V KZ 42/13

Sąd Najwyższy2013-06-25
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższywyrokpostanowienieuchylenieprzekazanie do ponownego rozpoznaniabłąd proceduralnywyłączenie sędziego

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu błędu proceduralnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego M. B. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w S., które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za dotknięte bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., ponieważ wydał je sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego M. B. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 lutego 2013 r., które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 kwietnia 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 17 grudnia 2010 r. Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy (art. 522 k.p.k.), wskazując, że skazany już wcześniej wniósł kasację, której prawomocnie odmówiono przyjęcia z powodu braku formalnego. Skazany w zażaleniu domagał się wyznaczenia mu innego obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za dotknięte bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., ponieważ wydał je sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania w Sądzie Okręgowym w S. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kwestia niedopuszczalności ponownego wniesienia kasacji od tego samego wyroku była już przedmiotem rozpoznania, a udzielenie skazanemu stosownej informacji i pouczeń wydaje się wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki jest wyłączony od orzekania co do kasacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. Dotyczy to zarówno decyzji merytorycznych, jak i tych rozstrzygających o dopuszczalności kasacji lub pozostających w ścisłym związku z tym zagadnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany M. B.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przesłanki odwoławcze.

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 522

Kodeks postępowania karnego

Odmowa przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.

k.p.k. art. 526 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Brak formalny kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone zarządzenie zostało wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skazanego dotycząca potrzeby wyznaczenia innego obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, w kontekście oceny staranności poprzedniego obrońcy w innej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji nie może orzekać co do tej kasacji w pojęciu orzekania „co do kasacji” mieszczą się tak decyzje podejmowane w przedmiocie samej merytorycznej zasadności skargi [...] jak i takie, które wprost rozstrzygają kwestię dopuszczalności kasacji lub które pozostają w ścisłym związku z zagadnieniem dopuszczalności skargi droga do zaskarżenia kasacją tego samego orzeczenia jest zamknięta

Skład orzekający

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego od orzekania w postępowaniu kasacyjnym oraz bezwzględnych przesłanek odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu karnym – wyłączenia sędziego, co ma istotne znaczenie dla prawidłowości orzekania. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy reaguje na błędy proceduralne.

Błąd sędziego w Sądzie Okręgowym skutkuje uchyleniem zarządzenia przez Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 42/13
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
w sprawie
M. B.
‎
skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2013 r.
‎
zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 lutego 2013 r., odmawiające przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 kwietnia 2011 r., w sprawie […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 17 grudnia 2010r., w sprawie […]
p o s t a n a w i a:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w Sądzie Okręgowym w S.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy (art. 522 k.p.k.), kasacji wniesionej w dniu 21 stycznia 2013 r. przez skazanego M. B. od wskazanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego. W zarządzeniu podano, że skazany już uprzednio, tj. w dniu 21 kwietnia 2011 r., skorzystał z prawa do wniesienia kasacji, której – jako obarczonej brakiem formalnym, wynikającym z treści art. 526 § 2 k.p.k. – prawomocnie odmówiono przyjęcia (wyznaczony z urzędu obrońca poinformował o braku podstaw do wystąpienia z kasacją). Wobec tego uznano, że w świetle opisanej, prawomocnej decyzji o odmowie przyjęcia tej skargi, skazany ma zamkniętą drogę do zaskarżenia kasacją tego samego orzeczenia.
Z treści zarządzenia zarazem wynika, że obecnie wniesiona kasacja stanowi kolejną próbę zaskarżenia przez M. B. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Przypomniano bowiem, że po wspomnianej, „pierwotnej” odmowie przyjęcia kasacji, skazany wystąpił już ponownie ze skargą kasacyjną, której z tych samych co obecnie powodów – zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2012 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r. – odmówiono przyjęcia.
W zażaleniu wniesionym na przytaczane na wstępie zarządzenie skazany M. B. domaga się wyznaczenia mu innego obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji, podnosząc, że w tej, jak i w innych jego sprawach (które przywołuje w zażaleniu), adwokaci nie czytają akt i jego wniosków, co w jednej ze spraw (o wznowienie postępowania) stało się podstawą ponownego wyznaczenia obrońcy z urzędu. W konkluzji skazany wnosi o nadanie tej sprawie biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Niezależnie od treści zażalenia zaskarżone zarządzenie musi ulec uchyleniu, ponieważ jest dotknięte uchybieniem należącym do kręgu tzw. bezwzględnych  przesłanek odwoławczych, wymienionym w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.
Z treści ostatniego z przytaczanych unormowań wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji nie może orzekać co do tej kasacji. W pełni ukształtowane i jednolite stanowisko Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia SN: z dnia 14 maja 1995 r., V KKN 325/96, OSNKW 1997, z. 9-10, poz. 71, z dnia 26 sierpnia1996 r., II KZ 34/96, i z dnia 29 sierpnia 1996 r., V KPZ 29/96 - OSNKW 1996, z. 9-10, poz. 63 i 64, a także m.in. z dnia 10 stycznia 2001 r., IV KZ 92/00, Lex nr 51821 oraz z dnia 8 maja 2013 r., V KZ 31/13, lex 1313146) nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w pojęciu orzekania „co do kasacji” mieszczą się tak decyzje podejmowane w przedmiocie samej merytorycznej zasadności skargi wniesionej od wskazanego orzeczenia, jak i takie, które wprost rozstrzygają kwestię dopuszczalności kasacji lub które pozostają w ścisłym związku z zagadnieniem dopuszczalności skargi.
Tymczasem w sprawie niniejszej zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji skazanego M. B., z powodu jej niedopuszczalności z mocy prawa, wydał sędzia (SSO M. J.), który zasiadał w składzie wyrokującego w sprawie Sądu Okręgowego. Z powyższego wynika, że co do wniesionej kasacji rozstrzygał sędzia wyłączony od orzekania z mocy art. 40 § 3 k.p.k. Skoro zatem w sprawie uznano za niezbędne podjęcie rozstrzygnięcia w kwestii odmowy przyjęcia kasacji, to poza sporem należy pozostawić ocenę, że decyzji w tym przedmiocie nie mógł podjąć wymieniony sędzia.
Ten stan sprawy, zgodnie z treścią art. 439 § 1 k.p.k., musiał więc stać się podstawą uchylenia przez Sąd Najwyższy zaskarżonego zarządzenia – bez badania wpływu wskazanego uchybienia na jego treść – i przekazania sprawy w kwestii dopuszczalności kasacji do ponownego rozpoznania.
W tak zakreślonym zakresie nie powinno jednak umknąć z pola widzenia i to, że kwestia niedopuszczalności ponownego wniesienia przez skazanego kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 kwietnia 2011 r., w sprawie […], była już przedmiotem rozpoznania na płaszczyźnie art. 522 k.p.k., ze wskazaniem, że droga do wnoszenia kasacji przez ten sam podmiot od tego samego wyroku jest zamknięta, także w wypadku – jak w niniejszej sprawie – gdy prawomocnie odmówiono przyjęcia poprzednio wniesionej skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt V KZ 13/12). W realiach sprawy, udzielenie skazanemu stosownej informacji i pouczeń wydaje się więc wystarczające – zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne nowe fakty procesowe, które mogłyby wpłynąć na zmianę już zajętego stanowiska. Za taki bowiem fakt, co oczywiste, nie można traktować oceny, jaką w odniesieniu do staranności opracowania opinii przez obrońcę z urzędu (innego) wyrażono w zupełnie innej sprawie (z zażalenia na odmowę przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie procesu).
Z tych zatem wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI