z chwilą wykreślenia z rejestru. Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową, której brak uniemożliwia prowadzenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany (Sąd Rejonowy)

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe (...) Spółka z o.o.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.

k.p.c. art. 64 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każda osoba prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa).

Pomocnicze

k.p.c. art. 202 § zd. trzecie

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zdolności sądowej stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.

k.c. art. 42

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji braku organów osoby prawnej.

k.p.c. art. 70

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustanowienia kuratora w przypadku braków w zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie organów.

k.p.c. art. 69

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustanowienia kuratora w celu podjęcia czynności procesowej niecierpiącej zwłoki.

k.p.c. art. 385 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka wykreślona z KRS utraciła zdolność sądową. Brak zdolności sądowej jest bezwzględną przesłanką procesową skutkującą odrzuceniem pozwu. Nie ma podstaw do ustanowienia kuratora dla nieistniejącego podmiotu.

Odrzucone argumenty

Niesłuszne odrzucenie pozwu z powodu wykreślenia spółki z KRS. Konieczność ustanowienia kuratora dla nieistniejącej spółki.

Godne uwagi sformułowania

zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje

Skład orzekający

Anna Miniecka

przewodniczący-sprawozdawca

Romuald Kompanowski

sędzia

Piotr Leń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia pozwu przeciwko podmiotowi, który utracił zdolność prawną i sądową w wyniku wykreślenia z KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej z powodu wykreślenia z rejestru po postępowaniu upadłościowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną, choć techniczną, kwestię procesową dotyczącą zdolności sądowej i konsekwencji wykreślenia podmiotu z rejestru, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Czy można pozwać firmę, która już nie istnieje? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Pz 17/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Miniecka (spr.) Sędziowie: SSO Romuald Kompanowski SSO Piotr Leń Protokolant: Beata Kałużna po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014r w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Z. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. o ustalenie istnienia stosunku pracy na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt IV P 61/14 postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Powód Z. W. złożył pozew przeciwko pozwanemu, jak podał w pozwie, nieistniejącemu Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu (...) Spółce z o.o. z siedzibą w K. , o ustalenie istnienia stosunku pracy. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu na podstawie art. 199§1 pkt. 3 k.p.c. w związku z art. 64§1 k.p.c. odrzucił pozew wskazując, że jak wynika z wydruku z KRS pozwany z dniem 7 czerwca 2010r. został wykreślony z rejestru po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację majątku upadłego. W ustawowym terminie powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania poprzedzonego wyznaczeniem dla nieistniejącej spółki kuratora. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż nie jest zasadne odrzucenie pozwu jedynie z powodu wykreślenia pozwanej spółki z KRS. W ocenie skarżącego w takim przypadku sąd orzekający winien ustanowić dla pozwanej kuratora. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 199 §1 pkt. 3 k.p.c. Sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej czyli inaczej rzecz ujmując zdolności do występowania w procesie w charakterze strony. Zdolność sądową w postępowaniu cywilnym reguluje przepis art. 64 k.p.c. Wynika z niego, że każda osoba prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa). Powszechnie przyjmuje się, że zdolność występowania w procesie jako strona stanowi procesowy odpowiednik zdolności prawnej. Stąd i zdolność prawną i zdolność sądową jednostka organizacyjna uzyskuje z chwilą nabycia osobowości prawnej, a traci z chwilą utraty tej osobowości. W odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością chwilą utraty zdolności prawnej i zdolności sądowej będzie chwila wykreślenia z rejestru. Jeżeliby utrata zdolności prawnej i zdolności sądowej miała nastąpić w innej chwili, niezbędny byłby wyraźny przepis normujący taką sytuację (postanowienie Sądu Najwyższego z z dnia 14 czerwca 2012r. I CSK 550/11 LEX 1164438, uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999r., I CKN 882/98 LEX nr 35858). Jak ustalił sąd I instancji pozwana Spółka z dniem 7 czerwca 2010r. została wykreślona z KRS. Nie istnieje zatem jako osoba prawna, a tym samym nie posiada zdolności sądowej. Zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (zd. trzecie art. 202 k.p.c. ). Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na możności przeprowadzenia z jej udziałem ważnego postępowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowania mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. W tym wypadku art. 70 k.p.c. nie ma zastosowania a pozew podlega odrzuceniu - na podstawie art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c. - wykluczone jest prowadzenie procesu z podmiotem, który nie istnieje (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2013r. III APz 10/12, LEX nr 1240041, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2013r. I ACz 942/13 LEX nr 136382). Natomiast co do zarzutu skarżącego dotyczącego ustanowienia dla pozwanej kuratora to zauważyć trzeba, że konieczność ustanowienia kuratora wchodzi w grę w sytuacji, gdy osoba prawna istnieje ale nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku powołanych do tego organów ( art. 42 k.c. ), jeżeli zachodzą braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów ( art. 70 k.p.c. ) względnie zachodzi potrzeba podjęcia czynności procesowej niecierpiącej zwłoki ( art. 69 k.p.c. ). Taka zaś sytuacja w przedmiotowej sprawie przecież nie zachodziła. Wobec tego odrzucenie pozwu przez sąd I instancji było uzasadnione. W świetle powyższego podstawie art. 385 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. należało oddalić zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI