V KZ 51/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego H.O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt V Ka 858/24, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt V Ka 858/24. Zarządzenie to zostało wydane z powodu złożenia wniosku po terminie. Sąd Okręgowy uzasadnił odmowę tym, że odpis wyroku został wysłany z urzędu i doręczony skazanemu 9 września 2024 r., a wniosek o uzasadnienie wpłynął 19 września 2024 r., czyli po terminie upływającym 16 września 2024 r. Skazany w zażaleniu podniósł, że niezwłocznie po otrzymaniu odpisu wyroku (9 września 2024 r.) złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, ale sąd błędnie odczytał jego pismo. Wskazał również na brak obrońcy i niezrozumienie różnicy między sentencją a uzasadnieniem. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, podkreślając, że zgodnie z art. 422 § 2a k.p.k., dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, termin na złożenie wniosku o uzasadnienie biegnie od daty doręczenia wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że pismo skazanego z 9 września 2024 r. należy odczytać jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia, mimo użycia terminu 'sentencja', ponieważ treść pisma i kontekst procesowy wskazują na taką wolę. Sąd podkreślił, że nie można wymagać od osób nieprofesjonalnych znajomości terminologii prawniczej i że należy dążyć do odkodowania rzeczywistej woli strony. W związku z tym uchylono zaskarżone zarządzenie, nakazując podjęcie właściwych czynności w Sądzie Okręgowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, prawa do obrony, a także zasady wykładni oświadczeń woli stron w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście osób pozbawionych wolności i nieprofesjonalnych uczestników postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego pozbawionego wolności, który nie miał obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku. Wymaga analizy kontekstu i treści pisma, a nie tylko jego literalnego brzmienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek skazanego o doręczenie 'sentencji' wyroku, złożony niezwłocznie po jego otrzymaniu, należy traktować jako wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, nawet jeśli nie użyto precyzyjnej terminologii prawniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki należy traktować jako wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, jeśli kontekst i treść pisma wskazują na taką wolę strony, zwłaszcza gdy strona jest pozbawiona wolności i nie ma obrońcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że należy odczytywać rzeczywistą wolę autora pisma, a nie ograniczać się do formalnego brzmienia, szczególnie w przypadku osób nieprofesjonalnych. W realiach sprawy, pismo skazanego, mimo użycia terminu 'sentencja', zawierało wyraźne wskazania na chęć zapoznania się z podstawą wyroku i jego uzasadnieniem, co uzasadniało potraktowanie go jako wniosku o uzasadnienie złożonego w terminie.
Od kiedy biegnie termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie miał obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin ten biegnie od daty doręczenia mu wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 422 § 2a k.p.k., który ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, wskazując, że dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, termin na złożenie wniosku o uzasadnienie biegnie od daty doręczenia mu wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. O. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 422 § 2a
Kodeks postępowania karnego
Ma odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, termin biegnie od daty doręczenia mu wyroku.
k.p.k. art. 118 § 1
Kodeks postępowania karnego
Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, biorąc pod uwagę nie tylko literalne brzmienie, ale także kontekst sytuacji procesowej i inne czynności autora korespondencji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 457 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 92 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 87 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 89 § 1a
Kodeks karny
k.k. art. 89 § 1b
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skazanego z dnia 9 września 2024 r. należy odczytać jako wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, mimo użycia terminu 'sentencja'. • Termin na złożenie wniosku o uzasadnienie biegnie od daty doręczenia wyroku dla skazanego pozbawionego wolności, który nie miał obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku. • Nie można wymagać od osób nieprofesjonalnych znajomości terminologii prawniczej.
Odrzucone argumenty
Wniosek skazanego o doręczenie 'sentencji' wyroku był złożony po terminie, ponieważ termin upływał 16 września 2024 r., a wniosek wpłynął 19 września 2024 r. • Skazany otrzymał już odpis wyroku z urzędu, a ponowne doręczenie 'sentencji' nie było uzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
Rzecz bowiem w tym, że w realiach przedmiotowej sprawy, pismo to należało odczytać jako wniosek złożony w trybie art. 422 § 1 k.p.k. • Ratio legis tego przepisu, to przecież odczytanie rzeczywistej woli autora pisma czy wniosku, a nie zaś ograniczenie się wyłącznie do formalnego jego brzmienia • Nie sposób dostrzec także żadnych racjonalnych przyczyn przemawiających za przyjęciem, iż w istocie H. O. wnosił jedynie o nadesłanie odpisu 'sentencji' wyroku, skoro samą 'sentencję' wyroku przesyła się przecież skazanemu z urzędu. • Nie można wymagać adekwatnego profesjonalizmu zawodowych pełnomocników. Osoby te, nie posługują się bowiem prawidłową terminologią jurydyczną i nie mogą ponosić konsekwencji nieznajomości właściwej terminologii.
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, prawa do obrony, a także zasady wykładni oświadczeń woli stron w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście osób pozbawionych wolności i nieprofesjonalnych uczestników postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego pozbawionego wolności, który nie miał obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku. Wymaga analizy kontekstu i treści pisma, a nie tylko jego literalnego brzmienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe odczytanie intencji strony przez sąd, nawet jeśli używa ona nieprecyzyjnej terminologii. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i potrzebę elastycznego podejścia do formalizmu procesowego.
“Czy 'sentencja' to to samo co 'uzasadnienie'? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak odczytywać pisma skazanych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.