V KZ 54/24

Sąd Najwyższy2025-03-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćwarunkowe umorzeniekodeks postępowania karnegosąd najwyższyzażalenieobrońcalekarz sądowy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, potwierdzając niedopuszczalność takiego środka zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Słupsku o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Obrońca zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że kasacja przysługuje od takiego wyroku. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, powołując się na przepisy k.p.k. i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kasacja nie przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k., które nie miały miejsca w tej sprawie.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy X. Y. na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VI Ka 119/23, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 6 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Słupsku, orzekając w sprawie VI Ka 119/23, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku (II K 329/22), który uniewinnił X. Y. od czterech zarzucanych czynów. Sąd Okręgowy stwierdził, że oskarżona, pełniąc funkcję lekarza sądowego, poświadczyła nieprawdę w czterech zaświadczeniach dotyczących niemożności stawiennictwa wskazanych osób na wezwania sądowe z powodu stanu zdrowia. Na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k., Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonej na okres próby 2 lat, orzekając jednocześnie świadczenie pieniężne w wysokości 4 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Obrońca oskarżonej wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy prawa. Obrońca złożył zażalenie, podnosząc, że kasacja przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Stwierdził, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia. Podkreślił, że orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym postanowienie z dnia 7 lipca 2021 r., II KZ 28/21, potwierdza niedopuszczalność kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, chyba że zachodzą bezwzględne podstawy odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., które nie zostały wykazane. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść strony nie przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza możliwość wniesienia kasacji na korzyść do przypadków skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia. Brak wskazania wyroku warunkowo umarzającego w art. 523 § 3 k.p.k. jest interpretowany jako negatywna regulacja ograniczająca dostęp do kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania zarządzenia o niedopuszczalności kasacji)

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaoskarżona
obrońca X. Y.inneobrońca
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

Brak wskazania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie jako podstawy do wniesienia kasacji jest interpretowany jako regulacja negatywna.

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

k.k. art. 9 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 28 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne jest niedopuszczalna z mocy prawa (art. 523 § 2 k.p.k.). Brak wskazania wyroku warunkowo umarzającego w art. 523 § 3 k.p.k. jest negatywną regulacją ograniczającą dostęp do kasacji. Zarzuty podniesione w kasacji, nawet jeśli istotne, nie mogą uczynić jej dopuszczalną, jeśli sama podstawa zaskarżenia jest niedopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Kasacja przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Uchybienia w kasacji miały rangę bezwzględnych podstaw odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., co uzasadniałoby dopuszczalność kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne brak należy odczytać jako regulację negatywną, która w zamyśle ustawodawcy ma za zadanie ograniczyć dostęp stron do kasacji

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej niedopuszczalności kasacji od wyroków warunkowo umarzających postępowanie karne."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznej sytuacji niedopuszczalności kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza ważną zasadę proceduralną w prawie karnym dotyczącą ograniczeń w dostępie do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków.

Kasacja od wyroku warunkowo umorzonego? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to niemożliwe.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KZ 54/24
POSTANOWIENIE
Dnia 26 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 marca 2025 r.,
w sprawie z zażalenia obrońcy
X. Y.
na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VI Ka 119/23, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Ka 119/23,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
[WB]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 20 grudnia 2022r. o sygn. akt II K 329/22, Sąd Rejonowy w Słupsku uniewinnił X. Y. od popełnienia czterech zarzucanych jej czynów zakwalifikowanych przez oskarżyciela publicznego z art.271 § 1 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, dnia 6 sierpnia 2024 r. orzekając wyrokiem w sprawie VI Ka 119/23, Sąd Okręgowy w Słupsku zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że stwierdził, iż oskarżona X. Y. poprzez to, że:
- w dniu 17 lutego 2017 roku w S., pełniąc funkcję lekarza sądowego, a tym samym będąc uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci Zaświadczenia nr […] poświadczyła w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, iż w dokumencie tym zaświadczyła o niemożności stawiennictwa Z.A. w dniu 20 lutego 2017 roku na wezwanie Sądu Okręgowego w Słupsku w sprawie o sygn. akt II Kop 8/ 17 z powodu jego stanu zdrowia;
-
w dniu 23 września 2014 roku w S., pełniąc funkcję lekarza sądowego, a tym samym będąc uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci Zaświadczenia nr [...] poświadczyła w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, iż w dokumencie tym zaświadczyła o niemożności stawiennictwa Z.S. w dniu 25 września 2014 roku na wezwanie Sądu Rejonowego w Słupsku w sprawie o sygn. akt XIV K 238/14 z powodu jego stanu zdrowia;
1.
w dniu 12 listopada 2014 roku w S., pełniąc funkcję lekarza sądowego, a tym samym będąc uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci Zaświadczenia nr […]  poświadczyła w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, iż w dokumencie tym zaświadczyła o niemożności stawiennictwa Z.S. w dniu 13 listopada 2014 roku na wezwanie Sądu Rejonowego w Słupsku w sprawie o sygn. akt XIV K 238/14 z powodu jego stanu zdrowia;
2.
w dniu 9 grudnia 2014 roku w Słupsku, pełniąc funkcję lekarza sądowego, a tym samym będąc uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci Zaświadczenia nr […] poświadczyła w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, iż w dokumencie tym zaświadczyła o niemożności stawiennictwa Z.S. w dniu 11 grudnia 2014 roku na wezwanie Sądu Rejonowego
w Słupsku w sprawie o sygn. akt XIV K 238/14 z powodu jego stanu zdrowia,
dopuściła się czynów kwalifikowanych z art. 271 § 1 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie wobec oskarżonej warunkowo umorzył na okres próby 2 lat, a na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. orzekł od X. Y. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 4 000 złotych.
Od powyższego rozstrzygnięcia kasację na korzyść oskarżonej wywiódł obrońca oskarżonej.
Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2024 r. Przewodniczący VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Słupsku odmówił przyjęcia kasacji wskazując, że jest ona niedopuszczalna z mocy prawa.
Zażalenie na to zarządzenie wniósł obrońca oskarżonej zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że kasacja nie przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy Przewodniczącemu VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Słupsku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Z akt sprawy wynika, że na mocy wyroku
Sąd Okręgowy w Słupsku
z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Ka 119/23, postępowanie karne wobec X. Y. zostało warunkowo umorzone na 2-letni okres próby.
W kasacji obrońca przedstawił zarzuty naruszenia art. 9 § 1 k.k. i art. 28 § 1 k.k., a także art. 5 § 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy stwierdza, iż analiza przedmiotowej sprawy musi prowadzić do oczywistego i jednoznacznego wniosku, że skoro postepowanie karne wobec
oskarżonej zostało warunkowo umorzone, to niedopuszczalne i nieskuteczne jest podnoszenie przez obrońcę zarzutów obrazy innych przepisów prawa, poza uchybieniami wymienionymi w art. 439 k.p.k. – a takich w kasacji nie przedstawiono. Tego faktu nie zmienia próba wykazania w zażaleniu, że uchybienia przedstawione w kasacji są tak istotne i rażące, że praktycznie mają rangę bezwzględnych podstaw odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., a zatem oskarżonej z tego tytułu miałoby przysługiwać prawo do wniesienia kasacji.
Trafnie podniesiono w zaskarżonym zarządzeniu, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ponadto słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji procesowej, że
wbrew wyrażonemu przez obrońcę stanowisku w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2021 r., II KZ 28/21 podzielono pogląd, zgodnie z którym kasacja nie przysługuje od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Ustawa wyraźnie wyodrębnia ten rodzaj orzeczenia pośród innych (np. art. 414 § 1 k.p.k.). Skoro w art. 523 § 3 k.p.k. nie został wymienione takie rozstrzygnięcie, to ten brak należy odczytać jako regulację negatywną, która w zamyśle ustawodawcy ma za zadanie ograniczyć dostęp stron do kasacji (D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, t. 41)” – (por. również postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 lutego 2024 r., III KK 618/23 oraz z dnia 29 listopada 2022 r., II KK 33/22).
W tej sytuacji zażalenie obrońcy oskarżonej na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 5 listopada 2024 r. należało uznać za bezpodstawne, a więc nie mogło wywrzeć skutku w postaci uchylenia tego zarządzenia. Tym bardziej było bezskuteczne, że w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia podniesiono wyłącznie zarzuty skierowane przeciwko wyrokowi Sądu drugiej instancji (co jest uprawnione w kasacji), a nie przeciwko samemu zarządzeniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI