Orzeczenie · 2016-10-20

V KZ 47/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-10-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzędukasacjakodeks postępowania karnegozażalenieniewłaściwość sąduprawo do obrony

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 lipca 2016 r., którym odmówiono skazanemu wyznaczenia obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji. Sąd Okręgowy uzasadnił swoją decyzję brakiem przesłanek z art. 78 § 1 i 1a k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2016 r. Skazany zarzucił naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących wyznaczenia obrońcy z urzędu, w tym przepisów obowiązujących przed nowelizacją. Sąd Najwyższy stwierdził jednak swoją niewłaściwość do rozpoznania tego zażalenia, wskazując, że zgodnie z art. 81 § 1a k.p.k., zażalenie na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy rozpoznaje inny równorzędny skład tego samego sądu. Podkreślono, że brak jest przepisów przenoszących właściwość rozpoznawania takich zażaleń na Sąd Najwyższy, nawet jeśli dotyczą one wniosku o obrońcę do sporządzenia kasacji. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kwestie te mogą być ewentualnie badane w trybie art. 530 lub 531 k.p.k. Wskazano również na art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., który wyłącza środek odwoławczy od odmowy wyznaczenia adwokata do sporządzenia kasacji, ale zaznaczono, że może on dotyczyć sytuacji, gdy postanowienie wydaje Sąd Najwyższy. Rozważono także kwestie intertemporalne związane z nowelizacją k.p.k. z dnia 11 marca 2016 r., podkreślając konieczność respektowania nabytych uprawnień i czynności procesowych podjętych na gruncie poprzednich przepisów. Ostatecznie, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w S.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja właściwości Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących zażaleń na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz zasady intertemporalne w prawie karnym procesowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów k.p.k. w określonym brzmieniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu okręgowego o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania takiego zażalenia. Właściwy jest inny równorzędny skład sądu, który wydał zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 81 § 1a k.p.k., zażalenie na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy rozpoznaje inny równorzędny skład tego samego sądu. Brak jest przepisów przenoszących tę właściwość na Sąd Najwyższy.

Jakie są zasady intertemporalne przy nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyznaczenia obrońcy z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy respektować skuteczność czynności procesowych podjętych na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, zwłaszcza gdy przed wejściem w życie nowej regulacji doszło do spełnienia przesłanek uzyskania uprawnienia.

Uzasadnienie

Nowelizacja k.p.k. z dnia 11 marca 2016 r. nie zawiera ogólnej reguły intertemporalnej. Należy stosować ogólne zasady, w tym zakaz retroaktywnego naruszania uprawnień nabytych. Zastosowanie nowych przepisów w sposób retroaktywny, znoszący uprawnienia, byłoby sprzeczne z dyrektywą wykładni prokonstytucyjnej i zasadą uczciwego procesu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono niewłaściwość Sądu Najwyższego

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 81 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje do innego równorzędnego składu tego sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 528 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nie przysługuje środek odwoławczy na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji. Interpretacja tego przepisu może być ograniczona do sytuacji, gdy postanowienie wydaje Sąd Najwyższy.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 20

Reguluje stosowanie przepisów zmienionych ustawą nowelizacyjną, nakazując respektowanie czynności podjętych na gruncie poprzednich przepisów.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania oskarżonego.

k.p.k. art. 78 § § 1 i 1a

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki wyznaczenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 80a

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyznaczenia obrońcy z urzędu, stosowany w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 288

Przepis dotyczący zastosowania regulaminu w przypadku wniosków o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 530

Kodeks postępowania karnego

Tryb postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 531

Kodeks postępowania karnego

Tryb postępowania przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu okręgowego o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

brak jest w Kodeksie postępowania karnego jakiegokolwiek innego przepisu, który przenosiłby właściwość rozpoznawania takich zażaleń na Sąd Najwyższy • Prawidłowość rozstrzygnięcia sądu powszechnego w tym zakresie jest ewentualnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego w trybie art. 530 k.p.k. lub 531 k.p.k. • ustawa z dnia 11 marca 2016 r. [...] nie zawiera ogólnej reguły intertemporalnej nakazującej stosowanie zmienionych tą ustawą przepisów kodeksu postępowania karnego do spraw będących w toku. • zakaz retroaktywnego naruszania uprawnień nabytych oraz arbitralnego działania organów władzy publicznej.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących zażaleń na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz zasady intertemporalne w prawie karnym procesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów k.p.k. w określonym brzmieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony i właściwością sądu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy nie rozpoznał zażalenia? Kluczowa kwestia właściwości sądu w sprawach o obrońcę z urzędu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst