Orzeczenie · 2023-05-18

V PA 10/23Oddalenie apelacji nauczycielki wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe

Sąd
Sąd Okręgowy w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2023-05-18
SAOSPrawo pracyprawo pracyWysokaokręgowy
godziny ponadwymiarowekarta nauczycielawynagrodzenieczas pracyuchwały rady gminyinterpretacja prawasąd pracyapelacja

Powódka, nauczycielka U. S., dochodziła od pozwanego Gminnego Zespołu Szkół w S. zapłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych. Sąd Rejonowy w Opolu uwzględnił jej powództwo w znacznej części. Pozwany Gminny Zespół Szkół w S. wraz z interwenientem ubocznym Gminą S. złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Karty Nauczyciela, błędne zastosowanie rozporządzenia oraz niezastosowanie uchwał Rady Gminy. Głównym zarzutem pozwanego było kwestionowanie sposobu naliczania godzin ponadwymiarowych, w szczególności w kontekście dni wolnych od pracy i uśredniania pensum. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że uchwały Rady Gminy, na które powoływał się pozwany, przekroczyły delegację ustawową i nie mogły stanowić podstawy do odmiennego rozliczania czasu pracy nauczycieli niż wynika to z przepisów Karty Nauczyciela. Sąd Okręgowy potwierdził, że sposób naliczania wynagrodzenia przez pozwanego był nieprawidłowy, a rozliczenia Sądu Rejonowego, oparte na opinii biegłego, były prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących rozliczania godzin ponadwymiarowych, kompetencji organów samorządowych w zakresie prawa pracy nauczycieli oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy w kontekście pragmatyki nauczycielskiej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i interpretacji uchwał rady gminy w kontekście przepisów Karty Nauczyciela.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwały Rady Gminy określające zasady naliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które wykraczają poza delegację ustawową zawartą w Karcie Nauczyciela, mogą być podstawą do rozliczeń pracowniczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwały Rady Gminy, które przekraczają zakres delegacji ustawowej zawartej w Karcie Nauczyciela, nie mogą stanowić podstawy do odmiennego rozliczania czasu pracy nauczycieli niż wynika to z przepisów ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uchwały Rady Gminy dotyczące zasad rozliczania godzin ponadwymiarowych naruszyły przepisy Karty Nauczyciela, ponieważ wykraczały poza delegację ustawową. Sąd podkreślił, że przepisy Karty Nauczyciela stanowią wyczerpującą regulację czasu pracy nauczycieli i nie pozwalają na wprowadzanie przez akty prawa miejscowego rozwiązań sprzecznych z ustawą lub ją modyfikujących.

Jak należy interpretować przepis art. 42 ust. 5b Karty Nauczyciela w kontekście ustalania planu zajęć nauczyciela, który jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis art. 42 ust. 5b Karty Nauczyciela dotyczy sytuacji, gdy plan zajęć nauczyciela jest faktycznie różny w poszczególnych okresach roku szkolnego, co pozwala na uśrednienie pensum w skali roku. Nie dotyczy sytuacji, gdy plan zajęć jest stały, a jedynie pozwany pracodawca stosuje własną, nieprawidłową metodę obliczania pensum.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił argumentację pozwanego, że art. 42 ust. 5b KN pozwala na uśrednianie pensum w każdym przypadku, gdy w tygodniu wypada dzień wolny. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy plan zajęć jest faktycznie zróżnicowany w ciągu roku szkolnego, co pozwala na rekompensatę godzin w innych okresach. W przypadku powódki, która miała stały plan zajęć, taka interpretacja była nieuzasadniona.

Czy sąd pracy może oceniać zgodność uchwał rady gminy z prawem w kontekście indywidualnych sporów pracowniczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pracy ma kompetencję do oceny, czy uchwały rady gminy były prawidłowo stosowane przez pracodawcę w ramach konkretnych stosunków pracy, nawet jeśli nie stwierdza ich nieważności w trybie kontroli administracyjnoprawnej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ocena uchwał rady gminy przez sąd pracy w indywidualnych sporach pracowniczych nie stanowi wkroczenia w kompetencje sądu administracyjnego. Sąd pracy bada, czy dane uchwały mogły być zastosowane w konkretnym przypadku, a nie stwierdza ich nieważności erga omnes.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka U. S.

Strony

NazwaTypRola
U. S.osoba_fizycznapowódka
Gminny Zespół Szkół w S.instytucjapozwany
Gmina S.instytucjainterwenient uboczny

Przepisy (25)

Główne

KN art. 30 § ust. 6 pkt 2

Ustawa - Karta Nauczyciela

Organ prowadzący szkołę określa dla nauczycieli, w drodze regulaminu, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. W ramach tego upoważnienia nie mieści się decydowanie o zachowaniu lub utracie przez nauczyciela prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe.

KN art. 42 § ust. 5b

Ustawa - Karta Nauczyciela

Nauczyciel, dla którego ustalony plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego nie wyczerpuje obowiązującego tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, powinien nauczać odpowiednio większą liczbę godzin w innych okresach danego roku szkolnego. Praca wykonywana zgodnie z tak ustalonym planem zajęć nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych.

KN art. 42 § ust. 7 pkt 1

Ustawa - Karta Nauczyciela

Organ prowadzący szkołę określa zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Zakres ten nie obejmuje nauczycieli ze stałym planem zajęć.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § §4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

KN art. 35 § ust. 1

Ustawa - Karta Nauczyciela

KN art. 35 § ust. 3

Ustawa - Karta Nauczyciela

KN art. 42a

Ustawa - Karta Nauczyciela

KN art. 42c

Ustawa - Karta Nauczyciela

KN art. 91c § ust. 1

Ustawa - Karta Nauczyciela

u.d.w.p. art. 1

Ustawa o dniach wolnych od pracy

Rozporządzenie MEN art. 6 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2009 r. w sprawie dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej

Stosowane analogicznie przez biegłą do ustalenia sposobu pomniejszenia pensum w tygodniach z dniami wolnymi od pracy.

Konstytucja RP art. 16

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 146

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 163

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwały Rady Gminy przekroczyły delegację ustawową zawartą w Karcie Nauczyciela. • Sposób naliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przez pozwanego był nieprawidłowy. • Przepis art. 42 ust. 5b KN ma zastosowanie tylko do nauczycieli ze zróżnicowanym planem zajęć w ciągu roku szkolnego. • Dni ustawowo wolne od pracy nie powodują obowiązku 'odpracowania' przez nauczycieli w ramach pensum.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji orzekał w sprawach administracyjnych. • Błędne zastosowanie §6 ust. 5 Rozporządzenia MEN. • Niezastosowanie art. 42 ust. 5b KN. • Błędne ustalenia faktyczne dotyczące 'różnego planu zajęć'. • Niezbadanie istoty sprawy. • Naruszenie art. 227, 228, 1 k.p.c. • Niezastosowanie uchwał Rady Gminy. • Naruszenie Konstytucji poprzez błędne zastosowanie rozporządzenia do szkół samorządowych.

Godne uwagi sformułowania

uchwały Rady Gminy wydane w ramach ww. delegacji ustawowych należą do aktów, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego • nie można uznać, iż wskazanie przez uchwałodawcę przypadków, w których wynagrodzenie nie przysługuje, stanowi określenie warunków (szczegółowych) obliczania i wypłacania wynagrodzenia • nie zawsze praca nauczyciela ponad ustawowe pensum będzie wiązać się z pracą w godzinach ponadwymiarowych • nie jest możliwe stosowanie art. 130 §2 k.p. z pewnymi zmianami wynikającymi ze specyfiki czasu pracy nauczycieli określonego w Karcie Nauczyciela • Karta Nauczyciela zawiera własną regulację dotyczącą długości tygodnia pracy oraz dni wolnych od pracy • nie ma mowy o naruszeniu w tym wypadku o naruszenie art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela i wyliczeniu wynagrodzenia za „niezrealizowane” godziny ponadwymiarowe • to pozwana nie jest uprawniona w takim przypadku do podwyższania obowiązkowego pensum w ujęciu średniorocznym

Skład orzekający

Wojciech Sabat

przewodniczący-sprawozdawca

Daniel Chorązki

członek

Joanna Górka-Czerwiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących rozliczania godzin ponadwymiarowych, kompetencji organów samorządowych w zakresie prawa pracy nauczycieli oraz stosowania przepisów Kodeksu pracy w kontekście pragmatyki nauczycielskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i interpretacji uchwał rady gminy w kontekście przepisów Karty Nauczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nauczycieli związanych z naliczaniem wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i interpretacją przepisów prawa pracy. Wyjaśnia złożone kwestie prawne w przystępny sposób.

“Nauczycielu, czy wiesz, jak prawidłowo naliczane są Twoje godziny ponadwymiarowe? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1125 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst