V KZ 54/21

Sąd Najwyższy2021-12-13
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćskarżenie wyrokusąd pierwszej instancjisąd odwoławczyoskarżyciel posiłkowyzarządzeniezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy z powodu braku skutecznego zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie o odmowie przyjęcia jego kasacji. Sąd stwierdził, że kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył skutecznie wyroku sądu pierwszej instancji, a sąd odwoławczy nie zmienił tego wyroku na jego niekorzyść. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie wniesione przez oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie upoważnionego sędziego, które odmówiło przyjęcia jego kasacji. Zarządzenie to opierało się na stwierdzeniu, że kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył skutecznie wyroku sądu pierwszej instancji, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez sąd odwoławczy. Oskarżyciel posiłkowy w swoim zażaleniu domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy, wskazując na uniemożliwienie mu drogi odwoławczej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie jest zasadne. Podkreślono, że dostępność kasacji jest uzależniona od uprzedniego zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji apelacją lub zmiany tego orzeczenia przez sąd odwoławczy na niekorzyść strony. W tej konkretnej sprawie oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył skutecznie wyroku Sądu Rejonowego w Z., a jego apelacja została odrzucona, podobnie jak późniejsza kasacja. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, co oznaczało brak zmiany orzeczenia na niekorzyść oskarżyciela posiłkowego. Wobec powyższego, zgodnie z art. 520 § 2 k.p.k., kasacja była niedopuszczalna z mocy prawa, a odmowa jej przyjęcia była uzasadniona. Sąd Najwyższy nie stwierdził również występowania przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k., które mogłyby uzasadniać przyjęcie kasacji mimo braku formalnych wymogów. W konsekwencji, zaskarżone zarządzenie zostało utrzymane w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Dostępność kasacji jest uzależniona od uprzedniego zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji apelacją lub od zmiany tego orzeczenia przez sąd odwoławczy na niekorzyść strony. Brak spełnienia tych warunków skutkuje niedopuszczalnością kasacji z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w reprezentacji Sądu Najwyższego)

Strony

NazwaTypRola
T. Z.osoba_fizycznaoskarżony
oskarżyciel posiłkowyinneoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 519, a w szczególności jeżeli strona nie zaskarżyła skutecznie wyroku sądu pierwszej instancji, a orzeczenie to utrzymał w mocy sąd odwoławczy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie dotyczące niedopuszczalności kasacji nie stosuje się w wypadku uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, gdy strona nie zaskarżyła skutecznie wyroku sądu pierwszej instancji, a sąd odwoławczy utrzymał go w mocy. Brak spełnienia wymogów formalnych dotyczących zaskarżenia wyroku uniemożliwia dalsze postępowanie kasacyjne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja oskarżyciela posiłkowego o uniemożliwieniu mu drogi odwoławczej i łamaniu prawa.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył skutecznie wyroku Sądu pierwszej instancji orzeczenie to utrzymał w mocy Sąd odwoławczy kasacja oskarżyciela posiłkowego jest niedopuszczalna z mocy prawa

Skład orzekający

Michał Laskowski

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności kasacji w polskim postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście braku skutecznego zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe jest ustalenie skuteczności zaskarżenia wyroku sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa karnego ze względu na precyzyjne określenie warunków dopuszczalności kasacji, choć dla szerszej publiczności może być zbyt proceduralna.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KZ 54/21
POSTANOWIENIE
Dnia 13 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Michał Laskowski
w sprawie oskarżonego
T. Z.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2021 r.
oskarżyciela posiłkowego
na zarządzenie upoważnionego sędziego
z dnia 6 października 2021 r., VII Ka (…)
o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem upoważniony sędzia odmówił przyjęcia kasacji sporządzonej osobiście przez oskarżyciela posiłkowego jako niedopuszczalnej z mocy ustawy, albowiem oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył skutecznie wyroku Sądu pierwszej instancji, zaś orzeczenie to utrzymał w mocy Sąd odwoławczy.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł oskarżyciel posiłkowy. W treści pisma wnosił o to, by „Sąd Najwyższy przyjrzał się całej procedurze jaka w tej sprawie zaistniała nieprzyjęcie mojej apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji i teraz kasacji uniemożliwia mi się skutecznie drogę odwoławczą, łamią obowiązujące prawo” (błędy językowe pominięto).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesione zażalenie nie jest zasadne i nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonego zarządzenia, co otworzyłoby oskarżycielowi posiłkowemu dalszą drogę procedowania w związku z wniesioną przez niego kasacją. Rację ma sędzia, który wydał zaskarżone zarządzenie, wskazując, że ustawodawca uzależnił dostępność dla strony kasacji od uprzedniego zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji apelacją albo – przy braku takiego zaskarżenia – zmianą takiego orzeczenia przez sąd odwoławczy na niekorzyść nieskarżącej strony.
W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją. Oskarżyciel posiłkowy nie zaskarżył bowiem skutecznie wyroku Sądu Rejonowego w Z.  z dnia 7 lipca 2020 r., II K (…) (w stosunku do wniesionej w tej sprawie przez oskarżyciela posiłkowego apelacji wydano zarządzenie o odmowie jej przyjęcia – zarządzenie z dnia 12 października 2020 r., które zostało następnie utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w Z. – postanowienie z dnia 20 stycznia 2021 r., VII Kz (...)). Sąd odwoławczy nie zmienił też zaskarżonego wyroku na niekorzyść oskarżyciela posiłkowego, albowiem utrzymał w mocy wydany w pierwszej instancji wyrok uniewinniający.
Wobec tego, z uwagi na treść art. 520 § 2 k.p.k., kasacja oskarżyciela posiłkowego jest niedopuszczalna z mocy prawa i należało odmówić jej przyjęcia, bez podejmowania dalszych kroków związanych z wzywaniem strony do uzupełnienia jej braku poprzez wniesienie kasacji sporządzonej i podpisanej przez adwokata albo radcę prawnego. Na marginesie wskazać także trzeba, że powyższego ograniczenia nie stosuje się w wypadku uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 520 § 3 k.p.k.). Jednak takie nie tylko nie zostały zgłoszone w kasacji oskarżyciela posiłkowego, ale nie występują w sprawie.
W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie, jako odpowiadające prawu, należało utrzymać w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI