V KZ 3/05

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  1  MARCA  2005  R. 
V  KZ  3/05 
 
 
Adwokatowi, wyznaczonemu z urzędu do rozważenia sporządzenia 
zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie, któ-
ry zamiast takiego zażalenia poinformował na piśmie sąd, że nie stwierdził 
podstaw do wniesienia takiego środka (art. 84 § 3 k.p.k. i art. 88 § 1 k.p.k.), 
przysługuje wynagrodzenie nie niższe, niż przewidziane za czynności 
wskazane w § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponosze-
nia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.). 
 
Przewodniczący: sędzia SN L. Misiurkiewicz. 
Sędziowie SN: K. Cesarz, T. Grzegorczyk (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Daniela G., obrońcy z urzędu oskarżonego 
Zygmunta W., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 1 
marca 2005 r. zażalenia obrońcy, na postanowienie Sądu Apelacyjnego w 
W. z dnia 22 grudnia 2004 r., w przedmiocie wynagrodzenia dla tego 
obrońcy 
 
z m i e n i ł   zaskarżone postanowienie w ten sposób, że   z a s ą d z i ł   
na rzecz adw. Daniela G. od Skarbu Państwa kwotę 360 zł tytułem kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez niego z urzędu Zygmunto-
wi W., w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zaża-

 
 
2
lenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępo-
wania 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Zaskarżonym postanowieniem przyznano skarżącemu wynagrodze-
nie w kwocie 120 zł. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że był on 
powołany, z uwagi na wymóg przymusu adwokackiego, na obrońcę z urzę-
du dla rozważenia sporządzenia zażalenia na odmowę przyjęcia wniosku o 
wznowienie, które to zażalenie wniósł osobiście skazany, występując jed-
nocześnie o przydzielenie mu obrońcy z urzędu dla dokonania tej czynno-
ści. Wyznaczony obrońca adw. Daniel G. nie wystąpił jednak z zażaleniem, 
lecz w trybie art. 84 § 3 k.p.k. sporządził pisemną opinię o braku podstaw 
do takiego zażalenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, ponieważ czynność 
taka nie jest wymieniona wprost w § 14 rozporządzenia Ministra Sprawie-
dliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokac-
kie (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), możliwe jest miarkowanie wy-
nagrodzenia za tę czynność. W ocenie Sądu Apelacyjnego przewidziane w 
tym rozporządzeniu wynagrodzenie „za czynności w sprawie o wznowienie” 
obejmuje także udział obrońcy w posiedzeniu wznowieniowym, zaś wyna-
grodzenie „za sporządzenie opinii o braku podstaw do wznowienia” odnosi 
się do czynności bardziej pracochłonnej. Wkład pracy w opinię o braku 
podstaw do zażalenia na odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie ocenić 
należy na 1/3 w stosunku do tej ostatniej, stąd też ustalenie owego wyna-
grodzenia na 120 zł. W zażaleniu obrońcy na to postanowienie wskazano, 
że przywołane rozporządzenie przewiduje stawki minimalne, których tym 
samym, nie można już obniżać przez ocenę wkładu pracy obrońcy z urzę-

 
 
3
du, i wnioskowano o zmianę postanowienia przez przyznanie wynagrodze-
nia w kwocie 360 zł, jak za czynności w sprawie o wznowienie. 
Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest zasadne. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 
dnia 28 września 2002 r., które jest tu podstawą do ustalania wynagrodze-
nia dla obrońcy z urzędu, przewiduje rzeczywiście jedynie tzw. wynagro-
dzenie minimalne. Tak ujęte wynagrodzenie nie może już być przez sąd 
pomniejszane z jakichkolwiek przyczyn. Prawdą jest, że rozporządzenie to 
wprost nie przewiduje wynagrodzenia „za sporządzenie opinii o braku pod-
staw do złożenia zażalenia na odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie”, 
ale godzi się przypomnieć, iż pod rządem poprzedniego rozporządzenia w 
tej materii z 1997 r., które nie znało wówczas wprost wynagrodzenia za 
sporządzenie opinii o braku podstaw do wznowienia, w orzecznictwie za-
sadnie wskazywano, że wynagrodzenie takie należy się obrońcy, jak „za 
czynności w sprawie o wznowienie” (post. Sądu Najwyższego z dnia 25 
listopada 1999 r., II KO 87/99, OSNKW 2000, z. 1–2, poz.16). Nie można 
też zapominać, że w aktualnym rozporządzeniu funkcjonuje także § 5 (§ 6 
w rozporządzeniu z 1997 r.), według którego „wysokość stawek minimal-
nych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując 
za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju”. Chodzi 
przy tym o przyjęcie owego wynagrodzenia dla czynności rodzajowo zbli-
żonej „za podstawę” wynagrodzenia, a więc bez możliwości jej pomniej-
szania. Jest to bowiem zawsze stawka minimalna. Jeżeli uwzględni się te-
raz, że w § 14 ust.4 powoływanego aktualnegorozporządzenia przyjęto 
wynagrodzenie minimalne w wysokości 360 złotych „za czynności w spra-
wie o wznowienie” (pkt 1), a także „za sporządzenie opinii o braku podstaw 
wniosku o wznowienie” (pkt 2) i „za sporządzenie środka odwoławczego w 
wypadku, gdy sporządzający nie występuje przed sądem” (pkt 3) oraz że w 
orzecznictwie zasadnie wskazuje się, iż przewidziane w art. 84 § 3 k.p.k. 

 
 
4
informowanie sądu przez adwokata z urzędu o braku podstaw dotyczy tak-
że braku podstaw do zażalenia  na odmowę przyjęcia wniosku o wznowie-
nie (post. SN z dnia 1 lipca 1999 r., V KZ 33/99, OSNKW 1999, z. 9–10, 
poz.56), to ta ostatnia czynność musi być, stosownie do cytowanego wcze-
śniej § 5 omawianego rozporządzenia, uznana za rodzajowo najbardziej do 
nich zbliżoną. Jest to bez wątpienia czynność w sprawie o wznowienie, zaś 
na marginesie trzeba zauważyć, że nie ma racji Sąd Apelacyjny wywodząc, 
iż wynagrodzenie musi objąć tu także udział w posiedzeniu wznowienio-
wym, gdyż zgodnie z art. 544 § 3, co do zasady posiedzenie to odbywa się 
bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Zatem, 
przewidziane w rozporządzenie wynagrodzenie „za czynności w sprawie o 
wznowienie”, należy się obrońcy z urzędu już za sporządzenie wniosku o 
wznowienie, bez względu na to czy dojdzie do posiedzenia sądu z jego z 
udziałem. Omawiana czynność jest też zbliżona do sporządzenia opinii o 
braku podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie, jak i do sporzą-
dzenia zażalenia, w sytuacji, gdy jego autor następnie nie uczestniczy w 
posiedzeniu sądu. W konsekwencji, jeżeli weźmie się pod uwagę, że za 
każdą z tych czynności rozporządzenie przewiduje wynagrodzenie 360 zło-
tych, to także i za opinię o braku podstaw do zażalenia na odmowę przyję-
cia wniosku o wznowienie przysługuje adwokatowi wyznaczonemu z urzę-
du takie samo wynagrodzenie. Reasumując, należy przyjąć, że adwokato-
wi, wyznaczonemu z urzędu do rozważenia sporządzenia zażalenia na za-
rządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie, który zamiast ta-
kiego zażalenia poinformował na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do 
wniesienia takiego środka (art. 84 § 3 i 88 § 1 k.p.k.), przysługuje wynagro-
dzenie nie niższe, niż przewidziane za czynności wskazane w § 14 ust. 4 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w 
sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pań-
stwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 

 
 
5
163, poz.1348 ze zm.). Tym samym zaskarżone postanowienie Sądu Ape-
lacyjnego jest błędne, a rację przyznać należy autorowi zażalenia. 
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.