V KZ 35/23

Sąd Najwyższy2023-10-05
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie karneSąd Najwyższywarunkowe umorzenieśrodki zaskarżeniakodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na brak spełnienia przesłanek ustawowych.

Obrońca oskarżonej złożył kasację od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Przewodniczący Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego odmówił jej przyjęcia, wskazując na niedopuszczalność kasacji w takiej sytuacji. Obrońca zaskarżył to zarządzenie, argumentując błędną interpretację przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za niezasadne, podtrzymując stanowisko o niedopuszczalności kasacji wniesionej od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k.

Sprawa dotyczyła zażalenia obrońcy oskarżonej na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 523 § 2 k.p.k., twierdząc, że kasacja jest dopuszczalna w przypadku skazania za przestępstwo, a warunek skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia dotyczy wyłącznie przestępstwa skarbowego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i postanowił utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z pewnymi wyjątkami (art. 439 k.p.k.). W niniejszej sprawie, gdzie postępowanie zostało warunkowo umorzone, a nie było skazania, kasacja była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy podkreślił, że obrońca błędnie interpretuje przepis, a spójnik 'lub' w art. 523 § 2 k.p.k. nie ma charakteru rozłącznego i obejmuje zarówno przestępstwa, jak i przestępstwa skarbowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść nie może być wniesiona od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, chyba że zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyłączeniem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym w rozumieniu tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w osobie Sądu Najwyższego)

Strony

NazwaTypRola
S.S.osoba_fizycznaoskarżona
obrońca oskarżonejinnereprezentant strony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść dopuszczalna jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyłączeniem sytuacji z art. 439 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie z § 2 nie obejmuje kasacji wywiedzionej z powodu bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę do wniesienia kasacji mimo braku spełnienia ogólnych przesłanek.

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa spowodowania wypadku komunikacyjnego, od wyroku w sprawie którego wniesiono kasację.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja na korzyść od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie jest niedopuszczalna, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k. Interpretacja art. 523 § 2 k.p.k. obejmuje zarówno przestępstwa, jak i przestępstwa skarbowe, niezależnie od tego, czy skazanie dotyczy jednego, czy obu rodzajów czynów.

Odrzucone argumenty

Kasacja jest dopuszczalna w przypadku skazania za przestępstwo, a warunek skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia dotyczy wyłącznie przestępstwa skarbowego. Zarzucenie rażącego naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) spełnia przesłanki do wniesienia kasacji od wyroku warunkowo umarzającego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania Oznacza to, że wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia był niedopuszczalny. Wbrew temu co sugeruje skarżący takiego stanowiska nie uzasadnia literalne brzmienie przepisu. W treści tego przepisu użyto spójnika 'lub', który nie ma charakteru rozłącznego, a zatem dotyczy tak przestępstw jak i przestępstw skarbowych.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji od wyroków warunkowo umarzających postępowanie karne oraz interpretacja art. 523 § 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności kasacji od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja w sprawie karnej jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KZ 35/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
S.S.
wobec której postępowanie karne o czyn z art. 177 § 1 k.k. warunkowo umorzono,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 5 października 2023 r.
zażalenia obrońcy oskarżonej
na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt IV Ka 206/23,
o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt IV Ka 206/23, odmówiono przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV Ka 206/23 złożonej przez obrońcę oskarżonej S. S. Odmowę uzasadniono ustawową niedopuszczalnością kasacji wniesionej od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie wobec oskarżonej, w sytuacji kasacji, w której nie sformułowano także   uchybienia z  art. 439 k.p.k.
Powyższe zarządzenie zaskarżył obrońca oskarżonej stawiając  zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść:
„- art. 523 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie, iż kasację można wnieść jedynie w przypadku skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, podczas gdy prawidłowa i zgodna z literalnym brzmieniem wykładnia przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, iż kasacja jest dopuszczalna w przypadku skazania za przestępstwo, podczas gdy drugi człon przedmiotowego przepisu tj. skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania odnosi się wyłącznie do przestępstwa skarbowego;
- art. 523 § 1 k.p.k. poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Odwoławczego, podczas gdy zgodnie z literalnym brzmieniem w/w przepisu i faktu zarzucenia w kasacji rażącego naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Odwoławczy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niedostateczne rozważenie zarzutu apelacji dotyczącego art. 177 § 1 k.k.  w/w przesłanki do wniesienia kasacji zaistniały.”
Podnosząc powyższy obrońca wniósł o uchylenie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji i przekazanie kasacji do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne.
Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za
przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie obejmuje tylko kasacji wywiedzionej przez podmiot szczególny lub z powodu bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k.). W niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której obrońca, nie wskazując żadnej z przyczyn, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., wniósł kasację od prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec oskarżonej. Oznacza to, że wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia był niedopuszczalny.
W przedmiotowym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnych powodów, które mogłyby wskazywać na to, by zarządzenie było dotknięte jakimkolwiek uchybieniem. Skarżący błędnie interpretuje treść art. 523 § 2 k.p.k. twierdząc, że warunek skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania odnosi się wyłącznie do przestępstwa skarbowego. Wbrew temu co sugeruje skarżący takiego stanowiska nie uzasadnia literalne brzmienie przepisu. W treści tego przepisu użyto spójnika „lub”, który nie ma charakteru rozłącznego, a  zatem dotyczy tak przestępstw jak i przestępstw skarbowych. Oznacza to, że kasację na korzyść można wnieść w razie skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania zarówno za przestępstwo jak i przestępstwo skarbowe, ale również wówczas, gdy skazanie obejmuje oba rodzaje czynów.
Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[M.S.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI