V KZ 31/15

Sąd Najwyższy2015-09-03
SNKarneśrodki zabezpieczająceŚrednianajwyższy
środek zabezpieczającyzakład psychiatrycznykasacjatermin zawitySąd Najwyższyprawo karne wykonawczepoczytalność

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia kasacji, wskazując na upływ terminu zawitego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy, które pozostawiło bez rozpoznania jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia kasacji od wyroku umarzającego postępowanie karne i orzekającego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że złożenie wniosku o kasację po upływie terminu zawitego, bez usprawiedliwienia opóźnienia, uniemożliwia skuteczne jej wniesienie.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Henryka Gradzika rozpoznał zażalenie J.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 kwietnia 2015 r., które pozostawiło bez rozpoznania wniosek J.K. o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia kasacji od wyroku. Wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 4 czerwca 2013 r. umorzył postępowanie karne wobec J.K. z powodu zniesionej poczytalności i orzekł wobec niego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r. utrzymał ten wyrok w mocy. J.K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia kasacji po upływie 4 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Sąd Okręgowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Sąd Najwyższy, mimo formalnych uchybień w postanowieniu Sądu Okręgowego, rozpoznał zażalenie i uznał, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, że kasacja mogła być złożona przez obrońcę w terminie 30 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, co nastąpiło w dniu 22 grudnia 2014 r. Ponieważ wniosek o ponowne wyznaczenie obrońcy został złożony po kilku miesiącach, bez usprawiedliwienia opóźnienia, uwzględnienie go wiązałoby się ze zleceniem czynności, która jako dokonana po terminie zawitym, nie mogłaby wywołać skutku procesowego. Sąd Najwyższy poinformował, że J.K. może ewentualnie ubiegać się o wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez podmioty wskazane w art. 521 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie powinien zostać uwzględniony, ponieważ jego uwzględnienie wiązałoby się ze zleceniem czynności, która jako dokonana po upływie terminu zawitego, nie mogłaby wywołać skutku procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kasacja mogła być złożona w terminie 30 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem. Ponieważ wniosek o ponowne wyznaczenie obrońcy został złożony po kilku miesiącach, bez usprawiedliwienia opóźnienia, nie można było skutecznie złożyć kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Świdnicy

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (11)

Pomocnicze

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r., powinno być podjęte przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) w formie zarządzenia.

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje kto może wydać zarządzenie.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania karnego z powodu zniesionej poczytalności.

k.p.k. art. 414 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania karnego z powodu zniesionej poczytalności.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Czyn kwalifikowany z art. 190 § 1 k.k.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Czyn kwalifikowany z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k.

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k.

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

Zniesiona poczytalność.

k.k. art. 93

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia środka zabezpieczającego.

k.k. art. 94 § § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Podmioty uprawnione do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o kasację po upływie terminu zawitego, bez usprawiedliwienia opóźnienia, uniemożliwia skuteczne jej wniesienie.

Odrzucone argumenty

Potrzeba uchylenia orzeczenia o umieszczeniu w szpitalu psychiatrycznym ze względów rodzinnych.

Godne uwagi sformułowania

uchybienia te mają formalny tylko charakter i nie dyskwalifikują zaskarżonej decyzji procesowej uwzględnienie jego wniosku wiązałoby się ze zleceniem nowemu obrońcy czynności, która jako dokonana po upływie terminu zawitego, nie mogłaby wywołać skutku procesowego.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia kasacji oraz możliwości ustanowienia obrońcy z urzędu po ich upływie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o kasację po upływie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty procedury karnej, w szczególności dotyczące terminów i możliwości zaskarżenia orzeczeń, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kasacja po terminie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest za późno.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 31/15
POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
w sprawie
J. K.
wobec którego zastosowano środek zabezpieczający w postaci umieszczenia
w zakładzie psychiatrycznym,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 3 września 2015 r., bez udziału stron
zażalenia J. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV WKK 5/15
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. II K 693/13 Sąd Rejonowy w Kłodzku, po rozpoznaniu sprawy J.K. oskarżonego o popełnienie czynów kwalifikowanych z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., przyjmując, że oskarżony w czasie popełnienia tych czynów działał w warunkach zniesionej poczytalności w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., umorzył postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. Orzekł zarazem wobec oskarżonego, na podstawie art. 93 k.k. i art. 94 § 1 k.k., środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. IV Ka 572/14 utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego.
Pismem z dnia 18 marca 2015 r., a więc po upływie 4 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, J.K. zwrócił się do Sądu Okręgowego „o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia kasacji od wyroku”.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy pozostawił wniosek J. K. bez rozpoznania jako bezprzedmiotowy. Pouczył przy tym oskarżonego o możliwości zaskarżenia postanowienia do Sądu Najwyższego.
J. K. złożył zażalenie. W jego treści pominął kwestię opóźnienia w złożeniu wniosku. Wywodził natomiast, że zachodzi potrzeba uchylenia orzeczenia o umieszczeniu go w szpitalu psychiatrycznym, zwłaszcza ze względów rodzinnych.
Sąd Najwyższy zważył.
Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja procesowa, wydana na podstawie art. 81 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r., powinna była być podjęta nie przez sąd lecz przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.) w formie zarządzenia. Nieuwzględnienie wniosku powinno wyrażać się odmową wyznaczenia obrońcy, a nie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Uchybienia te mają formalny tylko charakter i nie dyskwalifikują zaskarżonej decyzji procesowej jako wydanej w ramach normy kompetencyjnej zamieszczonej w art. 81 § 1 k.p.k. Pozwala to na rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego.
Sąd Najwyższy uznał, po zapoznaniu się z przebiegiem postępowania po wydaniu wyroku przez Sąd odwoławczy, że nie ma podstaw do uwzględnienia zażalenia. Kasacja mogła być złożona przez obrońcę wcześniej wyznaczonego z urzędu w terminie 30 dni od doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, co nastąpiło w dniu 22 grudnia 2014 r.
Skoro dopiero po upływie kilku miesięcy od ustania wykonywania obowiązków przez obrońcę z urzędu, oskarżony ubiega się o ponowne wyznaczenie obrońcy, nie wnosząc przy tym o przywrócenie terminu do zaskarżenia wyroku kasacją i w ogóle nie usprawiedliwiając opóźnienia, to uwzględnienie jego wniosku wiązałoby się ze zleceniem nowemu obrońcy czynności, która jako dokonana po upływie terminu zawitego, nie mogłaby wywołać skutku procesowego. W zaistniałej sytuacji oskarżony może ubiegać się ewentualnie o wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez podmioty wymienione w art. 521 k.p.k.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI