IV KZ 27/15

Sąd Najwyższy2015-05-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprzymus adwokacko-radcowskiwymogi formalneSąd Najwyższykodeks postępowania karnegozażaleniezarządzenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu niespełnienia wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie ukaranego M. J. na zarządzenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten został odrzucony, ponieważ nie został sporządzony przez adwokata ani radcę prawnego, co jest wymogiem formalnym w postępowaniu o wznowienie postępowania. Ukarany nie usunął tego braku pomimo wezwania. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, podkreślając bezwzględny charakter przepisu art. 545 § 2 k.p.k. i brak możliwości obejścia tego rygoru.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę z wniosku ukaranego M. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach. Przedmiotem postępowania było zażalenie ukaranego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2015 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 113 k.p.w., z powodu niespełnienia przez wniosek wymogu formalnego określonego w art. 545 § 2 k.p.k., tj. braku sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego, mimo wezwania do usunięcia tego braku. Ukarany w zażaleniu podnosił, że żądanie sporządzenia wniosku przez zawodowego pełnomocnika jest bezpodstawne i powoływał się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezzasadne. Podkreślił, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. wprowadza bezwzględny przymus adwokacko-radcowski dla wniosków o wznowienie postępowania. Wskazał, że w niniejszej sprawie ukarany sam sporządził wniosek, nie zwrócił się o wyznaczenie adwokata z urzędu, a następnie nie usunął stwierdzonego braku formalnego pomimo wezwania. Sąd Najwyższy odrzucił również argumentację opartą na innym orzeczeniu Sądu Najwyższego, wskazując na istotne różnice w stanie faktycznym i procesowym obu spraw. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 k.p.w., wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił bezwzględny charakter przepisu art. 545 § 2 k.p.k., który wprowadza przymus adwokacko-radcowski dla wniosków o wznowienie postępowania. Niespełnienie tego wymogu formalnego, pomimo wezwania do jego usunięcia, skutkuje odmową przyjęcia wniosku do merytorycznego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Katowicach

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaukarny

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wprowadza przymus adwokacko-radcowski dla sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 113

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 120 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezwzględny charakter przepisu art. 545 § 2 k.p.k. nakładającego obowiązek sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata lub radcę prawnego. Niespełnienie przez ukaranego wymogu formalnego pomimo wezwania do jego usunięcia. Brak złożenia przez ukaranego wniosku o wyznaczenie adwokata z urzędu.

Odrzucone argumenty

Żądanie sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez zawodowego pełnomocnika jest bezpodstawne. Niedopuszczalność wymogu przymusu adwokackiego w postępowaniu o wznowienie postępowania. Powołanie się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (bez wskazania konkretnych, mających zastosowanie w sprawie).

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 545 § 2 k.p.k. (...) wprowadza tzw. przymus adwokacko-radcowski dla dokonania czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Bezwzględny charakter tej regulacji oznacza, iż tylko wnioski o wznowienie postępowania, które dopełniają wskazanego w niej obowiązku, mogą być przyjęte do merytorycznego rozpoznania. W obowiązującym systemie prawa karnego procesowego nie ma możliwości obejścia tych ustawowych rygorów dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego w sporządzeniu i podpisaniu wniosku o wznowienie postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnioskach o wznowienie postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o adwokata z urzędu i kwestionowania samego wymogu formalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego wymogu formalnego w postępowaniu karnym, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na jednoznacznych przepisach, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż sprawy z bardziej złożonym stanem faktycznym.

Wniosek o wznowienie postępowania? Tylko z adwokatem! Sąd Najwyższy przypomina o formalnych wymogach.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 27/15
POSTANOWIENIE
Dnia 26 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie z wniosku ukaranego
M. J.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt XXIII Waz 94/11
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach
z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II W 75/11
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 26 maja 2015 r.,
‎
zażalenia ukaranego M. J.
‎
na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach
‎
z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II AKo 18/15
o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym, wskazanym powyżej zarządzeniem Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 113 k.p.w., odmówił przyjęcia własnoręcznie sporządzonego przez ukaranego M.J.  wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w wyżej wymienionej sprawie, wobec tego, iż wniosek ten nie spełnia, wskazanego w przepisie art. 545 § 2 k.p.k., warunku formalnego, a ukarany - pomimo wezwania do usunięcia tego braku – tegoż nie usunął.
Zarządzenie to zaskarżył ukarany.
Wniósł w nim o uchylenie tego zarządzenia, podnosząc, iż bezpodstawne jest żądanie, aby wniosek o wznowienie postępowania musiał być sporządzony przez zawodowego pełnomocnika. Powołał się przy tym na liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które – w jego ocenie – miały dowodzić niesłuszności zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy zważył , co następuje.
Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym.
Zaskarżone nim zarządzenie wydano w oparciu o obowiązujące (wskazane w jego podstawie prawnej) przepisy, których przestrzeganie było obowiązkiem organu procesowego, który to zarządzenie wydał.
Nie ulega wszak najmniejszej wątpliwości, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. (mający in concreto zastosowanie – wobec treści art. 113 § 1 k.p.w.) wprowadza tzw. przymus adwokacko-radcowski dla dokonania czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Bezwzględny charakter tej regulacji oznacza, iż tylko wnioski o wznowienie postępowania, które dopełniają wskazanego w niej obowiązku, mogą być przyjęte do merytorycznego rozpoznania. Natomiast w przypadku tych, które tego obowiązku nie spełniają najpierw wzywa się ich autorów do usunięcia tego braku formalnego poprzez przedłożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego, po czym – w wypadku nieusunięcia przez nich tego braku – prezes sądu, lub upoważniony sędzia wydaje zarządzenie o odmowie przyjęcia tego własnoręcznie przez nieuprawnioną osobę sporządzonego wniosku o wznowienie postępowania. W obowiązującym systemie prawa karnego procesowego nie ma możliwości obejścia tych ustawowych rygorów dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego w sporządzeniu i podpisaniu wniosku o wznowienie postępowania. Obowiązuje on z woli ustawodawcy i tylko ustawodawca może z tego przymusu zrezygnować.
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie ulegają wątpliwości trzy zaszłości procesowe.
Pierwsza to ta, iż to ukarany własnoręcznie sporządził przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania. Nie zawarł w nim, ani w odrębnym piśmie procesowym, wniosku o wyznaczenie mu adwokata z urzędu dla sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, pomimo, że miał świadomość, iż tej czynności musi dokonać „zawodowy pełnomocnik’’. Całkowicie błędnie bowiem uznał, że żądanie dopełnienia tego formalnego warunku jest niedopuszczalne.
Druga z wspomnianych zaszłości to wezwanie ukaranego przez uprawniony organ procesowy do uzupełnienia – w oparciu o przepis art. 120 § 1 k.p.k. - w terminie 7 dni braku formalnego tego sporządzonego przez siebie wniosku o wznowienie postępowania poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata albo radcę prawnego.
Trzecia natomiast zaszłość dotyczy niewątpliwego nieusunięcia przez ukaranego tegoż braku formalnego przedmiotowego wniosku.
W tych zaistniałych okolicznościach wydanie zaskarżonego zarządzenia było konieczne, bo obwarowane obowiązującymi przepisami.
Argumenty podnoszone w zażaleniu tych – przesądzających o trafności zaskarżonego nim zarządzenia - uwarunkowań procesowych nie dostrzegają i (już tylko przez to samo) są najzupełniej bezzasadne.
Równie nietrafne jest też powołanie się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu wydanym w dniu 13 marca 2014 r. w sprawie IV KZ 13/14 .Przede wszystkim dlatego, że zapadło ono w zupełnie innej sytuacji procesowej, mianowicie wówczas, gdy skazanemu (i to w sposób bezzasadny) odmówiono wyznaczenia z urzędu adwokata dla rozważenia istnienia podstaw do wznowienia procesu, a następnie odmówiono mu przyjęcia jego własnego wniosku, jako niespełniającego wymogu przymusu adwokackiego.
Tymczasem in concreto ukarany – jak to już dostrzeżono – wniosku o wyznaczenie mu z urzędu w postępowaniu wznowieniowym adwokata w ogóle nie składał.
Z tych wszystkich względów postanowiono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI