V KZ 44/13

Sąd Najwyższy2013-06-25
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaprzywrócenie terminusąd najwyższysąd apelacyjnybezwzględna przyczyna odwoławczaskład sądukpk

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji i postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do jej wniesienia z powodu udziału tego samego sędziego w wydaniu wyroku i w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik K. A. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się odszkodowania i zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, a Przewodniczący Wydziału odmówił jej przyjęcia. Sąd Najwyższy uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku, nie mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

W niniejszej sprawie pełnomocnik K. A. złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu, a w konsekwencji Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2012 r. odmówił przyjęcia kasacji jako wniesionej po terminie. Pełnomocnik zaskarżył to zarządzenie zażaleniem, podnosząc zarzuty przeciwko postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone zarządzenie oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zapadło z naruszeniem art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., ponieważ w składzie Sądu Apelacyjnego orzekał sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku objętego kasacją. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten obejmuje nie tylko rozstrzyganie co do meritum kasacji, ale także wydawanie decyzji procesowych dotyczących jej dopuszczalności. W związku z tym, Sąd Apelacyjny został zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji przez skład wolny od wad.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki nie może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 40 § 3 k.p.k. i utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że pojęcie orzekania 'co do kasacji' obejmuje również wydawanie decyzji procesowych dotyczących dopuszczalności kasacji i kwestii z nią ściśle związanych, takich jak przywrócenie terminu. Udział takiego sędziego w składzie sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i postanowienia, przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawca (K. A.)

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 528 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 524 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 528 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku objętego kasacją, w składzie orzekającym w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia tej kasacji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

niepodlegająca zaskarżeniu decyzja o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji (...) może być przedmiotem zarzutów podnoszonych w zażaleniu na zarządzenie odmawiające, z tego powodu, przyjęcia skargi w pojęciu orzekania „co do kasacji” (...) mieści się zaś nie tylko rozstrzyganie co do meritum skargi, ale również wydawanie decyzji procesowych, które dotyczą kwestii jej dopuszczalności oraz tych, które – blokując drogę do skorzystania z tego środka zaskarżenia – pozostają w ścisłym z nimi związku

Skład orzekający

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 40 § 3 k.p.k. w kontekście dopuszczalności kasacji i przywrócenia terminu, a także zasady kontroli instancyjnej zarządzeń odmawiających przyjęcia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne uchybienie proceduralne, jakim jest udział niewłaściwego sędziego w składzie sądu, może doprowadzić do uchylenia decyzji i otworzyć drogę do dalszego postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Nawet drobne błędy proceduralne mogą zniweczyć decyzję sądu – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dopuszczalności kasacji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 44/13
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
w sprawie z wniosku
K. A.
‎
o odszkodowanie i zadośćuczynienie
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2013 r.,
‎
zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2013 r. odmawiające przyjęcia kasacji
p o s t a n a w i a:
uchylić zaskarżone zarządzenie, a także postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt […], i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w Sądzie Apelacyjnym.
UZASADNIENIE
W dniu 30 marca 2012 r. pełnomocnik K. A. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt […], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., wydanym pod sygn. akt […], Sąd Apelacyjny nie uwzględnił tego wniosku, a w konsekwencji Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2012 r. odmówił, na podstawie art. 524 § 1 k.p.k., przyjęcia kasacji, jako wniesionej po terminie.
Powyższe zarządzenie zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy. W złożonym zażaleniu podniósł on zarzuty przeciwko postanowieniu Sądu Apelacyjnego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, doręczonemu stronie skarżącej wraz z zarządzeniem, a w konsekwencji domagał się uchylenia tego zarządzenia i poprzedzającego go postanowienia oraz przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepisy art. 528 § 2 w zw. z art. 447 § 3 k.p.k. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że niepodlegająca zaskarżeniu decyzja o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji (art. 528 § 1 pkt. 3 k.p.k.) może być przedmiotem zarzutów podnoszonych w zażaleniu na zarządzenie odmawiające, z tego powodu, przyjęcia skargi (art. 530 § 2 k.p.k.). Nie ulega też kwestii, że w ramach instancyjnej kontroli tego zarządzenia Sąd Najwyższy obowiązany jest badać z urzędu, poza granicami zarzutów wniesionego środka odwoławczego, czy oba wymienione rozstrzygnięcia – a więc zarówno zaskarżone zarządzenie, jak i poprzedzające je postanowienie – nie są dotknięte uchybieniami wymienionymi w art. 439 § 1 k.p.k., mającymi postać tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od podniesionych w zażaleniu zarzutów Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji zapadło z uchybieniem, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Mianowicie, w składzie Sądu Apelacyjnego, który wydał to postanowienie zasiadał SSA A. M., który uprzednio uczestniczył w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżonego następnie w trybie kasacji. Uwzględniając treść art. 40 § 3 k.p.k., należało zatem dostrzec, że sędzia ten nie mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi bowiem, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego kasacją, nie może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż w pojęciu orzekania „co do kasacji”, na gruncie tego przepisu, mieści się zaś nie tylko rozstrzyganie co do
meritum
skargi, ale również wydawanie decyzji procesowych, które dotyczą kwestii jej dopuszczalności oraz tych, które – blokując drogę do skorzystania z tego środka zaskarżenia – pozostają w ścisłym z nimi związku (zob. m.in. postanowienia SN z dnia 26 sierpnia1996 r., II KZ 34/96 , z dnia 29 sierpnia1996 r., V KPZ 29/96, OSNKW 1996, z. 9-10, poz. 63 i 64, z dnia 14 maja 1995 r., V KKN 325/96, OSNKW 1997, z. 9-10, poz. 71, a także m.in. z dnia 10 stycznia 2001 r., IV KZ 92/00, Lex nr 51821 oraz z dnia 8 maja 2013 r., V KZ 31/13, lex 1313146).
Z tych zatem powodów uznać należało, iż zgodnie z treścią art. 439 § 1 k.p.k. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji podlega uchyleniu bez badania wpływu stwierdzonego uchybienia na treść zapadłego orzeczenia, a oczywistą tego konsekwencją musiało być uchylenie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.
Przeprowadzając ponownie czynności procesowe dotyczące wniesionej kasacji, Sąd Apelacyjny – w składzie wolnym od wad – powtórnie rozpozna wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W zależności od treści tego rozstrzygnięcia powstanie kwestia podjęcia decyzji o przyjęciu albo o odmowie przyjęcia kasacji.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI