V KZ 30/16

Sąd Najwyższy2016-07-07
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższysąd okręgowypostępowanie karneart. 539a k.p.k.niedopuszczalność skargizażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia skargi obrońcy na wyrok sądu okręgowego, uznając, że nie zostały spełnione ustawowe warunki dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Obrońca skazanej M. W. złożyła skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Opolu, który uchylił obowiązek naprawienia szkody. Przewodniczący Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia skargi, wskazując na brak przesłanek ustawowych. Sąd Najwyższy uznał, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ wyrok sądu odwoławczego nie uchylił wyroku sądu pierwszej instancji i nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na podstawie art. 539a k.p.k.

Sprawa dotyczyła skargi obrońcy skazanej M. W. na zarządzenie przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu, które odmówiło przyjęcia skargi na wyrok tego sądu. Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody, uznając wadliwą podstawę prawną, ale nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania. Obrońca wniosła skargę na wyrok sądu odwoławczego, powołując się na art. 539a § 1 k.p.k. Przewodniczący sądu okręgowego odmówił przyjęcia skargi, a obrońca zaskarżyła to zarządzenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy i postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarga na wyrok sądu odwoławczego jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, co czyniło skargę niedopuszczalną z mocy prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak przekazania sprawy do ponownego rozpoznania uniemożliwia skorzystanie z procedury skargi na wyrok sądu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na wyrok sądu odwoławczego jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 539a § 1 k.p.k., który jednoznacznie określa warunki dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego. Brak przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wyklucza możliwość złożenia takiej skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazana
Obrońca skazanejinnereprezentant strony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 278 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 72 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie ustawowych przesłanek dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a k.p.k.). Brak przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 539f k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. oraz art. 429 § 1 k.p.k. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę przyjęcia skargi.

Godne uwagi sformułowania

skarga na wyrok sądu odwoławczego jest dopuszczalna jedynie w odniesieniu do orzeczenia tego sądu spełniającego łącznie oba warunki ustawowe, tj. uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Nie odnosi się natomiast do wyroków, którymi uchylono wprawdzie fragment rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, ale z przyczyn prawnych nie było potrzeby lub możliwości wydania orzeczenia o przekazaniu sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Nie doszło zatem do przekazania sprawy M.W. do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, co jest ustawowym warunkiem uruchomienia procedury przewidzianej w art. 539 a k.p.k. i nast.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego w postępowaniu karnym (art. 539a k.p.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy uchylił część wyroku bez przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie karnej nie ma szans na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 30/16
POSTANOWIENIE
Dnia 7 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie
M. W.
skazanej z art. 278 § 1 k.k.
po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanej na zarządzenie przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt VII Ka 202/16,
w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi obrońcy skazanej
na wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r.
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Opolu wyrokiem z dnia 16 września 2015 r., w sprawie VII K 538/15, skazał M. W. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, a na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał skazaną do naprawienia wyrządzonej szkody. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonej, Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r., w sprawie VII Ka 202/16, uchylił rozstrzygnięcie sądu I instancji w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody, uznając za wadliwą podstawę prawną tej części orzeczenia. Jednocześnie wyrażono pogląd, że działanie zakazu
reformationis in peius
uniemożliwia skorygowanie przyjętej podstawy prawnej środka kompensacyjnego.
W dniu 1 czerwca 2016 r. obrońca skazanej wniosła skargę na wyrok sądu odwoławczego, działając w trybie art. 539a § 1 k.p.k. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016 r. przewodniczący VII Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu odmówił przyjęcia skargi obrońcy skazanej w przedmiotowej sprawie wskazując na brak przesłanek przewidzianych w ustawie.
Obrońca skazanej zaskarżyła to zarządzenie zarzucając rażące naruszenie art. 539f k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. oraz art. 429 § 1 k.p.k. poprzez nieprawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów i nieuzasadnioną odmowę przyjęcia skargi. W konkluzji skarżąca wniosła o „
uchylenie zaskarżonego zarządzenia i nadanie sprawie właściwego biegu”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie obrońcy skazanej M. W. nie okazało się zasadne, a zawarty w nim wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W zaskarżonym zarządzeniu trafnie podniesiono, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe wymagania sformułowane w art. 539a k.p.k. decydujące o dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego. Treść powołanego przepisu jednoznacznie przesądza o tym, że skarga na wyrok sądu odwoławczego jest dopuszczalna jedynie w odniesieniu do orzeczenia tego sądu spełniającego łącznie oba warunki ustawowe, tj. uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Nie odnosi się natomiast do wyroków, którymi uchylono wprawdzie fragment rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, ale z przyczyn prawnych nie było potrzeby lub możliwości wydania orzeczenia o przekazaniu sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, kiedy to sąd odwoławczy – wobec wadliwej podstawy prawnej – uchylił orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym skazanej, ale uznał, że z uwagi na ograniczenia procesowe nie może tego obowiązku nałożyć w oparciu o inny przepis ustawy karnej. Nie doszło zatem do przekazania sprawy M.W. do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, co jest ustawowym warunkiem uruchomienia procedury przewidzianej w art. 539 a k.p.k. i nast.
Jest również oczywiste, że skarga, która nie spełnia wymagań sformułowanych przez ustawodawcę, jest niedopuszczalna z mocy prawa. Sposób postępowania z takim środkiem zaskarżenia reguluje przepis art. 530 § 2 k.p.k., który znajduje odpowiednie zastosowanie w wyniku odesłania zamieszczonego w art. 539f k.p.k.
Na gruncie obowiązującej procedury karnej nie znajduje też oparcia teza zawarta w skardze o potrzebie „zreformowania” kwestionowanego wyroku w części w jakiej uchylony został wyrok sądu pierwszej instancji. Jeżeli się zważy, że wyrokiem sądu odwoławczego uchylony został obowiązek naprawienia szkody nałożony na skazaną przez sąd pierwszej instancji, to domaganie się „zreformowania” tej części rozstrzygnięcia zdaje się co najmniej wykraczać poza uprawnienia wynikające z gravamen obrońcy.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI