V PA 41/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. W., nauczycielka, pozwała Zespół Szkół nr (...) w B. o ustalenie pełnego wymiaru czasu pracy w roku szkolnym 2011-2012, nakazanie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia oraz zapłatę wyrównania wynagrodzenia. Sąd Rejonowy w Białymstoku oddalił powództwo, uznając, że powódka wyraziła zgodę na zatrudnienie w niepełnym wymiarze (16 godzin tygodniowo) z powodu zmian organizacyjnych w szkole, a późniejsze godziny ponadwymiarowe nie zmieniały jej statusu zatrudnienia w niepełnym wymiarze. Sąd Rejonowy uznał również, że powódka nie miała interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku pracy oraz nie spełniała warunków do urlopu zdrowotnego z powodu niepełnego wymiaru zatrudnienia. Sąd Okręgowy w Białymstoku, rozpoznając apelację powódki, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale nie zgodził się z jego wykładnią prawną w zakresie godzin ponadwymiarowych. Sąd Okręgowy uznał, że nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze (na mocy art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela) nie może być obciążany godzinami ponadwymiarowymi, gdyż jest to sprzeczne z celem tej instytucji. W związku z tym, że powódka faktycznie świadczyła pracę przekraczającą ustalony niepełny wymiar, Sąd Okręgowy uznał, że powinna być ona traktowana jako praca w pełnym wymiarze, a godziny przekraczające 18 godzin tygodniowo jako godziny ponadwymiarowe. Na tej podstawie zasądzono na rzecz powódki wyrównanie wynagrodzenia w łącznej kwocie 1989,45 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy oddalił jednak apelację w części dotyczącej urlopu zdrowotnego, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie spełniała warunku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w momencie, gdy orzeczenie lekarskie stało się ostateczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli zatrudnionych w niepełnym wymiarze oraz warunków przyznawania urlopu zdrowotnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania i ograniczenia jego etatu z powodu zmian organizacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy może być obciążany godzinami ponadwymiarowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy nie może być obciążany godzinami ponadwymiarowymi, gdyż jest to sprzeczne z celem instytucji godzin ponadwymiarowych i regulacjami Karty Nauczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że obniżenie wymiaru zajęć nauczyciela na mocy art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela, a następnie przydzielanie mu godzin ponadwymiarowych, jest wewnętrznie sprzeczne i narusza intencje ustawodawcy. Godziny pracy przekraczające ustalony niepełny wymiar powinny być traktowane jako praca w pełnym wymiarze, a dopiero godziny przekraczające 18 godzin tygodniowo jako godziny ponadwymiarowe.
Czy nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy spełnia warunki do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy nie spełnia warunków do uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia, który wymaga zatrudnienia w pełnym wymiarze.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie spełniała warunku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w momencie, gdy orzeczenie lekarskie o potrzebie urlopu zdrowotnego stało się ostateczne, co uniemożliwiło przyznanie tego urlopu.
Czy powódka miała interes prawny w dochodzeniu ustalenia pełnego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 189 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie miała interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia pełnego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 189 kpc, ponieważ mogła dochodzić swoich praw poprzez powództwo o zapłatę wynagrodzenia i powództwo o udzielenie urlopu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, uznał, że powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc ma charakter wyjątkowy i jest dopuszczalne tylko w sytuacji braku innych środków ochrony prawnej. Ponieważ powódka mogła dochodzić swoich roszczeń pieniężnych i urlopowych, nie było potrzeby ustalania wymiaru czasu pracy w odrębnym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespół Szkół nr (...) w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.n. art. 22 § ust. 2
Karta Nauczyciela
Zasada ograniczenia zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do wymiaru nie niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i proporcjonalnego zmniejszenia wynagrodzenia może być – za zgodą nauczyciela – stosowana również w wypadku, gdy z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1, nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć oraz nie istnieją warunki do uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w innej szkole.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.n. art. 73 § ust. 1
Karta Nauczyciela
Urlop dla poratowania zdrowia dla nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, po przepracowaniu co najmniej 7 lat.
k.n. art. 42 § ust. 3
Karta Nauczyciela
Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów, zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć, wynosi 18 godzin.
k.n. art. 35 § ust. 1
Karta Nauczyciela
Nauczyciel może być obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych w szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie koniecznością realizacji programu nauczania, w wymiarze nieprzekraczającym 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie większej liczby godzin ponadwymiarowych wymaga zgody nauczyciela, ale nie może przekroczyć 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.
Pomocnicze
k.n. art. 20 § ust. 1
Karta Nauczyciela
Przepisy dotyczące wypowiedzenia stosunku pracy w przypadku braku możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wad oświadczenia woli (np. błąd, groźba).
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 379 § ust. 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
k.p.c. art. 47 § § 2 pkt 1 lit. a
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy rozpoznawane są w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.
k.p.c. art. 47 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy, które nie są wymienione w § 2, rozpoznawane są w składzie jednoosobowym.
k.n. art. 35 § ust. 2
Karta Nauczyciela
Przez godzinę ponadwymiarową rozumie się przydzieloną nauczycielowi godzinę zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.
k.n. art. 91c
Karta Nauczyciela
Stosowanie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego do spraw wynikających ze stosunku pracy nauczycieli.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Do stosunków prawnych wynikających z nawiązania stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub podziału kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze nie może być obciążany godzinami ponadwymiarowymi. • Praca powódki przekraczająca ustalony niepełny wymiar powinna być traktowana jako praca w pełnym wymiarze, a godziny powyżej 18 tygodniowo jako ponadwymiarowe.
Odrzucone argumenty
Powódka miała interes prawny w ustaleniu pełnego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 189 kpc. • Powódka spełniała warunki do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia od 30 sierpnia 2012r.
Godne uwagi sformułowania
brak jest możliwości obciążania nauczyciela mianowanego zatrudnionego w niepełnym wymiarze zajęć godzinami ponadwymiarowymi • praca powódki w pełnym wymiarze nie była konieczna w celu realizacji planu nauczania, a następnie przyjęcie, iż program ten nie może być realizowany bez obciążania jej godzinami ponadwymiarowi razi wewnętrzną sprzecznością • powódka nie spełniała warunków do uzyskania prawa do urlopu zdrowotnego z uwagi na brak zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy
Skład orzekający
Elżbieta Rosłoń
przewodniczący-sprawozdawca
Helena Mironiuk
sędzia
Julita Uryga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli zatrudnionych w niepełnym wymiarze oraz warunków przyznawania urlopu zdrowotnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania i ograniczenia jego etatu z powodu zmian organizacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nauczycieli, jakim jest wymiar czasu pracy i wynagrodzenie, a także kwestii urlopu zdrowotnego. Wykładnia sądu dotycząca godzin ponadwymiarowych jest istotna dla praktyki.
“Nauczyciel w niepełnym etacie, a godziny ponadwymiarowe? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady!”
Dane finansowe
WPS: 6169 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 119,83 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 199,69 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 239,62 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 330,51 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 121,95 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 159,76 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 199,69 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 159,76 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 4,95 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 244,19 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 244,19 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.