V KZ 64/20

Sąd Najwyższy2021-02-04
SNKarnepostępowanie przygotowawczeWysokanajwyższy
kasacjapostanowienieumorzenie dochodzeniasąd najwyższykodeks postępowania karnegodopuszczalnośćzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji od postanowienia o umorzeniu dochodzenia, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na brak podstaw prawnych do jej wniesienia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika spółki W. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. o umorzeniu dochodzenia. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów k.p.k. poprzez błędną wykładnię, twierdząc, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia jest zaskarżalne kasacją. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, wskazując na art. 519 k.p.k., który ogranicza możliwość wniesienia kasacji do prawomocnych orzeczeń sądu odwoławczego kończących postępowanie lub postanowień o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Podkreślono, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k., co potwierdza uchwała SN I KZP 6/16.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie pełnomocnika W. sp. z o.o. na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P., które odmówiło przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 września 2020 r. Postanowienie to utrzymywało w mocy zatwierdzone przez prokuratora postanowienie KPP w P. o umorzeniu dochodzenia. Sąd Rejonowy uznał kasację za niedopuszczalną. Pełnomocnik skarżącego zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., twierdząc, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 24 września 2020 r. stanowi orzeczenie, od którego przysługuje droga kasacyjna, powołując się na ugruntowany pogląd Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja przysługuje wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Podkreślono, że możliwość wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. przysługuje jedynie Prokuratorowi Generalnemu i Rzecznikowi Praw Obywatelskich, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd Najwyższy zdementował również twierdzenie skarżącego o ugruntowanym poglądzie SN, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k. Jako dowód wskazano uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I KZP 6/16, która jednoznacznie stwierdza, że takie postanowienie nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k., a zatem nie podlega zaskarżeniu kasacją na ogólnych zasadach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 519 k.p.k., który precyzuje katalog orzeczeń zaskarżalnych kasacją, ograniczając je do prawomocnych wyroków i postanowień sądu odwoławczego kończących postępowanie lub dotyczących umorzenia i środków zabezpieczających. Podkreślono, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie, co potwierdza uchwała SN I KZP 6/16.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
pełnomocnik W. sp. z o.o.inneskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa katalog orzeczeń zaskarżalnych kasacją, ograniczając go do prawomocnych wyroków i postanowień sądu odwoławczego kończących postępowanie lub dotyczących umorzenia i środków zabezpieczających.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przewiduje możliwość wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, ale tylko przez Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93a

Kodeks karny

k.p.k. art. 306 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325a § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja może być wniesiona tylko od prawomocnych wyroków i postanowień sądu odwoławczego kończących postępowanie lub dotyczących umorzenia i środków zabezpieczających (art. 519 k.p.k.). Postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 września 2020 r. stanowi orzeczenie, od którego służyła droga kasacyjna. Istnieje ugruntowany pogląd Sądu Najwyższego, że postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia w fazie in rem jest orzeczeniem kończącym postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

kasacja od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie dotyczy tylko Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich postanowienie sądu, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, w szczególności od postanowień o umorzeniu dochodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kasacja jest wnoszona przez stronę inną niż Prokurator Generalny czy Rzecznik Praw Obywatelskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – dopuszczalności kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy można złożyć kasację od umorzenia dochodzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KZ 64/20
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w kwestii dopuszczalności kasacji
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 4 lutego 2021 r.,
zażalenia pełnomocnika W. sp. z o.o.
na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 listopada 2020 r., II Kp (…), odmawiającego przyjęcia kasacji
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika W. sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II Kp (…), utrzymującego w mocy zatwierdzone przez prokuratora postanowienie KPP w P. z dnia 29 kwietnia 2020 r. o umorzeniu dochodzenia, uznając ją za niedopuszczalną.
Powyższe zarządzenie zaskarżone zostało zażaleniem pełnomocnika pokrzywdzonego, który zarzucił mu rażące naruszenie przepisów art. 530 § 2 k.p.k. z zw. z art. 429 § 1 k.p.k. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 września 2020 r. nie stanowiło orzeczenia, od którego służyła droga kasacyjna, a w konsekwencji wniesienie kasacji od tego orzeczenia było niedopuszczalne, podczas gdy w istocie – zgodnie z ugruntowanym poglądem Sądu Najwyższego – postanowienie może podlegać zaskarżeniu w drodze kasacji.
Stawiając ten zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie kasacji lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest bezzasadne. Skarżący, wnosząc je, pomija treść art. 519 k.p.k., który daje stronie uprawnienie do wniesienia kasacji wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Przewidziana w art. 521 § 1 k.p.k. możliwość wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie dotyczy tylko Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.
W tym stanie rzeczy, już tylko dodatkowo zaznaczyć trzeba, że przedstawiona w zażaleniu argumentacja, mogąca zresztą dotyczyć tylko podmiotów szczególnych z art. 521 § 1 k.p.k., jest błędna. Twierdzenie skarżącego o ugruntowanym poglądzie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym orzeczenie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie
in rem
stanowi orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k., nie ma oparcia w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Dla wykazania niezasadności wywodów skarżącego wystarczającym jest odesłanie do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., I KZP 6/16 (OSNKW 2017, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że „postanowienie sądu, wydane na podstawie art. 306 § 1a k.p.k. w zw. z art. 325a § 2 k.p.k., utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie
in rem
, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 § 1 k.p.k.”.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę