V KZ 50/21

SN
Sygn. akt V KZ 50/21
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2021 r.
w sprawie E. R.
zażalenia na zarządzenie z dnia 28 września 2021 r., II AKo (…),
o uznaniu za bezskuteczny osobistego wniosku E.R.  i E.R.  o wznowienie postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w P.
z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II K (…),
utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w O.
z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt VII Ka (…),
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
E. R.  i E. R.  wystąpili do Sądu Apelacyjnego w (…) o wyznaczenie im obrońcy z urzędu celem złożenia wniosku o wznowienie w/w postępowania. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKo (…), Sąd wniosku tego nie uwzględnił. Po rozpoznaniu zażalenia
E. R.,
Sąd Apelacyjny w dniu 29 kwietnia 2021 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyznaczył E.R. obrońcę z urzędu w osobie adw. O. G. celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania lub poinformowania Sądu Apelacyjnego
o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Obrońca ten pismem z dnia 7 lipca 2021 r. poinformował Sąd Apelacyjny o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. E. R.  wniósł o zmianę obrońcy z urzędu w osobie adw. O.G., który w ocenie skazanego sporządził wadliwą opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 1 września 2021 r. wezwano E. R. do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania poprzez sporządzenie go i podpisanie przez obrońcę ustanowionego we własnym zakresie (adwokata lub radcę prawnego) - w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono E.R. w dniu 6 września 2021 r. Pomimo prawidłowego wezwania i właściwego pouczenia, E. R.  nie uzupełnił w wymaganym terminie tego braku.
W tej sytuacji upoważniony sędzia Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) zarządzeniem z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II AKo (…), uznał osobisty wniosek E. R.  i E. R.  o wznowienie postępowania - na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. za bezskuteczny.
Na to zarządzenie E. R.  złożył zażalenie, w którym podniósł, że wyznaczony obrońca z urzędu nadużył jego zaufania i wadliwie sporządził opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania. Następnie skarżący zarzucił, iż został niesłusznie skazany mimo braku w tym zakresie dowodów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie E. R.  nie zasługuje na uwzględnienie
.
Przepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie „powinien” jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu w nim zawartego. W tej sytuacji złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego, ukaranego) jest czynnością prawnie bezskuteczną
(por. T. Grzegorczyk,
Kodeks postępowania karnego. Komentarz
, Warszawa 2008, s. 1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex Nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex Nr 1228644
).
W przedmiotowej sprawie
E. R.  (podobnie jak E. R. )
nie był uprawniony do sporządzenia osobiście wniosku o wznowienie postępowania. Brak formalny wniosku polegający na niesporządzeniu i jego niepodpisaniu przez adwokata lub radcę prawnego mógł być usunięty tylko wówczas, gdyby
ustanowił on pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru,
gdyż został prawidłowo do tego wezwany w trybie art. 120
§ 1 k.p.k.
Rozpoznając niniejsze zażalenie Sąd Najwyższy nie mógł badać zasadności podniesionych przez skarżącego argumentów uzasadniających – jego zdaniem – wznowienie postępowania, gdyż stanowiłoby to obejście przepisów ustanawiających przymus adwokacki. S
twierdzić też trzeba, że brak jakichkolwiek podstaw do wyznaczania kolejnego obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Jeśli skazany nadal uważa, że taki wniosek należy sporządzić, to powinien skorzystać z pomocy obrońcy z wyboru.
Złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić po zebraniu odpowiednich środków i zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą.
Ponieważ jednak w przedmiotowej sprawie
E.R.  nie usunął braku formalnego,
wydanie przedmiotowego zarządzenia należy uznać za całkowicie słuszne.
Zarządzenie to jest w pełni zasadne i jako takie należało utrzymać je w mocy.