V KZ 47/12

Sąd Najwyższy2012-08-29
SAOSKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karnebłąd w ustaleniach faktycznychnaruszenie prawaart. 523 k.p.k.art. 438 k.p.k.

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając, że oparto ją na niewłaściwych podstawach prawnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia kasacji. Kasacja została odrzucona z powodu oparcia jej na podstawie innej niż przewidziana w art. 523 § 1 k.p.k. Obrońca twierdził, że kasacja opierała się na błędzie w ustaleniach faktycznych, jednak Sąd Najwyższy uznał, że taka podstawa nie jest dopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym, które wymaga zarzutu rażącego naruszenia prawa.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego G. Z. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego, które odmówiło przyjęcia kasacji od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. Jako przyczynę odmowy wskazano, że kasacja została oparta na innych powodach niż te określone w art. 523 § 1 k.p.k. Obrońca w zażaleniu argumentował, że kasacja zawierała zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.). Sąd Najwyższy po analizie sprawy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Stwierdzono, że twierdzenie obrońcy o podniesieniu zarzutu obrazy prawa materialnego jest nieprawdziwe, ponieważ w kasacji sformułowano jeden zarzut – błędu w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest podstawą odwoławczą od orzeczenia sądu pierwszej instancji (art. 438 pkt 3 k.p.k.), ale nie jest dopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, gdzie podstawy są ograniczone do rażącego naruszenia prawa (art. 523 k.p.k.), z pominięciem uchybień z art. 439 k.p.k. i uprawnień z art. 521 k.p.k. Ponieważ w kasacji zabrakło zarzutu rażącego naruszenia prawa, odmowa jej przyjęcia przez Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego była zasadna. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie jest dopuszczalną podstawą kasacji w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, chyba że stanowi on przejaw rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podstawy kasacji są ściśle określone w art. 523 k.p.k. i obejmują rażące naruszenie prawa. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, choć dopuszczalny w postępowaniu apelacyjnym (art. 438 pkt 3 k.p.k.), nie jest samodzielną podstawą kasacyjną. Sąd podkreślił, że kwestionowanie samych faktów, a nie ich subsumpcji pod przepisy prawa materialnego, nie spełnia wymogów kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
G. Z.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa dopuszczalne podstawy kasacji, wskazując na konieczność zarzutu rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Wymienia podstawy odwoławcze od orzeczenia sądu pierwszej instancji, w tym błąd w ustaleniach faktycznych (pkt 3).

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na skarżącego obowiązek podania, na czym polega zarzucane uchybienie.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, które mogą być podstawą kasacji niezależnie od innych przesłanek.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uprawnień do wniesienia kasacji w szczególnych sytuacjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja została oparta na podstawie innej niż przewidziana w art. 523 § 1 k.p.k. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie jest dopuszczalną podstawą kasacji.

Odrzucone argumenty

Kasacja zawierała zarzuty naruszenia prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych. Kasacja powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja została oparta na innych powodach niż wskazane w art. 523§1 k.p.k. Jest to zatem klasyczny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, rozumianego jako rezultat niezasadnych z punktu widzenia prawidłowości logicznego rozumowania, ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający przy rekonstrukcji stanu faktycznego. Ta podstawa zaskarżenia, tj. zarzut błędu w ustaleniach, służy stronie przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia Sądu pierwszej instancji (art. 438 pkt 3 k.p.k.), ale już nie w postępowaniu kasacyjnym.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności podstaw kasacyjnych i rozróżnienie między błędem w ustaleniach faktycznych a naruszeniem prawa materialnego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja nie przejdzie przez sito Sądu Najwyższego? Kluczowe zasady dopuszczalności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 47/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik w sprawie G. Z. skazanego z art. 148 § 1 kk i art. 189 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2012 r., zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 11 czerwca 2012 r., p o s t a n o w i ł : utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji obrońcy skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2011r. Jako przyczynę odmowy wskazano w zarządzeniu, że kasacja została oparta na innych powodach niż wskazane w art. 523§1 k.p.k. W zażaleniu obrońca skazanego, nie precyzując zarzutów wywodził w uzasadnieniu, że kasacja została wywiedziona ze wskazaniem na podstawy odwoławcze wymienione w art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k. Twierdził przy tym, że kasacja „jako zarzuty wymienia: naruszenie prawa materialnego (pkt 1 art. 438 k.p.k.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych (pkt 3 art. 438 k.p.k.)”. W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zarządzenia i przyjęcie kasacji. Po zapoznaniu się ze stanem sprawy Sąd Najwyższy nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia zażalenia. Twierdzenie obrońcy, jakoby w kasacji podniósł dwa zarzuty, a jednym z nich był zarzut obrazy prawa materialnego jest nieprawdziwe. W kasacji sformułowano expressis verbis jeden zarzut – błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść. Błąd miał polegać na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia, „pomimo braku podstaw i poważnych wątpliwości w tym względzie, wynikających z zebranego w sprawie materiału”. Jest to zatem klasyczny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, rozumianego jako rezultat niezasadnych z punktu widzenia prawidłowości logicznego rozumowania, ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający przy rekonstrukcji stanu faktycznego. Formułując zarzut skarżący wypełnił zatem wymóg podania, na czym polega zarzucane uchybienie (art. 526 § 1 k.p.k.), a rozwinął jego istotę w uzasadnieniu kasacji. Także w zażaleniu obrońca oskarżonego potwierdził kierunek zaskarżenia prawomocnego wyroku w słowach: „nie chodzi o werbalną polemikę ale o fakt, że G. Z. przypisano czyn, którego nie popełnił”. Jest więc oczywiste, że nie subsumcję faktów pod przepisy prawa materialnego kwestionuje obrońca, co oznaczałoby podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego, lecz same fakty, które były przedmiotem tej subsumcji. Ta podstawa zaskarżenia, tj. zarzut błędu w ustaleniach, służy stronie przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia Sądu pierwszej instancji (art. 438 pkt 3 k.p.k.), ale już nie w postępowaniu kasacyjnym. Tu bowiem, podstawy zaskarżenia środkiem nadzwyczajnym ograniczone są (jeśli pominąć uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. i uprawnienia podmiotów wskazanych w art. 521 k.p.k.) do rażącego naruszenia prawa (art. 523 k.p.k.). Zabrakło w kasacji zarzutu rażącego naruszenia prawa i dlatego zasadna była odmowa jej przyjęcia przez Przewodniczącego Wydziału Karnego Sadu Apelacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI