V KZ 4/25

Sąd Najwyższy2025-02-11
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjazażalenieradca prawnybraki formalneSąd Najwyższypostępowanie karneniedopuszczalność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie skazanego na zarządzenie o zwrocie akt sprawy w celu uzupełnienia braków formalnych kasacji, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Skazany A.M. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego. Zarządzeniem sędziego Sądu Najwyższego akta sprawy zostały zwrócone do Sądu Apelacyjnego celem usunięcia braków formalnych, ponieważ A.M. od kwietnia 2024 r. nie wykonywał zawodu radcy prawnego, co uniemożliwiało mu skuteczne sporządzenie kasacji. A.M. wniósł zażalenie na to zarządzenie, argumentując, że jako radca prawny może reprezentować samego siebie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne z mocy ustawy, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące środków odwoławczych.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez skazanego A.M. na zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego o zwrocie akt sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku celem usunięcia braków formalnych kasacji. Kasacja została wniesiona przez A.M., który posługuje się tytułem radcy prawnego. Sąd Najwyższy, po uzyskaniu informacji z Okręgowej Izby Radców Prawnych, ustalił, że A.M. od kwietnia 2024 r. nie wykonuje zawodu radcy prawnego. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2024 r., akta zostały zwrócone do Sądu Apelacyjnego celem uzupełnienia braków formalnych kasacji, gdyż brak wykonywania zawodu radcy prawnego uniemożliwiało skuteczne jej sporządzenie i wniesienie. A.M. złożył zażalenie, twierdząc, że fakt niewykonywania zawodu nie ogranicza jego możliwości reprezentowania samego siebie w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i postanowił pozostawić je bez rozpoznania jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Uzasadnienie opiera się na art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. oraz art. 430 § 1 k.p.k., wskazując, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku, a zarządzenie o zwrocie akt w celu uzupełnienia braków formalnych nie spełnia tego kryterium. W związku z tym, zażalenie było niedopuszczalne z mocy ustawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie przysługuje na zarządzenie o zwrocie sprawy sądowi odwoławczemu celem uzupełnienia braków formalnych kasacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku. Zarządzenie o zwrocie akt w celu uzupełnienia braków formalnych nie zamyka drogi do wydania wyroku, ponieważ strona nadal może uzupełnić braki i wnieść kasację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
A.M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 466 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 459 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 531 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 119 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 257

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na zarządzenie o zwrocie akt w celu uzupełnienia braków formalnych kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy, gdyż takie zarządzenie nie zamyka drogi do wydania wyroku. Osoba, która nie wykonuje zawodu radcy prawnego, nie może skutecznie sporządzić i wnieść kasacji w charakterze radcy prawnego, nawet reprezentując samą siebie.

Odrzucone argumenty

Fakt niewykonywania zawodu radcy prawnego nie rzutuje na możliwość reprezentowania samego siebie w postępowaniu kasacyjnym z uwagi na posiadaną wiedzę i kwalifikacje.

Godne uwagi sformułowania

pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako niedopuszczalne z mocy ustawy zażalenie przysługuje tylko na postanowienia (decyzje procesowe) sądu zamykające drogę do wydania wyroku nie można skutecznie sporządzić i wnieść kasacji w dniu 22 sierpnia 2024 r.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na zarządzenie o zwrocie akt w celu uzupełnienia braków formalnych kasacji; wymogi formalne kasacji wnoszonej przez radcę prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przepisów dotyczących dopuszczalności zażaleń oraz wymogów formalnych kasacji, szczególnie w kontekście statusu radcy prawnego.

Radca prawny kontra Sąd Najwyższy: Czy można samemu sobie odmówić reprezentacji?

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KZ 4/25
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
A.M.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 lutego 2025 r.
zażalenia skazanego
na zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego
o zwrocie akt sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku celem dopełnienia czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych kasacji
z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt V KK 523/24,
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.k. w zw. z art. 459 § 1 k.p.k.,
postanowił
pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako niedopuszczalne z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
A.M. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt IV K 44/21 na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres roku próby oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 100 zł każda za czyn z art. 119 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zb. z art. 257 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 6 maja 2024 r., sygn. akt II AKa 427/22, zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że przywołał w podstawach materialnych skazania art. 4 § 1 k.k., dokonał korekty opisu czynu oraz wyeliminował z kwalifikacji prawnej czynu art. 119 § 1 k.k., podstawą wymiaru karny czyniąc art. 257 k.k. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
A.M., posługujący się tytułem radcy prawnego, wniósł we własnym imieniu kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu I instancji oraz uniewinnienie względnie umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Zarządzeniem z dnia 2 września 2024 r., sygn. akt WKK 69/24, Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przyjął przedmiotową kasację, stwierdzając, że odpowiada ona warunkom formalnym (k. 17).
Po przekazaniu do Sądu Najwyższego sprawa z kasacji skazanego została zarejestrowana pod sygnaturą V KK 523/24 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 13 listopada 2024 r. przydzielona do referatu SSN J.G.
W dniu 17 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. o udzielenie informacji, czy A.M. aktualnie wykonuje zawód radcy prawnego, a jeżeli nie, to o podanie przyczyn takiego stanu rzeczy.
W tym samym dniu Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. przekazał do Sądu Najwyższego informację, że radca prawny A.M. od dnia 3 kwietnia 2024 r. na własny wniosek nie wykonuje zawodu radcy prawnego (k. 72).
Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2024 r., SSN J.G. na podstawie art. 531 § 2 k.p.k. zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku celem dopełnienia czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych wniesionej kasacji, albowiem z informacji uzyskanej od Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. wynikało, że A.M. od dnia 3 kwietnia 2024 r. nie wykonuje zawodu radcy prawnego, a zatem nie może obecnie nikogo, w tym również siebie, reprezentować w charakterze radcy prawnego, wobec czego nie mógł skutecznie sporządzić i wnieść kasacji w dniu 22 sierpnia 2024 r.
W dniu 15 stycznia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło zażalenie A.M. na powyższe zarządzenie, w którym skarżący zarzucił obrazę art. 526 § 2 k.p.k. i wyraził pogląd, że fakt niewykonywania przez niego zawodu radcy prawnego nie rzutuje na możliwość reprezentowania samego siebie w postępowaniu kasacyjnym, z uwagi na posiadaną przez niego wiedzę i kwalifikacje.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest nieodpuszczalne z mocy ustawy.
Przepis art. 459 § 1 k.p.k. - który zgodnie z art. 466 § 1 k.p.k. stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia - stanowi, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienia (decyzje procesowe) sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zamyka zaś drogę do wydania wyroku w postępowaniu kasacyjnym taka i tylko taka decyzja, która czyni to „bezwarunkowo", a więc kształtuje sytuację, gdy pewne jest, że wydanie wyroku w danym postępowaniu w ogóle nie nastąpi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1996 r., V KZ 16/96). Zarządzenie o przekazaniu sprawy Sądowi odwoławczemu celem uzupełnienia braków formalnych kasacji stanu takiego nie stwarza. Strona, po wezwaniu przez sąd do uzupełnienia braków formalnych kasacji, będzie bowiem dalej mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do wniesienia kasacji w sprawie i dążyć do zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego.
W świetle powyższego uznać należało, że na zarządzenie o zwrocie sprawy sądowi odwoławczemu celem uzupełnienia braków formalnych kasacji zażalenie nie przysługuje.
Zgodnie z treścią art. 430 § 1 k.p.k. przyjęty środek odwoławczy pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 429 § 1 k.p.k. (środek odwoławczy został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy), a także jeżeli przyjęcie tego środka nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie przyczyną pozostawienia zażalenia skazanego bez rozpoznania jest jego niedopuszczalność z mocy ustawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę