V KZ 52/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił zarządzenie sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając obowiązek wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu, co do którego poczytalności zachodzi uzasadniona wątpliwość, a który złożył wniosek o wznowienie postępowania.
Sprawa dotyczy zażalenia skazanego Edwarda S. na zarządzenie sądu apelacyjnego dotyczące postępowania wznowieniowego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, wskazując na obowiązek prezesa sądu właściwego do wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu, co do którego poczytalności zachodzi uzasadniona wątpliwość, a który złożył wniosek o wznowienie postępowania. Podkreślono, że obrona obligatoryjna obejmuje również postępowanie wznowieniowe.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego Edwarda S. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 5 czerwca 2009 r. w przedmiocie postępowania wznowieniowego. Skazany, który złożył wniosek o wznowienie postępowania, był jednocześnie osobą dotkniętą poważnym defektem psychicznym, dopuszczając się przypisanego czynu w warunkach ograniczonej poczytalności. Sąd Najwyższy uznał, że w takiej sytuacji, zgodnie z art. 81 § 1 k.p.k., prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy powinien z własnej inicjatywy wyznaczyć skazanemu obrońcę z urzędu, o ile nie ustanowił on obrońcy z wyboru. Podkreślono, że obrona obligatoryjna, wynikająca z art. 79 k.p.k., obejmuje całość postępowania karnego, w tym postępowanie wznowieniowe, co jest warunkiem rzetelnego procesu. Ponieważ sąd apelacyjny nie wyznaczył obrońcy z urzędu, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby właściwy organ podjął stosowne czynności procesowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy powinien wyznaczyć skazanemu obrońcę z urzędu.
Uzasadnienie
Obrona obligatoryjna, wynikająca z art. 79 k.p.k., obejmuje całość postępowania karnego, w tym postępowanie wznowieniowe. Jest to warunek rzetelnego procesu. W przypadku wątpliwości co do poczytalności skazanego, który złożył wniosek o wznowienie i nie ma obrońcy z wyboru, sąd powinien z własnej inicjatywy wyznaczyć obrońcę z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Edward S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 79
Kodeks postępowania karnego
Formułuje przypadki tzw. obrony obowiązkowej w toku całego postępowania karnego, aż do postępowań po uprawomocnieniu się orzeczenia, w tym postępowanie wznowieniowe.
k.p.k. art. 81 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakłada obowiązek wyznaczenia obrońcy z urzędu przez prezesa sądu właściwego, jeżeli wobec skazanego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności i nie ustanowił on obrońcy z wyboru.
Pomocnicze
k.p.k. art. 84 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku obrońcy do sporządzenia wniosku o wznowienie lub powiadomienia sądu o braku podstaw do jego sporządzenia.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy sytuacji, w której sprawca popełnił przestępstwo w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności.
k.p.k. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy oskarżony nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z powodu trudnych warunków materialnych i wymaga złożenia wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym, gdy zachodzi wątpliwość co do poczytalności skazanego.
Godne uwagi sformułowania
Obrona obligatoryjna rozciąga się nawet na postępowanie wznowieniowe. Tylko takie podejście sprawia, że można mówić o spełnieniu standardu rzetelnego procesu.
Skład orzekający
R. Malarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zapewnienia obrony z urzędu w postępowaniu wznowieniowym dla osób z wątpliwościami co do poczytalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem wznowieniowym i stanem psychicznym skazanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa podkreśla fundamentalne prawo do obrony w polskim procesie karnym, nawet w nietypowych sytuacjach, co jest ważne dla zrozumienia gwarancji procesowych.
“Czy sąd może odmówić obrońcy z urzędu skazanemu z problemami psychicznymi?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Z DNIA 9 WRZEŚNIA 2009 R. V KZ 52/09 Jeżeli wobec skazanego, który złożył wniosek o wznowienie postę- powania sądowego, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczy- talności i nie ustanowił on obrońcy z wyboru, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy powinien wyznaczyć skazanemu obrońcę z urzędu (art. 81 § 1 k.p.k.), który zobligowany będzie albo sporządzić wniosek o wznowienie, albo też powiadomić sąd o braku podstaw do sporządzenia tej skargi (art. 84 § 3 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN R. Malarski. Sąd Najwyższy w sprawie Edwarda S., skazanego z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 września 2009 r., zażalenia skazanego na zarzą- dzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 5 czerwca 2009 r., p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Prezesowi Sądu Apelacyjnego w S. do ponownego rozpoznania, w zakre- sie rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu wznowieniowym. U Z A S A D N I E N I E Przepis art. 79 k.p.k. formułuje przypadki tzw. obrony obowiązkowej w toku całego postępowania karnego – od postępowania przygotowawcze- 2 go poczynając, aż do postępowań po uprawomocnieniu się orzeczenia. Oznacza to, że obrona obligatoryjna rozciąga się nawet na postępowanie wznowieniowe. Tylko takie podejście sprawia, że można mówić o spełnie- niu standardu rzetelnego procesu. W razie zaistnienia układu procesowe- go, w którym – zgodnie z wolą ustawodawcy – oskarżony musi mieć obrońcę, uprawniony organ procesowy powinien z własnej inicjatywy wy- znaczyć oskarżonemu obrońcę z urzędu, o ile oczywiście nie ustanowił on wcześniej obrońcy z wyboru. Odmienna sytuacja ma miejsce, gdy oskarżo- ny nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z powodu wykazanych przez niego trudnych warunków materialnych (art. 78 § 1 k.p.k.). Wtedy wyzna- czenie obrońcy z urzędu wymaga złożenia wniosku przez oskarżonego. Podsumowując, można powiedzieć: jeżeli wobec skazanego, który złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego, zachodzi uzasad- niona wątpliwość co do jego poczytalności i nie ustanowił on obrońcy z wy- boru, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy powinien wyznaczyć skazanemu obrońcę z urzędu (art. 81 § 1 k.p.k.), który zobligowany będzie albo sporządzić wniosek o wznowienie, albo też powiadomić sąd o braku podstaw do sporządzenia tej skargi (art. 84 § 3 k.p.k.). W konkretnej sprawie autorem wniosku o wznowienie postępowania sądowego jest osoba dotknięta poważnym defektem psychicznym. Ustalo- no, że przypisanego czynu dopuściła się w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (art. 31 § 2 k.k.). Powinnością prezesa właściwego sądu było zatem wyznaczenie Edwardowi S. obrońcy z urzędu. Skoro tak się nie stało, Sąd Najwyższy uznał za konieczne uchylić zaskar- żone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w celu wykonania przez właściwy organ wskazanej czynności procesowej i podję- cia dalszych ewentualnych działań przewidzianych przez prawo.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI