V Pa 159/13

Sygn. VPa 159/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V w składzie: Przewodniczący: SSO Beata Łapińska (spr.) Sędziowie: SSO Agnieszka Leżańska SSR del. Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: stażysta Bożena Sobczyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa C. K. przeciwko (...) Spółdzielnia (...) w P. o ustalenie zatrudnienie w warunkach szczególnych na skutek apelacji powoda C. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2013r. sygn. IV P 178/13 1. oddala apelację, 2. zasądza od powoda C. K. na rzecz pozwanego (...) Spółdzielnia (...) w P. kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sygn. akt V Pa 159/13 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 6 maja 2013 roku skierowanym przeciwko (...) Spółdzielni (...) w P. , C. K. wniósł o ustalenie, że w okresie od dnia 15 lipca 1976 roku do dnia 31 października 1984 roku będąc zatrudniony u pozwanego wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0ºC oraz prace wykonywane bezpośrednio przy uboju zwierząt, tj. prace o których mowa w wykazie A dziale X pkt 7 i 8 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Ponadto wniósł o nakazanie pozwanemu wydania świadectwa pracy wykonywania pracy w szczególnych warunkach opisanych powyżej i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany (...) Spółdzielnia (...) w P. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt IV P 178/13, Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami procesu. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego: C. K. urodził się (...) Od 15 lipca 1976 roku został zatrudniony w (...) Oddział w P. na stanowisku masarza w masarni numer (...) od 1979 roku pracował na stanowisku wędliniarza, a następnie na stanowisku rozbieracza-wykrawacza. Stosunek pracy C. K. został rozwiązany z dniem 31 października 1984 roku. (...) w P. w okresie powojennym dysponowała czterema masarniami. Nadal działały tylko dwie: masarnia na ul. (...) i na Placu (...) . W obydwóch masarniach odbywała się produkcja wędlin. Do powyższych masarni mięso było przywożone samochodami, a następnie przenoszone było przez pracowników do pomieszczeń masarni, gdzie dokonywano jego rozbioru i produkcji wędliny. W każdej masarni znajdowało się pomieszczenie peklowni, w której mięso podlegało zanurzeniu w kadziach z solanką. Następnie mięso przechowywane było w chłodniach. Zarówno w pomieszczeniach do peklowania, jak i w chłodniach temperatura nie była minusowa, wynosiła około 3-5ºC. (...) w P. nie dysponowała własną ubojnią. Mięso było przywożone z innych zakładów, czasami w postaci zamrożonej i wtedy temperatura w pomieszczeniach, w których składowano mięso obniżała się. Powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy poczynił na podstawie zeznań świadków A. S. , K. M. , W. B. i S. C. , którym przyznał walor wiarygodności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, praca w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze powinna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. W toku postępowania powód nie wykazał, aby wykonywał pracę w chłodniach składowych i przyzakładowych w temperaturze wewnętrznej poniżej 0ºC, gdyż strona pozwana nie dysponowała takimi chłodniami. Ponadto strona pozwana nie dysponowała własnymi ubojniami, a więc powód jako jej pracownik nie mógł pracować bezpośrednio przy uboju zwierząt. Z tychże względów Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do ustalenia pracy powoda w szczególnych warunkach i powództwo podlegało oddaleniu. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, skarżąc go w części oddalającej powództwo odnośnie prac w warunkach szczególnych bezpośrednio przy uboju zwierząt. Apelujący zarzucił powyższemu wyrokowi : 1. nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 217 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku powoda o dopuszczenie w sprawie dowodu z pisemnej opinii biegłego sądowego odpowiedniej specjalności na okoliczność, że powód w okresie spornym wykonywał prace bezpośrednio przy uboju zwierząt, tj. prace o których mowa w wykazie A dziale X pkt 8 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ; 2. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, bowiem z pominięciem dowodu z pisemnej opinii biegłego sądowego na okoliczność, że powód w okresie spornym wykonywał prace bezpośrednio przy uboju zwierząt, tj. prace o których mowa w wykazie A dziale X pkt 8 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego - § 1 ust. 1 oraz § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w prawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Przy tak postawionych zarzutach apelujący wniósł o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim – IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2013 roku poprzez ustalenie, że w okresie od dnia 15 lipca 1976 roku do dnia 31 października 1984 roku powód będąc zatrudnionym u pozwanego wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace bezpośrednio przy uboju zwierząt, tj. prace o których mowa w wykazie A dziale X pkt 8 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz nakazanie pozwanemu wydania powodowi świadectwa pracy wykonywania pracy w warunkach szczególnych, o których mowa w wykazie A dziale X pkt 8 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za okres pracy od dnia 15 lipca 1976 roku do dnia 31 października 1984 roku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim w celu jej ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu za obie instancje oraz złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego sądowego na okoliczność, że powód w okresie spornym wykonywał powyżej wskazane prace. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów za postępowanie odwoławcze. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną roszczenia powoda stanowił art. 189 k.p.c. , który przewiduje możliwość sądowego ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa. Przesłanką materialnoprawną takiego powództwa jest wykazanie przez powoda istnienia interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji oddalając powództwo, wydał prawidłowy wyrok. Jednakże nie sposób zgodzić się z pisemnym uzasadnieniem tego wyroku, które jest błędne. Sąd Rejonowy w ogóle bowiem nie zajął się podstawową kwestią, warunkującą dopuszczalność powództwa o ustalenia z art. 189 k.p.c. , a mianowicie nie zbadał czy powód posiada interes prawny w jego wytoczeniu. Sąd Odwoławczy nie podziela stanowiska zawartego w pozwie, w którym pełnomocnik powoda podnosi, że posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa niezależnie od okoliczności, iż ustalenie zatrudnienie powoda w spornym okresie w warunkach szczególnych będzie jedynie stanowić przesłankę do rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazania pozwanemu wydania świadectwa pracy, gdyż pracownik ma z reguły interes prawny w ustaleniu rzeczywistej treści stosunku pracy, jeżeli dochodzone ustalenie ma charakter niemajątkowy lub oparte na nim potencjalne roszczenia mogą zaktualizować się dopiero w przyszłości. . W ocenie Sądu Okręgowego w przeprowadzonym postępowaniu powód takiego interesu prawnego nie miał. Istotna tutaj jest treść pisma wysłanego w dniu 25 marca 2013 roku przez powoda do pozwanego, załączonego do pozwu (k. 7) , a którego zgodność z oryginałem została potwierdzona przez pełnomocnika powoda, w którym C. K. pisze , iż wnosi o wydanie świadectwa pracy w warunkach szczególnych., a powyższe jest mu niezbędne do celów emerytalnych. Poza sporem pozostaje okoliczność, że C. K. ma ukończone 62 lata, a zatem w wieku uprawniającym go do emerytury wcześniejszej przy spełnieniu przesłanki w postaci 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż dotychczasowe i utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, które Sąd Okręgowy w pełni aprobuje stoi na stanowisku, iż żądanie pozwu jest bezzasadne jeśli powód zmierza z ominięciem przepisów regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do uzyskania środka dowodowego potwierdzającego fakt mogący mieć w przyszłości znaczenie dla potrzeb postępowania o ustalenie prawa do emerytury. Pracownik nie ma interesu prawnego w wytoczeniu takiego powództwa, gdy wnosi je wyłącznie w celu uzyskania orzeczenia, które służyć ma ustaleniu dowodów lub faktów w innym postępowaniu, a w szczególności w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. wynika z tego, że organ rentowy w postępowaniu o ustalenie prawa do emerytury, samodzielnie ustala przesłanki warunkujące nabycie prawa do emerytury. Ewentualna decyzja odmawiająca ubezpieczonemu prawa do świadczenia emerytalnego, może następnie podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie, Sad Rejonowy absolutnie niepotrzebnie prowadził postępowanie dowodowe w sprawie, gdyż sprawa na pierwszym terminie rozprawy powinna być zakończona, a powództwo winno być oddalone. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 roku, sygn. akt I PK 108/11, w którym Sąd Najwyższy przypomina, o wyżej wskazanej utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie stosowania art. 189 k.p.c. i prawidłowego rozumienia interesu prawnego w powództwie o ustalenie). Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy nie ulega zdaniem Sądu Okręgowego wątpliwości, iż C. K. wytaczając powództwo w niniejszej sprawie dążył do uzyskania dowodu w postaci wyroku ustalającego okres jego pracy w warunkach szkodliwych, który to wyrok miałby mu posłużyć w postępowaniu o ustalenie prawa do emerytury. Takie sposób uzyskiwania dowodów nie jest dopuszczalny, a okoliczności które powód chciał wykazać w niniejszej sprawie stanowić będą przedmiot rozpoznania w postępowaniu przed organem rentowym. Dlatego też Sąd Okręgowy, pomimo błędnego pisemnego uzasadnienia Sądu Rejonowego uznał, że wyrok odpowiada prawu, a apelacja musi zostać oddalona. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy i zasądzeniu od powoda na rzecz pozwanego podlegała kwota 60,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Powyższa kwota została ustalona na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Zarządzenie: 1. odnotować uzasadnienie; 2. odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć: pełnomocnikowi powoda P. , dnia 13 stycznia 2014 roku