V KZ 32/13

Sąd Najwyższy2013-05-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnySąd Najwyższykodeks postępowania karnegozarządzeniezażalenie

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wezwania skazanego do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku podpisu profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego P.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. o odmowie przyjęcia jego kasacji. Zarządzenie to opierało się na art. 523 § 2 k.p.k., zgodnie z którym kasacja na korzyść jest niedopuszczalna przy karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, chyba że występują bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając zaskarżone zarządzenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczową kwestią stała się konieczność wezwania skazanego do uzupełnienia braku formalnego kasacji, polegającego na jej sporządzeniu i podpisaniu przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanego P.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału XVII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 marca 2013 r., które odmówiło przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 grudnia 2012 r. Zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji opierało się na art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 523 § 2 i 4 k.p.k., wskazując, że kasacja własna skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a skazany nie wskazał na istnienie uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał zażalenie skazanego za zasadne i uchylił zaskarżone zarządzenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał, że choć co do zasady zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji mogło być trafne ze względu na treść wyroku (kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem), to jednak kluczową kwestią stał się wymóg formalny wynikający z art. 526 § 2 k.p.k., nakładający przymus adwokacko-radcowski na sporządzenie i podpisanie kasacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że skazany nie został wezwany do uzupełnienia tego braku formalnego, co warunkuje dalsze decyzje procesowe. Sąd Najwyższy zaznaczył, że dopiero po wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego i ewentualnym jego nieuzupełnieniu przez skazanego, można by rozważać dalsze kroki. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że profesjonalny pełnomocnik mógłby potencjalnie dopatrzeć się uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., których sam skazany nie był w stanie zidentyfikować.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie jest nieprawidłowe, ponieważ przed odmową przyjęcia kasacji z powodu braku formalnego, sąd powinien wezwać skazanego do jego uzupełnienia przez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż kasacja skazanego mogła być niedopuszczalna z uwagi na rodzaj kary, kluczowe jest przestrzeganie wymogów formalnych postępowania. Przymus adwokacko-radcowski (art. 526 § 2 k.p.k.) wymaga, aby kasacja była sporządzona przez profesjonalistę. Skoro skazany nie został wezwany do uzupełnienia tego braku, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji było przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany P. B.

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść jest niedopuszczalna w przypadku skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść jest dopuszczalna w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania jedynie w razie zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 526 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja, jeżeli nie pochodzi od określonych organów, powinna być sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewezwanie skazanego do uzupełnienia braku formalnego kasacji w postaci jej sporządzenia i podpisania przez profesjonalnego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Kasacja własna skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, albowiem wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a skazany nie wskazał na istnienie uchybień o jakich mowa w art. 439 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja własna skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy przymus adwokacko-radcowskim powinna być sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym stosownego pouczenia odnośnie warunków wniesienia kasacji skazany nie otrzymał stosownego pouczenia odnośnie warunków wniesienia kasacji skazany nie otrzymał

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących formalnych wymogów wnoszenia kasacji, zwłaszcza w kontekście przymusu adwokacko-radcowskiego i konieczności wezwania do uzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie skazany wnosi kasację samodzielnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne niuanse proceduralne w postępowaniu karnym, a konkretnie znaczenie przymusu adwokacko-radcowskiego i konieczność przestrzegania przez sądy wymogów formalnych, nawet gdy wydaje się, że sprawa jest oczywista.

Czy można odrzucić kasację bez wezwania adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 32/13
POSTANOWIENIE
Dnia 8 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
P. B.
skazanego z art. 270 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 8 maja 2013 r.,
zażalenia skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału XVII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 marca 2013 r..), o odmowie przyjęcia kasacji,
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 523 § 2 i 4 k.p.k., odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego P. B., od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 grudnia  2012 r.
W uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że kasacja własna skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, albowiem w powyższej sprawie wymierzono skazanemu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.), a skazany nie wskazał na istnienie uchybień o jakich mowa w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.).
W złożonym zażaleniu skazany P. B. nie podniósł w istocie rzeczy jakichkolwiek zarzutów pod adresem powyższego zarządzenia i wskazanych w nim okoliczności nie kwestionował.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Zażalenie skazanego jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli w nim wskazanych.
O ile bowiem – co do zasady – zaskarżonemu zarządzeniu niewiele można byłoby zarzucić, to jednak w przedmiotowej sprawie należało  wziąć pod uwagę również  kwestie następujące.
Faktem jest, że  P. B. został skazany za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k.  na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, a zgodnie z przepisem art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Z tego też względu faktycznie skazany może wnieść kasację jedynie w wypadku zaistnienia  tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Takich zaś przesłanek w kasacji własnej skazany nie wskazał.
Powyższe jednak automatycznie nie przesądza o tym, że kasacja w przedmiotowej sprawie jest w ogóle niedopuszczalna z mocy ustawy. Zważyć bowiem należy, iż wniesienie kasacji jest obwarowane tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, co oznacza, że jeżeli kasacja nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka, powinna być sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym (art. 526 § 2 k.p.k.). Przymus ten ma z pewnością na celu poprawne pod względem formalnym i merytorycznym sporządzenie skargi kasacyjnej oraz ograniczenie wnoszenia kasacji bezzasadnych. O tym więc, czy w omawianej sprawie zachodzą podstawy do wniesienia kasacji, swoją ocenę winien przedstawić podmiot profesjonalny, tj. adwokat, a nie sam skazany, który – jak wynika z jego „osobistej” kasacji oraz z rozpatrywanego zażalenia – nie wykazuje niezbędnej znajomości prawa w omawianej materii. Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że stosownego pouczenia odnośnie warunków wniesienia kasacji skazany nie otrzymał.
Zupełnie inaczej sprawa będzie się przedstawiać, gdyby pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego kasacji w postaci jej sporządzenia i podpisania przez adwokata, skazany tego braku  by nie uzupełnił.
Nie można jednak z góry zakładać, że i podmiot profesjonalny nie dopatrzy się uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Teoretycznie bowiem rzecz ujmując, obrońca może na takie uchybienia wskazać, przy czym – co oczywiste – muszą to być uchybienia rzeczywiste, a nie pozorne (w tej ostatniej sytuacji kasacja byłaby w omawianej sprawie faktycznie niedopuszczalna), albo też może takich podstaw nie stwierdzić i odmówić sporządzenia kasacji.
W toku dotychczasowego postępowania skazany nie został wezwany do uzupełnienia wskazanego powyżej braku formalnego, a to dopiero  warunkuje dalsze decyzje procesowe  w kwestii kasacji skazanego P. B.
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI