V Kz 278/21

Sygn. akt V Kz 278/21 Dnia 5 maja 2021 roku POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Łodzi w V Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Damian Krakowiak Protokolant: sekr. sąd. Paulina Dzika przy udziale Prokuratora Iwony Sypniewskiej po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 5 maja 2021 roku w sprawie D. R. (1) oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. i in. z zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 5 marca 2021 roku o umorzeniu postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 marca 2021 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie karne. Na powyższe orzeczenie zażalenie wywiódł prokurator, zaskarżając je w całości i zarzucając: - istotną obrazę przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.k. poprzez przyjęcie, że D. R. (1) , prowadząc działalność gospodarczą i upoważniając do jej prowadzenia ojca – D. R. (2) , nie miał żadnej wiedzy o działalności i zobowiązaniach firmy, a zatem nie wypełnił znamion ustawowych czynu stypizowanego w treści art. 286 § 1 k.k. i nie doprowadził K. D. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie zawierał dostatecznych podstaw do postawienia go w stan oskarżenia, co w konsekwencji zaskutkowało umorzeniem postępowania, gdy prawidłowo dokonana ocena ustaleń faktycznych prowadzi do wniosku, iż D. R. (1) swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu z art. 286 § 1 k.k. W konsekwencji wniesiono o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne, a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W przypadku pism procesowych określonych mianem środków odwoławczych ustalenie ich rzeczywistego znaczenia oznacza konieczność uwzględnienia całej ich treści, a nie tylko części dyspozytywnej czy samego ich nazwania ( postanowienie SN z 17.9.2014r., V KK 187/14 ). Lektura całości zażalenia może wskazywać, iż prokurator zarzucił postanowieniu: - relewantną obrazę prawa procesowego (art. 7, 339 § 3 pkt 2 w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. ), - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, - obrazę prawa materialnego. Chybiony jest zarzut obrazy przepisów proceduralnych. Wbrew stanowisku prokuratora Sąd Rejonowy nie dokonywał oceny dowodów. Nawet nie mógł jej przeprowadzać w ramach instytucji tzw. oddania sprawy pod sąd. Na posiedzeniu przed rozprawą Sąd nie może oceniać dowodów pod względem merytorycznym, a więc w zakresie, czy przesądzają one o zasadności oskarżenia. Może jedynie sprawdzić, czy przedstawione na poparcie oskarżenia dowody uprawdopodabniają wysuwany zarzut ( postanowienie SA w Szczecinie z 15.11.2014r., II AKz 369/14 ). Sąd Rejonowy był w pełni uprawniony do uznania, iż brak jest w stopniu oczywistym podstaw oskarżenia. Po 16 latach śledztwa prokurator przedstawił Sądowi następujące dowody na poparcie hipotezy aktu oskarżenia: - wyjaśnienia D. R. (1) , który zaprzeczył sprawstwu („ ja byłem właścicielem firmy, ale wszystkie sprawy związane z prowadzeniem działalności prowadził mój ojciec D. R. (2) do czego miał moje pisemne upoważnienie. Ne znam, nigdy nie byłem nie widziałem pana D. (…) w 100 % tę działalność wykonywał mój ojciec i on nie informował mnie o podejmowanych działaniach ” k. 296); - zeznania K. D. , który potwierdził wersję oskarżonego („ zgłosił się do mnie D. R. (2) z propozycją zakupu produkowanych przeze mnie okien (…) Po wykonaniu okien R. był zawiadomiony o tym telefonicznie i własnym transportem odebrał okna (…) po wykonaniu okien odebrał je nie płacąc za ich wykonanie (…) tłumaczył się opóźnieniem (…) wszystkie kontakty o których mówiłem w zeznaniach były z ojcem D. (…) wszystkie sprawy załatwiałem z ojcem ” k. 15-16); - pismo z dnia 9 marca 2004 r. adresowane do pokrzywdzonego (k. 4, 7) o następującej treści: „ w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty z 02.03.2004, uprzejmie informuję, że zaległości wynikające z zapłaty faktury zobowiązuję się spłacać najpóźniej od dnia 1.04.2004. W związku z powyższym prosimy o wstrzymanie wszelkich kroków prawnych i prolongatę zadłużenia. Z wyrazami szacunku właściciel D. R. (1) ”; z pisma wynika jedynie to, że osoba podpisująca się jako „ D. R. ” w odpowiedzi na wezwanie, zobowiązała się spłacić zadłużenie; nie wynika z niego udział podpisującego w prowadzonej działalności; co więcej, samo wizualne porównanie ręcznego podpisu treści „ D. R. ” z podpisem D. R. (2) złożonym przed prokuratorem w dniu 28 października 2008 r. dowodzi, że to nie oskarżony podpisał pismo, ale jego ojciec D. R. (2) ( protokół przesłuchania świadka D. R. (2) k. 233-235 ); musiał zdawać sobie z tego sprawę prokurator, skoro odebrano próbki pisma od obu mężczyzn; - zeznania D. R. (2) , który przyznał, że prowadził faktycznie działalność zarejestrowaną przez syna i złożył podpis treści „ D. R. ” na piśmie do pokrzywdzonego („ gdy syn zajęty był pisaniem doktoratu upoważnił mnie pisemnie do prowadzenia działalności firmy (…) po okazaniu karty 4 – po obejrzeniu stwierdzam, iż jest to mój podpis tzn. na pieczęci pisze D. R. (1) a podpis brzmi D. R. czyli dla mnie oznacza to D. R. (2) (…) syn D. R. (1) nie wykonywał żadnych faktycznych czynności w firmie. Czynności podejmowałem ja ” k. 234-235). Takie zestawienie dowodów wskazuje na oczywistą bezzasadność oskarżenia. Oczywista bezzasadność oskarżenia zachodzi, gdy materiał dowodowy poddany oglądowi przeciętnego, obiektywnego i rozsądnego obserwatora, prima facie nie pozwala na przypisanie oskarżonemu popełnienia zarzucanego czynu, nawet gdyby istniały pojedyncze poszlaki mogące wskazywać na uprawdopodobnienie zarzutu ( postanowienie SA w Krakowie z 21.5.2019r., II AKz 217/19 ). Brak jest podstaw faktycznych do przypisania oskarżonemu nie tylko czynu z art. 286 § 1 k.k. ale i jego postaci zjawiskowej (co postulował prokurator w zażaleniu). W sprawie nie wystąpiły nawet poszlaki wobec ustalenia, że na piśmie z k. 4 podpis złożył ojciec oskarżonego. Z przedstawionych przez oskarżyciela środków dowodowych wynika, iż to wyłącznie ojciec oskarżonego miał kontakt z pokrzywdzonym, to on zawierał umowę, obiecywał uregulowanie należności. Żaden z dowodów nie wskazuje na udział D. R. (1) w przestępczym procederze (na jego wiedzę o zawarciu umowy z pokrzywdzonym, o nieuregulowaniu należności). Zebrany materiał należy przy tym uznać za kompletny. D. R. (2) zmarł w trakcie postępowania. Akt oskarżenia dotyczy zdarzeń z 2004 roku. W zakresie zarzutu błędnych ustaleń należy wskazać, że prokurator nie kwestionuje oczywistości stanu faktycznego („ z materiałów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że D. R. (1) otworzył w 1998r. własną działalność gospodarczą pod nazwą (...) przy czym faktycznie i w imieniu syna działalność firmy od samego początku prowadził D. R. (2) ” (zażalenie k. 645). Jednak w zakresie dalszych stwierdzeń prokuratora co do znamion strony podmiotowej („ D. R. (1) akceptował wszystkie działania ojca (…) D. R. (1) , otwierając działalność gospodarczą na swoje dane osobowe, upoważniając ojca do pełni działań w imieniu firmy świadomie wyrażał zgodę i akceptację wszystkich działań podejmowanych przez D. R. (2) , będąc za nie współodpowiedzialnym ” zażalenie k. 645-646) trzeba skonstatować, iż są one pozbawione umocowania w dowodach. Co więcej, są one wynikiem przyjęcia przez skarżącego domniemania winy, niemającego podstaw w prawie karnym procesowym. Już na marginesie dostrzec wypada, że w uzasadnieniu aktu oskarżenia jako dowód tego, że oskarżony „ dysponował bieżącą wiedzą na temat działalności swojej firmy, godził się na działania swojego ojca ” (k. 622) powołano pismo z dnia 9 marca 2004 roku, przypisując jego autorstwo oskarżonemu. Pomimo tego, że w 2008 roku D. R. (2) przyznał przed prokuratorem, że to on podpisał się za syna. I zapewnieniu temu musiał dać wiarę prokurator, skoro zaniechał dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa. Nie jest zasadny zarzut obrazy prawa materialnego. Sąd Rejonowy nie umorzył bowiem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Podstawą unicestwienia procesu była oczywista bezzasadność oskarżenia. Kierując się przedstawionymi motywami, orzeczono jak w sentencji.