V KZ 44/13

Sąd Najwyższy2013-06-25
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaprzywrócenie terminuwyłączenie sędziegobezwzględna przyczyna odwoławczaSąd NajwyższySąd Apelacyjnypostępowanie karnekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji i postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do jej wniesienia z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik K. A. wniósł kasację po terminie, wnioskując o przywrócenie terminu. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu, a Przewodniczący Wydziału odmówił przyjęcia kasacji. Sąd Najwyższy uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że sędzia orzekający w sprawie przywrócenia terminu brał wcześniej udział w wydaniu wyroku zaskarżonego kasacją, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w Sądzie Apelacyjnym.

Sprawa dotyczy zażalenia pełnomocnika K. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego odmawiające przyjęcia kasacji. Kasacja została wniesiona po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu został przez Sąd Apelacyjny nieuwzględniony. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego o odmowie przywrócenia terminu zapadło z naruszeniem przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.). Sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku zaskarżonego kasacją, nie mógł orzekać co do tej kasacji, w tym w przedmiocie przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy uznał to za bezwzględną przyczynę odwoławczą, uchylił zaskarżone zarządzenie oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w Sądzie Apelacyjnym, który ponownie rozpozna wniosek o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki nie może orzekać co do kasacji, co obejmuje również wydawanie decyzji procesowych dotyczących jej dopuszczalności, w tym przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 40 § 3 k.p.k., zgodnie z którym sędzia orzekający w sprawie objętej kasacją nie może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie SN utrwalony jest pogląd, że pojęcie 'orzekania co do kasacji' obejmuje także decyzje procesowe dotyczące dopuszczalności skargi, w tym przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i postanowienia, przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

K. A. (w zakresie uchylenia wadliwych rozstrzygnięć)

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznawnioskodawca
pełnomocnik K. A.innepełnomocnik
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnegoorgan_państwowyorgan
Sąd Apelacyjnyinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 528 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego kasacją, nie może orzekać co do tej kasacji, co obejmuje również decyzje procesowe dotyczące dopuszczalności skargi i przywrócenia terminu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 524 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 528 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzekający w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji brał wcześniej udział w wydaniu wyroku zaskarżonego kasacją, co stanowi naruszenie art. 40 § 3 k.p.k. i bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

niepodlegająca zaskarżeniu decyzja o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji (...) może być przedmiotem zarzutów podnoszonych w zażaleniu na zarządzenie odmawiające, z tego powodu, przyjęcia skargi w ramach instancyjnej kontroli tego zarządzenia Sąd Najwyższy obowiązany jest badać z urzędu (...) czy oba wymienione rozstrzygnięcia – a więc zarówno zaskarżone zarządzenie, jak i poprzedzające je postanowienie – nie są dotknięte uchybieniami wymienionymi w art. 439 § 1 k.p.k., mającymi postać tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych w pojęciu orzekania „co do kasacji” (...) mieści się zaś nie tylko rozstrzyganie co do meritum skargi, ale również wydawanie decyzji procesowych, które dotyczą kwestii jej dopuszczalności oraz tych, które – blokując drogę do skorzystania z tego środka zaskarżenia – pozostają w ścisłym z nimi związku

Skład orzekający

Dorota Rysińska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w kontekście przywrócenia terminu do wniesienia kasacji oraz zakresu pojęcia 'orzekania co do kasacji'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z kasacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi procesowe i zasady wyłączenia sędziego, które mogą prowadzić do uchylenia nawet późniejszych rozstrzygnięć, otwierając drogę do dalszego postępowania.

Błąd sędziego zamyka drogę do kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy formalności są ważniejsze niż meritum.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 44/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska w sprawie z wniosku K. A. o odszkodowanie i zadośćuczynienie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2013 r., zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2013 r. odmawiające przyjęcia kasacji p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone zarządzenie, a także postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt […], i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w Sądzie Apelacyjnym. UZASADNIENIE W dniu 30 marca 2012 r. pełnomocnik K. A. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt […], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., wydanym pod sygn. akt […], Sąd Apelacyjny nie uwzględnił tego wniosku, a w konsekwencji Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2012 r. odmówił, na podstawie art. 524 § 1 k.p.k., przyjęcia kasacji, jako wniesionej po terminie. Powyższe zarządzenie zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy. W złożonym zażaleniu podniósł on zarzuty przeciwko postanowieniu Sądu Apelacyjnego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, doręczonemu stronie skarżącej wraz z zarządzeniem, a w konsekwencji domagał się uchylenia tego 2 zarządzenia i poprzedzającego go postanowienia oraz przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepisy art. 528 § 2 w zw. z art. 447 § 3 k.p.k. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że niepodlegająca zaskarżeniu decyzja o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji (art. 528 § 1 pkt. 3 k.p.k.) może być przedmiotem zarzutów podnoszonych w zażaleniu na zarządzenie odmawiające, z tego powodu, przyjęcia skargi (art. 530 § 2 k.p.k.). Nie ulega też kwestii, że w ramach instancyjnej kontroli tego zarządzenia Sąd Najwyższy obowiązany jest badać z urzędu, poza granicami zarzutów wniesionego środka odwoławczego, czy oba wymienione rozstrzygnięcia – a więc zarówno zaskarżone zarządzenie, jak i poprzedzające je postanowienie – nie są dotknięte uchybieniami wymienionymi w art. 439 § 1 k.p.k., mającymi postać tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od podniesionych w zażaleniu zarzutów Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji zapadło z uchybieniem, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Mianowicie, w składzie Sądu Apelacyjnego, który wydał to postanowienie zasiadał SSA A. M., który uprzednio uczestniczył w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżonego następnie w trybie kasacji. Uwzględniając treść art. 40 § 3 k.p.k., należało zatem dostrzec, że sędzia ten nie mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi bowiem, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego kasacją, nie może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż w pojęciu orzekania „co do kasacji”, na gruncie tego przepisu, mieści się zaś nie tylko rozstrzyganie co do meritum skargi, ale również wydawanie decyzji procesowych, które dotyczą kwestii jej dopuszczalności oraz tych, które – blokując drogę do skorzystania z tego środka zaskarżenia – pozostają w ścisłym z nimi związku (zob. m.in. postanowienia SN z dnia 26 sierpnia1996 r., II KZ 34/96 , z dnia 29 sierpnia1996 r., V KPZ 29/96, OSNKW 1996, z. 9-10, poz. 63 i 64, z dnia 14 maja 1995 r., V KKN 325/96, 3 OSNKW 1997, z. 9-10, poz. 71, a także m.in. z dnia 10 stycznia 2001 r., IV KZ 92/00, Lex nr 51821 oraz z dnia 8 maja 2013 r., V KZ 31/13, lex 1313146). Z tych zatem powodów uznać należało, iż zgodnie z treścią art. 439 § 1 k.p.k. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji podlega uchyleniu bez badania wpływu stwierdzonego uchybienia na treść zapadłego orzeczenia, a oczywistą tego konsekwencją musiało być uchylenie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji. Przeprowadzając ponownie czynności procesowe dotyczące wniesionej kasacji, Sąd Apelacyjny – w składzie wolnym od wad – powtórnie rozpozna wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W zależności od treści tego rozstrzygnięcia powstanie kwestia podjęcia decyzji o przyjęciu albo o odmowie przyjęcia kasacji. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI