V KZ 28/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odmawiające przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że przepisy o skardze na wyrok sądu odwoławczego nie mają zastosowania do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego J. O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego, które odmówiło przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego. Zarządzenie opierało się na stwierdzeniu, że przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego stosuje się do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono po 30 czerwca 2015 r., podczas gdy w tej sprawie akt oskarżenia wniesiono w 2006 r. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest zasadne, podtrzymując stanowisko sądu apelacyjnego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego J. O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 31 marca 2022 r., które odmówiło przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawie II AKa (...). Zarządzenie to opierało się na wykładni przepisów rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którą stosuje się je do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono po dniu 30 czerwca 2015 r. W badanej sprawie akt oskarżenia wniesiono w dniu 19 czerwca 2006 r. Oskarżony w zażaleniu argumentował, że akt oskarżenia był modyfikowany po terminie jego złożenia, co stanowiło nowy akt oskarżenia wniesiony po wskazanej dacie, a także że postępowanie toczyło się ponownie wskutek uchylenia wyroku Sądu I instancji. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie jest zasadne. Podkreślił, że wykładnia art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 11 marca 2016 r. prowadzi do wniosku, iż przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego nie dotyczą postępowań, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r. Dodatkowo, brak zastosowania art. 437 § 2 k.p.k. w jego obecnym brzmieniu w takich sprawach, wynikający z art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r., wspiera tę interpretację. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego została wprowadzona jako element nowego modelu orzekania przez sądy odwoławcze, związanego ze zmienionym art. 437 § 2 k.p.k. (obowiązującym od 1 lipca 2015 r.), który ogranicza możliwość uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W sprawach, gdzie stosowano „stary” art. 437 § 2 k.p.k., funkcjonowanie takiej skargi było wykluczone. Argumenty oskarżonego dotyczące modyfikacji aktu oskarżenia lub ponownego prowadzenia postępowania po wskazanej dacie nie wpłynęły na zmianę stanowiska sądu, gdyż prawodawca wyraźnie wyznaczył kryterium wniesienia aktu oskarżenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do spraw, w których akt oskarżenia został wniesiony przed dniem 1 lipca 2015 r.
Uzasadnienie
Zastosowanie przepisów rozdziału 55a k.p.k. jest ograniczone do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono po 30 czerwca 2015 r., co wynika z wykładni art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej oraz art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. W sprawach, gdzie akt oskarżenia wniesiono przed tą datą, nie stosuje się zmienionego art. 437 § 2 k.p.k., co wyklucza możliwość wniesienia skargi na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle, poprzez utrzymanie zarządzenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (3)
Główne
Dz.U. z 2016 r., poz. 437 art. 25 § ust. 1 i 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego odnoszą się do postępowań, w których akt oskarżenia został wniesiony po dniu 30 czerwca 2015 r. A contrario, nie dotyczą spraw, w których akt oskarżenia wniesiono przed tą datą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. nie zawierał skonkretyzowanych ograniczeń uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Obecne brzmienie ogranicza możliwość wydawania przez sądy odwoławcze wyroków kasatoryjnych.
Dz.U. z 2013, poz. 1247 art. 36 § pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Do spraw, w których przed dniem wejścia w życie tej ustawy (1 lipca 2015 r.) wniesiono akt oskarżenia, stosuje się m.in. art. 437 § 2 k.p.k. w brzmieniu dotychczasowym do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozdziału 55a k.p.k. stosuje się tylko do spraw, w których akt oskarżenia wniesiono po 30 czerwca 2015 r. Wykładnia art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej z 2016 r. prowadzi do wniosku o niedopuszczalności skargi w sprawach ze starszym aktem oskarżenia. Brak zastosowania zmienionego art. 437 § 2 k.p.k. w sprawach ze starszym aktem oskarżenia wyklucza możliwość wniesienia skargi na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego. Argumenty oskarżonego dotyczące modyfikacji aktu oskarżenia lub ponownego prowadzenia postępowania nie wpływają na kryterium daty wniesienia aktu oskarżenia.
Odrzucone argumenty
Akt oskarżenia był modyfikowany po terminie jego złożenia, co stanowiło nowy akt oskarżenia wniesiony po dacie wskazanej w zaskarżonym zarządzeniu. Postępowanie toczyło się ponownie wskutek uchylenia wyroku Sądu I instancji przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
przepisy rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego stosuje się do spraw, w których postępowanie jurysdykcyjne zostało zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym do sądu po dniu 30 czerwca 2015 r. przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego nie dotyczą postępowań, w których akt oskarżenia został wniesiony przed 1 lipca 2015 r. skarga na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego została przewidziana jako element wspierający nowy, apelacyjno-reformatoryjny model orzekania przez sądy odwoławcze funkcjonowanie skargi w ówczesnych warunkach było więc wykluczone niecelowe byłoby rozszerzanie zastosowania obecnie wprowadzonej instytucji na sprawy, w których zastosowanie znalazł "stary" art. 437 § 2 k.p.k.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego w Kodeksie postępowania karnego oraz stosowania art. 437 § 2 k.p.k. w zależności od daty wniesienia aktu oskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r. i kwestii dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze zmianami w prawie karnym i ich stosowaniem do spraw starszych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy skarga na wyrok sądu odwoławczego jest możliwa w każdej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe daty.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KZ 28/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 czerwca 2022 r., zażalenia oskarżonego J. O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 marca 2022 r., w sprawie II AKa (…), odmawiającego przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego. p o s t a n o w i ł utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. UZASADNIENIE Zarz ą dzeniem z dnia 31 marca 2022 r., w sprawie WSU(…) Zastepca Przewodnicz ą cego II Wydzia ł u Karnego S ą du Apelacyjnego w (…) odmówił przyjęcia skargi na wyrok s ą du odwo ł awczego złożonej przez obrońcę oskarżonego. Swoje stanowisko Przewodnicz ą cy uzasadni ł stwierdzeniem, że przepisy rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego stosuje się do spraw, w których postępowanie jurysdykcyjne zostało zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym do sądu po dniu 30 czerwca 2015 r. Tymczasem w badanej sprawie akt oskarżenia wniesiono w dniu 19 czerwca 2006 r. Zarz ą dzenie Przewodnicz ą cego zosta ł o w ca ł o ś ci zaskar ż one przez oskarżonego, który wniósł o jego uchylenie. Uzasadniając zażalenie oskarżony stwierdził, że akt oskarżenia był modyfikowany po terminie jego złożenia (był to w ocenie oskarżonego nowy akt oskarżenia wniesiony po dacie wskazanej w zaskarżonym zarządzeniu), a postępowanie toczyło się ponownie wskutek uchylenia w dniu 4 kwietnia 2015 r. wyroku Sądu I instancji przez Sąd Apelacyjny w (…). S ąd Najwyższy zważył, co następuje. Za żalenie nie jest zasadne. Podejmuj ąc decyzję o odmowie przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego Zastępca Przewodniczący II Wydziału Sądu Apelacyjnego w (…) stwierdził ogólnie, że rozdział 55a Kodeksu postępowania karnego nie znajduje zastosowania do spraw, w których akt oskarżenia został wniesiony po 30 czerwca 2015 r. Uzupełnić należy, że takie stanowisko wynika z wykładni art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks post ę powania karnego oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 437, zwaną dalej ustawą nowelizacyjną), zgodnie z którą przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego odnoszą się do postępowań, w których akt oskarżenia został wniesiony po dniu 30 czerwca 2015 r. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wywodzi się z tego przepisu a contrario, że przepisy dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego nie dotyczą postępowań, w których akt oskarżenia został wniesiony przed 1 lipca 2015 r. (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 lipca 2016 r., IV KZ 39/16, OSNKW 2016, z. 10, poz. 70; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KS 1/16; z dnia 14 września 2016, V KS 1/16, nie publ.; z dnia 16 czerwca 2021 r., II KZ 27/21, Lex nr 3304781). Za trafnością tego stanowiska przemawia również brak zastosowania w takim postępowaniu art. 437 § 2 k.p.k. w jego obecnym brzmieniu. O graniczenie w tym przedmiocie wywodzone jest z art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. z 2013, poz. 1247 ze zm.). Przepisy tej ustawy weszły w życie w dniu 1 lipca 2015 r. Zgodnie z brzmieniem wymienionego przepisu, do spraw, w kt ó rych przed dniem wejścia w życie tej ustawy wniesiono akt oskarżenia, stosuje się m.in. art. 437 § 2 k.p.k. w brzmieniu dotychczasowym do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Stanowi to argument wspierający wcześniej przedstawioną wykładnię art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej. Skoro postępowaniach, w których akt oskarżenia wniesiono przed dniem 1 lipca 2015 r., nie znajduje zastosowania art. 437 § 2 k.p.k. w brzmieniu ograniczającym możliwość wydawania przez sądy odwoławcze wyrok ó w kasatoryjnych, to nie ma podstaw do dokonywania kontroli tych wyroków w postępowaniu ze skargi na wyrok sądu odwoławczego. W postanowieniu z 24 sierpnia 2016 r., IV KS 1/16, Sąd Najwyższy stwierdził, że: " skarga na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego została przewidziana jako element wspierający nowy, apelacyjno-reformatoryjny model orzekania przez sądy odwoławcze (zob. także uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niekt ó rych innych ustaw, Druk nr 207 Sejmu VIII Kadencji, s. 1). Związane jest to z nowym brzmieniem art. 437 § 2 k.p.k. (obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.), kt ó ry jedynie w ściśle określonych przypadkach pozwala sądowi odwoławczemu na uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga na taki wyrok sądu odwoławczego uprawnia więc strony postępowania karnego do zainicjowania instancyjnej kontroli prawidłowości uchylenia się przez sąd odwoławczy od reformatoryjnego rozstrzygnięcia w postępowaniu apelacyjnym. Przy brzmieniu art. 437 k.p.k. sprzed nowelizacji (obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) funkcjonowanie takiej skargi nie miałoby racji bytu, albowiem art. 437 § 2 k.p.k. nie zawierał żadnych skonkretyzowanych ograniczeń uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Funkcjonowanie skargi w ó wczesnych warunkach było więc wykluczone. Z tych samych względ ó w niecelowe byłoby rozszerzanie zastosowania obecnie wprowadzonej instytucji na sprawy, w kt ó rych zastosowanie znalazł "stary" art. 437 § 2 k.p.k. ” T ym samym, pomimo braku wyraźnej regulacji wykluczającej dopuszczalność wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., to przemawia za tym wykładnia art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej a contrario oraz wykładnia art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. z 2013, poz. 1247 ze zm.). Przedstawione w zażaleniu argumenty dotyczące modyfikacji aktu oskarżenia czy ponownego prowadzenia postępowania po wskazanej dacie nie wpływają na zmianę przedstawionego stanowiska. Prawodawca w sposób wyraźny wyznaczył kryterium rozstrzygające o stosowaniu przepisów rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego jako odnoszące się do terminu wniesienia aktu oskarżenia. Maj ąc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI