V Pa 125/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika (M. G.) o odszkodowanie od pracodawcy (Kopalnia (...) w R.) z tytułu zaniżenia ilości akcji pracowniczych oraz utraconej dywidendy. Powód domagał się kwoty ponad 4 tys. zł, która następnie została rozszerzona do ponad 16 tys. zł. Sąd Rejonowy w Bełchatowie uwzględnił powództwo częściowo, zasądzając 16 466,40 zł. Sąd Rejonowy uznał, że pracodawca wadliwie ustalił okres zatrudnienia powoda, nie stosując półtorakrotnego przelicznika dla pracy górniczej, co skutkowało przyznaniem mniejszej liczby akcji. Sąd uznał również, że porozumienie z pracodawcą dotyczące zrzeczenia się roszczeń było nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Rejonowy zastosował 10-letni termin przedawnienia z Kodeksu cywilnego. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu i naruszenie zasad oceny dowodów. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim początkowo oddalił apelację pozwanego, podtrzymując 10-letni termin przedawnienia. Po wniesieniu skargi kasacyjnej przez pozwanego, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę weryfikacji kwestii przedawnienia w świetle uchwały 7 sędziów SN z dnia 19 stycznia 2011 r. (I PZP 5/10). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy zmienił swoje wcześniejsze stanowisko i, zgodnie z nową linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, zastosował 3-letni termin przedawnienia z art. 291 § 1 k.p. Uznano, że bieg terminu przedawnienia należy liczyć od dnia zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji (11 marca 2005 r.), co oznaczało, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 11 marca 2008 r. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniono szczególnymi okolicznościami, w tym zmianą linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, co uzasadniało nieobciążanie powoda kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych oraz momentu jego rozpoczęcia.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i nabywaniem akcji pracowniczych. Zmiana linii orzeczniczej SN może wpływać na podobne sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia pracownika o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do roszczenia o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych ma zastosowanie 3-letni termin przedawnienia określony w art. 291 § 1 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów (I PZP 1/12) ostatecznie przyjął, że obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, a zatem roszczenia z tym związane przedawniają się według przepisów Kodeksu pracy, a nie Kodeksu cywilnego.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, moment zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji jest datą, od której roszczenie staje się wymagalne w kontekście przepisów o przedawnieniu ze stosunku pracy.
Czy roszczenie o odszkodowanie za utraconą dywidendę również ulega przedawnieniu i na jakich zasadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o odszkodowanie za utracone dywidendy również ulega przedawnieniu, najpóźniej z przedawnieniem roszczenia głównego.
Uzasadnienie
Dywidenda jest pożytkiem prawa do akcji. Skoro prawo do akcji uległo przedawnieniu, niemożliwe jest uzyskanie korzyści z niego wynikającej, w tym dywidendy. Roszczenie o odsetki również przedawnia się wraz z roszczeniem głównym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (24)
Główne
u.k.p.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Prawo pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Utrata prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w przypadku niezłożenia oświadczenia w terminie.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa § § 9
Zasady nabywania akcji przez uprawnionych pracowników po komercjalizacji.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji i trybu nabywania akcji.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
10-letni termin przedawnienia roszczeń cywilnych.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewłaściwe wykonanie zobowiązania.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Określenie niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym.
u.e.r.f.u.s. art. 37 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zliczanie okresów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady obciążania stron kosztami procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne okoliczności uzasadniające nieobciążanie strony kosztami procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznawanie zażalenia przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Ustalanie wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia.
k.s.h. art. 347 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Prawo akcjonariuszy do udziału w zysku (dywidendy).
k.c. art. 54
Kodeks cywilny
Pożytek w rozumieniu prawa cywilnego.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji na podstawie materiału dowodowego z postępowania pierwszoinstancyjnego.
k.p.c. art. 398^3 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki nieprzyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^17 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji uległo przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin przedawnienia). • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia z Kodeksu cywilnego. • Roszczenie nie jest roszczeniem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 291 § 1 k.p.
Godne uwagi sformułowania
zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania okresu przedawnienia • szczególne okoliczności uzasadniające nieobciążanie powoda kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Mariola Mastalerz
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Hochman
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych oraz momentu jego rozpoczęcia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i nabywaniem akcji pracowniczych. Zmiana linii orzeczniczej SN może wpływać na podobne sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dla losów sprawy, a także jak ważne jest prawidłowe ustalenie terminu przedawnienia, który może zniweczyć nawet zasadne roszczenie.
“Zmiana orzecznictwa SN pogrzebała roszczenie pracownika o tysiące złotych. Kluczowy był termin przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 16 611,37 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.