V KZ 47/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego J. J. na postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za obarczone wadą rażącego naruszenia przepisu art. 258 § 2 k.p.k. Wskazano, że przesłanka surowej kary, która może uzasadniać tymczasowe aresztowanie, nie została spełniona, ponieważ kara łączna orzeczona nieprawomocnym wyrokiem wynosiła 2 lata pozbawienia wolności, co nie jest karą surową w rozumieniu przepisów. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie zostało wydane przez nienależycie obsadzony sąd, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Odniesiono się do uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. w sprawie składu sądów, podkreślając jej moc obowiązującą pomimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że w sprawie nie stwierdzono spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek zastosowania środka zapobiegawczego, dlatego odstąpiono od wydania orzeczenia następczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących tymczasowego aresztowania, w szczególności przesłanki surowej kary, oraz kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście uchwały połączonych Izb SN z 2020 r. i orzecznictwa ETPC.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po 2017 r. oraz interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście środków zapobiegawczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przesłanka surowej kary może stanowić jedyną i samoistną przesłankę uzasadniającą zastosowanie tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanka surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.) może być podstawą zastosowania tymczasowego aresztowania tylko wtedy, gdy spełnione są dodatkowe warunki dotyczące zagrożenia karą lub kary orzeczonej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 258 § 2 k.p.k. wymaga spełnienia jednego z dwóch warunków: albo oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata. W przypadku, gdy kara łączna nieprawomocnie orzeczona wynosi 2 lata, nie można stosować tymczasowego aresztowania na podstawie tej przesłanki.
Czy postanowienie wydane przez skład sądu, w którym zasiadają sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., jest obarczone wadą nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., takie postanowienie jest obarczone wadą nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (mającej moc zasady prawnej), stwierdził, że udział w składzie sądu osób powołanych na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu. Podkreślono, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie U 2/20 nie mogło wpłynąć na obowiązek stosowania tej wykładni, a argumentacja przedstawiona w postanowieniu SN z dnia 16 września 2021 r. (I KZ 29/21) jest w pełni słuszna i pogłębiona, w przeciwieństwie do późniejszego postanowienia IV KZ 37/21.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 258 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka surowej kary może być podstawą zastosowania tymczasowego aresztowania tylko wtedy, gdy spełnione są dodatkowe warunki dotyczące zagrożenia karą lub kary orzeczonej (górna granica co najmniej 8 lat pozbawienia wolności lub kara nie niższa niż 3 lata pozbawienia wolności).
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Wydanie orzeczenia przez nienależycie obsadzony sąd stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 264 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 258 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 538 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 263 § § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 257 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 259 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłanka surowej kary nie została spełniona, gdyż kara łączna wynosiła 2 lata pozbawienia wolności. • Postanowienie zostało wydane przez nienależycie obsadzony sąd (sędziowie powołani na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.). • Uchwała połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. nadal obowiązuje i wiąże Sąd Najwyższy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja przedstawiona w postanowieniu SN z dnia 23 września 2021 r. (IV KZ 37/21) była niepełna i nie uwzględniała kluczowych kwestii dotyczących wadliwości powołania sędziów TK i SN.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie to zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 258 § 2 k.p.k. • jest ono obarczone bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem zostało wydane przez sąd nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) • uchwała połączonych izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. dalej obowiązuje i wiąże Sąd Najwyższy.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Jarosław Matras
członek
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowego aresztowania, w szczególności przesłanki surowej kary, oraz kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście uchwały połączonych Izb SN z 2020 r. i orzecznictwa ETPC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce po 2017 r. oraz interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście środków zapobiegawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością, niezależnością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co ma szerokie znaczenie dla społeczeństwa i prawników.
“Sąd Najwyższy uchyla areszt z powodu wadliwego składu sądu: kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.