V KZ 5/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku, przywracając termin skazanemu z powodu wadliwego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego Jana K. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Z., które odmówiło przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skazany złożył wniosek po terminie, ponieważ nie odebrał wezwania do uzupełnienia braków formalnych (podpisu), które zostało wysłane wadliwie, bez wskazania terminu. Sąd Najwyższy uznał, że brak wskazania terminu w wezwaniu narusza art. 120 § 1 k.p.k., co uniemożliwia uznanie pisma za bezskuteczne. W konsekwencji uchylono zaskarżone zarządzenie, przywrócono termin i przekazano sprawę do Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę Jana K., skazanego z art. 286 § 1 k.k., na skutek zażalenia na zarządzenie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 10 stycznia 2012 r. Zarządzenie to odmówiło przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wskazując na upływ terminu. Skazany złożył wniosek w dniu 8 grudnia 2011 r., podczas gdy termin do jego złożenia upływał 17 listopada 2011 r. Skazany argumentował, że wysłał wniosek w terminie, ale nie był on podpisany. Sąd Okręgowy wezwał go do uzupełnienia braków formalnych, jednak wezwanie to nie zawierało wyraźnego wskazania 7-dniowego terminu na uzupełnienie, co jest wymogiem art. 120 § 1 k.p.k. Skazany nie odebrał wezwania osobiście, a gdy dowiedział się o przesyłce, natychmiast uzupełnił wniosek. Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, pozbawione wskazania terminu, nie może prowadzić do negatywnych skutków procesowych dla strony. Naruszenie art. 120 k.p.k. przez sąd uniemożliwia uznanie pisma za bezskuteczne. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, przywrócił skazanemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. dla realizacji wniosku, który został uznany za złożony z zachowaniem wymogów prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do uzupełnienia braków pisma musi w swej treści wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna ona to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k. Przy braku takiej informacji nie może wchodzić w rachubę uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie wskazanego w tym przepisie terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 120 § 1 k.p.k. wymaga wyraźnego wskazania 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków pisma. Wadliwe wezwanie, pozbawione tego elementu, nie może prowadzić do negatywnych skutków procesowych dla strony, takich jak uznanie pisma za bezskuteczne. Naruszenie przez sąd wymogów proceduralnych nie może pozbawiać strony jej uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zarządzenia i przywrócenie terminu
Strona wygrywająca
Jan K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jan K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Sąd Okręgowy w Z. | instytucja | organ wydający zaskarżone zarządzenie |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 120 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wezwanie do uzupełnienia braków pisma musi zawierać wyraźne wskazanie 7-dniowego terminu. Brak takiego wskazania uniemożliwia uznanie pisma za bezskuteczne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 120 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pismo może być uznane za bezskuteczne, jeśli braki nie zostaną uzupełnione w terminie, ale tylko pod warunkiem prawidłowego wezwania.
k.p.k. art. 119
Kodeks postępowania karnego
Określa wymogi formalne pisma, w tym wymóg podpisu.
k.p.k. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia przywrócenie terminu, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zawierało wymaganego 7-dniowego terminu. Naruszenie przez sąd wymogów proceduralnych nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony.
Godne uwagi sformułowania
Wezwanie strony do uzupełnienia braków pisma musi w swej treści wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna ona to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k., a tym samym przy braku takiej informacji nie może następnie wchodzić w rachubę uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie wskazanego w tym przepisie terminu.
Skład orzekający
T. Grzegorczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd wymogów formalnych wezwania do uzupełnienia braków pisma i jego konsekwencje procesowe."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyfiki wezwań w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów przez sądy i jak błędy proceduralne mogą wpływać na prawa obywateli, nawet w sprawach karnych.
“Błąd sądu w wezwaniu kosztował skazanego niemal utratę prawa do uzasadnienia wyroku – Sąd Najwyższy interweniuje.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Z DNIA 22 MARCA 2012 R. V KZ 5/12 Wezwanie strony do uzupełnienia braków pisma musi w swej treści wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna ona to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k., a tym samym przy braku takiej informacji nie może następnie wchodzić w rachubę uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie wskazanego w tym przepisie terminu. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Jana K., skazanego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 marca 2012 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Sędziego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 10 stycznia 2012 r., o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem u c h y l i ł zaskarżone zarządzenie i przywracając Janowi K. termin, do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowemu w Z. z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. (...) i doręczenie mu tego uzasadnienia wraz z odpisem samego wyroku, p r z e k a z a ł sprawę temu Sądowi dla realizacji powyższego wniosku, który u z n a ł za złożony obecnie z zachowaniem wymogów prawa. 2 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono uwzględnienia wniosku Jana K. o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 listopada 2011 r. wraz z uzasadnieniem wskazując, że skazany złożył taki wniosek w dniu 8 grudnia 2011 r., podczas gdy termin do jego złożenia upłynął mu w dniu 17 listopada 2011 r. Odwołując się od tego zarządzenia skazany podniósł, że wniosek ten wysłał w terminie zawitym 7 dni, tylko że sporządził go komputerowo i nie był on przez niego własnoręcznie podpisany, a gdy Sąd wezwał go do uzupełnienia braków formalnych pisma, osobiście nie odebrał z poczty tego wezwania, zaś gdy tylko osoba, która to uczyniła powiadomiła go o tej przesyłce, natychmiast uzupełnił wniosek i przekazał go Sądowi, co nastąpiło w dniu 8 grudnia 2011 r. Podkreślił w związku z tym, że w jego ocenie sam wniosek był wysłany z zachowaniem terminu, ale jednocześnie dołączył do zażalenia wniosek o przywrócenie mu terminu do wystąpienia o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, podając okoliczności jak w samym zażaleniu i wskazując że naruszenie terminu nastąpiło tym samym bez jego winy. Rozpoznając to zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Prawdą jest, że oskarżony mimo prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym w Z., na której też w dniu 10 listopada 2011 r. wydano wyrok utrzymujący w mocy orzeczenie Sądu pierwszej instancji, nie stawił się bez usprawiedliwienia. Tym samym jednak termin do wystąpienia o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia tego wyroku wraz z jego odpisem, upływał w dniu 17 listopada 2011 r. W tymże dniu wpłynął do Sądu, wysłany przez skazanego w dniu 16 listopada 2011 r., przedmiotowy wniosek, który miał postać komputerowego wydruku opatrzonego imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy bez jego osobistego podpisu. W związku z powyższym, w 3 dniu 21 listopada 2011 r., sekretarz sądowy Sądu Okręgowego w Z., wezwał Jana K. „do uzupełnienia braku formalnego wniosku o uzasadnienie wyroku przez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia pisma jako bezskuteczne w trybie art. 120 § 2 k.p.k.” Wezwanie to odebrane zostało w dniu 23 listopada 2011 r. przez Karola K., zaś uzupełniony o podpis skazanego wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wysłany został w dniu 8 grudnia 2011 r. i dotarł do Sądu w dniu 12 grudnia r. Bez mała miesiąc później, bo 10 stycznia 2012 r., wydano wspomniane na wstępie zarządzenie o odmowie przyjęcia tego wniosku jako spóźnionego. Stosownie do art. 120 § 1 k.p.k., jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym – w tym wskazanym w art. 119 k.p.k., który przewiduje wymóg zawarcia w piśmie podpisu osoby, która z nim występuje – a brak ten powoduje, że nie można pismu nadać biegu, „wzywa się osobę, od której pismo pochodzi do usunięcia braków w terminie 7 dni”, a zgodnie z § 2 art. 120 k.p.k., czyni się to wraz z pouczeniem, że w razie nieuzupełnienia braków w tym terminie pismo to będzie uznane za bezskuteczne. Rzecz w tym, że – jak wynika – z zacytowanego pisma skierowanego przez sekretarza Sądu do skazanego, zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków jego wniosku, w ogóle nie wskazano na jakikolwiek termin, w jakim powinien on uzupełnić owe braki. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się zaś, że naruszenie przez sąd art. 120 k.p.k. nie może prowadzić do pozbawienia strony uprawnień wynikających z ustawy (zob. np. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 323; A. Sakowicz [w:] K. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A. Ważny: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2007, s. 284 i wskazane tam judykaty). Jak słusznie zauważono zaś w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2010 r., II KK 194/10, LEX nr 783289, uznanie pisma strony za 4 bezskuteczne nie może więc wchodzić w rachubę, jeżeli np. nie została ona pouczona o skutkach nieuzupełnienia braku w terminie, jak tego wymaga art. 120 § 1 k.p.k. To samo odnieść należy do sytuacji, gdy wezwanie takie w ogóle nie wskazuje stronie jakiegokolwiek terminu do uzupełnienia tego braku, choć zawiera pouczenie, że uzupełnienie to powinno nastąpić pod rygorem pozostawienia pisma jako bezskutecznego w trybie art. 120 § 2 k.p.k. Wezwanie bowiem strony do uzupełnienia braków pisma musi w swej treści wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna ona to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k., a tym samym przy braku takiej informacji nie może następnie wchodzić w rachubę uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie wskazanego w tym przepisie terminu, ponieważ wezwanie takie, jako nie odpowiadające wymogom przepisów prawa, nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla jego adresata. Nie jest to bowiem wezwanie spełniające wymogi, o jakich mowa w art. 120 § 1 k.p.k. W konsekwencji wydanie w niniejszej sprawie zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku, jako rzekomo spóźnionego, nie uwzględniało jej realiów i wadliwości „wezwania” skazanego do uzupełnienia braków pisma. Faktycznie bowiem uchybienie przez skarżącego ustawowemu terminowi do usunięcia braków pisma nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, gdyż zawiniły w tym zakresie organy wewnątrzsądowe. Termin ten nie podlega wprawdzie przywróceniu, ale w konsekwencji jego naruszenia, sam, w pełni już poprawny formalnie, wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony po upływie zawitego terminu do jego złożenia, co – jako efekt wskazanej wcześniej wadliwości wezwania go do uzupełnienia tego wniosku – nastąpiło także niezależnie od skarżącego. Daje to podstawę do przywrócenia mu tego terminu, stosownie do art. 126 § 1 k.p.k. i przyjęcia przez to, że przedmiotowy wniosek złożony jest już aktualnie z zachowaniem wymogów prawa. 5 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przywracając skarżącemu termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. w celu podjęcia kroków dla realizacji, uznanego już za prawnie skuteczny, powyższego wniosku skazanego. Z tych wszystkich względów orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI