V KZ 36/14

Sąd Najwyższy2014-10-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaoskarżyciel subsydiarnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że nie spełniono przesłanek do uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie karnej. Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania, które zostało umorzone na etapie sądowym z powodu braku uprawnień do wystąpienia jako oskarżyciel subsydiarny. Sąd Najwyższy uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego, co uniemożliwiło zainicjowanie postępowania sądowego i tym samym postępowania o wznowienie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J. L. na zarządzenie przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w L. Postępowanie w sprawie Sądu Rejonowego w L. (sygn. akt … 18/14) zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. z powodu nieuzyskania przez J. L. uprawnień oskarżyciela subsydiarnego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy. Wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania, nie wskazując jednak konkretnych przesłanek. Zarządzenie przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmówiło przyjęcia wniosku, uznając, że nie dotyczy on postępowania sądowego, lecz przygotowawczego. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że dla uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego konieczne jest, aby w tej samej sprawie zapadły dwie decyzje prokuratora o umorzeniu lub odmowie wszczęcia postępowania, przedzielone postanowieniem sądu o uchyleniu jednej z nich i nakazem uzupełnienia postępowania. W analizowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, co stanowiło przeszkodę prawną do rozpoczęcia postępowania w oparciu o akt oskarżenia wniesiony przez J. L. W konsekwencji, nie było podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania sądowego. Nie ujawniono również okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania nie może być przyjęty, jeśli akt oskarżenia nie zainicjował postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego konieczne jest spełnienie określonych przesłanek proceduralnych, w tym dwukrotna decyzja prokuratora o umorzeniu lub odmowie wszczęcia postępowania, przedzielona postanowieniem sądu. Brak spełnienia tych warunków uniemożliwia zainicjowanie postępowania sądowego, a co za tym idzie, nie ma podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (przewodniczący Wydziału II Karnego)

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 330 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki do uzyskania uprawnień oskarżyciela subsydiarnego, wymagając dwóch decyzji prokuratora o umorzeniu lub odmowie wszczęcia postępowania, przedzielonych postanowieniem sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie subsydiarnego aktu oskarżenia z powodu braku uprawnień oskarżyciela.

k.p.k. art. 540 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podstaw wznowienia postępowania sądowego.

k.p.k. art. 545 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje procedurę wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanek do uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego. Brak zainicjowania postępowania sądowego, co uniemożliwia wznowienie postępowania. Brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Odrzucone argumenty

Argumenty wnioskodawcy o potrzebie wznowienia postępowania i jego statusie jako pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

nie uzyskał on uprawnień oskarżyciela nie dotyczy on w istocie postępowania sądowego, lecz postępowania przygotowawczego nie zostały spełnione warunki ustawowe określone w art. 330 § 2 k.p.k. nie zapadła w niniejszej sprawie ponowna decyzja prokuratora o umorzeniu dochodzenia lub odmowie jego wszczęcia nie było podstaw do rozpoczęcia dalszych etapów procedowania z wnioskiem o wznowienie tego postępowania

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przesłanek uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego oraz warunków dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie nie doszło do zainicjowania postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania karnego i uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy wniosek o wznowienie postępowania karnego jest skazany na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 36/14
POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie z wniosku
J. L.
po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 7 sierpnia 2014 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w L.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 marca 2014  r., sygn. akt … 18/14,  Sąd Rejonowy w L., na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., umorzył postępowanie w przedmiocie subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez J. L. uznając, że nie uzyskał on uprawnień oskarżyciela. To rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem  Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt … 99/14. W tej sytuacji procesowej wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w L.,  sygn. akt … 18/14, nie wskazując jednak żadnej z ustawowych przesłanek stosowania tej instytucji.
Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt … 98/14, przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania  w sprawie Sądu Rejonowego w L.,  sygn. akt … 18/14 stwierdzając, że nie dotyczy on w istocie postępowania sądowego, lecz postępowania przygotowawczego, do którego nie mają zastosowania przepisy rozdziału 56 kodeksu postępowania karnego regulujące instytucję wznowienia postępowania sądowego. To ostatnie rozstrzygnięcie zaskarżył wnioskodawca J. L., który zakwestionował sposób zakończenia postępowania w sprawie … 18/14 i podtrzymał swoje stanowisko jako pokrzywdzonego występującego w tym postępowaniu, które zostało umorzone, a zarazem domagał się wznowienia tegoż postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie wnioskodawcy J. L. nie zasługiwało na uwzględnienie. W sprawie Sądu Rejonowego w L.,  sygn. akt … 18/14, sądy kolejnych instancji przeprowadziły kontrolę uprawnienia wnioskodawcy do uzyskania statusu oskarżyciela subsydiarnego. Trafnie uznały, że w tej sprawie nie zostały spełnione warunki ustawowe określone w art. 330 § 2 k.p.k. Dla uzyskania uprawnień oskarżyciela subsydiarnego konieczne jest, aby to w tej samej sprawie zapadły dwie decyzje prokuratora o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia, przedzielone postanowieniem sądu o uchyleniu jednej z tych decyzji i nakazem uzupełnienia postępowania przygotowawczego.
Tymczasem, w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt … 524/13, Prokurator Rejonowy w L. odmówił wszczęcia dochodzenia i to rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt … 584/13. Oznacza to, że nie zapadła w niniejszej sprawie ponowna decyzja prokuratora o umorzeniu dochodzenia lub odmowie jego wszczęcia, o jakiej jest mowa w przepisie art. 330 § 2 k.p.k. Ta sytuacja stanowiła przeszkodę prawną do rozpoczęcia postępowania w oparciu o akt oskarżenia wniesiony następnie przez J. L.   Z powodów natury procesowej nie nabył on bowiem  uprawnień do wystąpienia z taką skargą.
W tej sytuacji podzielić trzeba było stanowisko wyrażone w zaskarżonym obecnie zarządzeniu o braku przedmiotu postępowania wznowieniowego uregulowanego przepisami zamieszczonymi w rozdziale 56 kodeksu postępowania karnego. Skoro bowiem w sprawie   Sądu Rejonowego w L.,  sygn. akt … 18/14, akt oskarżenia wniesiony przez wnioskodawcę nie zainicjował postępowania sądowego o jakim mowa w przepisie art. 540 § 1 k.p.k. i nast., to nie było podstaw do rozpoczęcia dalszych etapów procedowania z wnioskiem o wznowienie tego postępowania, przewidzianych w art. 545 § 1 i 2 k.p.k.
W sprawie nie zostały także ujawnione okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu, wobec czego i w tej części zażalenie nie mogło być uwzględnione.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI