V KZ 27/16

Sąd Najwyższy2016-06-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara pieniężnakara porządkowaadwokatSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoniedopuszczalność wniosku

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na adwokata, uznając, że przepis o wznowieniu postępowania nie obejmuje kwestii incydentalnych.

D. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za niestawiennictwo na rozprawie. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku jako niedopuszczalnego. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest zasadne, ponieważ przepis o wznowieniu postępowania (art. 540 § 1 k.p.k.) odnosi się do rozstrzygnięć o przedmiocie procesu, a nie do kwestii incydentalnych, takich jak nałożenie kary porządkowej.

Wnioskodawca D. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara ta została nałożona na podstawie art. 285 § 1a k.p.k. za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że przepis art. 540 § 1 k.p.k. nie wyklucza wznowienia postępowania w przypadku orzeczeń wydanych na podstawie art. 285 § 1a k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że fraza „postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem” zawarta w art. 540 § 1 k.p.k. odnosi się wyłącznie do postępowań, w których rozstrzygnięto o przedmiocie procesu, a nie do kwestii incydentalnych, takich jak nałożenie kary porządkowej. Sąd podkreślił, że przepis ten posługuje się pojęciem „czynu” zdefiniowanym w kodeksie karnym, a nie zachowania zakłócającego porządek procesowy. Sąd Najwyższy wskazał również, że sposób postąpienia z niedopuszczalnym wnioskiem o wznowienie postępowania został określony w przepisach k.p.k. dotyczących odmowy przyjęcia środka zaskarżenia, co uzasadniało wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 540 § 1 k.p.k. dotyczący wznowienia postępowania odnosi się do postępowań sądowych, w których prawomocnie rozstrzygnięto o przedmiocie procesu, a nie do kwestii incydentalnych, takich jak nałożenie kary porządkowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie 'postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem' w art. 540 § 1 k.p.k. obejmuje jedynie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a nie incydentalne kwestie procesowe, nawet jeśli zostały prawomocnie zakończone. Kara porządkowa nie jest rozstrzygnięciem o przedmiocie procesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinieinstytucjaorgan

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 285 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 540 § 1 k.p.k. odnosi się do rozstrzygnięć o przedmiocie procesu, a nie do kwestii incydentalnych, takich jak nałożenie kary porządkowej. Kara porządkowa nie jest rozstrzygnięciem o przedmiocie procesu w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie kary porządkowej jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

Odrzucone argumenty

Art. 540 § 1 k.p.k. nie wyklucza wznowienia postępowania w przypadku orzeczeń wydanych na podstawie art. 285 § 1a k.p.k. Skoro przepis nie zawiera wyłączenia, to postępowanie incydentalne można wznowić.

Godne uwagi sformułowania

fraza „postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem” odnosi się tylko do postępowania sądowego, w którym prawomocnie rozstrzygnięto o przedmiocie procesu. Nie obejmuje ona natomiast kwestii incydentalnych, choć prawomocnie rozstrzygniętych, nawet gdy chodzi o odpowiedzialność za uchybienie obowiązkom procesowym i wymierzenie za nie kary porządkowej.

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 540 § 1 k.p.k. w kontekście kar porządkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kary porządkowej na adwokata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną interpretację przepisów dotyczących wznowienia postępowania i kar porządkowych.

Czy można wznowić postępowanie w sprawie kary nałożonej na adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 27/16
POSTANOWIENIE
Dnia 21 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
w sprawie z wniosku
D.  B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2016 r.
zażalenia wnioskodawcy
na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II AKo 44/16 odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w kwestii prawomocnie zakończonej postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV Kz 238/16 utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt IV K 904/14,
na podstawie art. 93 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 i 3 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
D. B.  wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w Szczecinie zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV Kz 238/16 utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt IV K 904/14 o nałożeniu na podstawie art. 285 § 1a k.p.k. na adw. D. B.  kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł, wobec nieusprawiedliwionego należycie niestawiennictwa na rozprawie w dniu 15 lutego 2016 r. przed tym Sądem.
Przewodniczący
II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zaskarżonym z
arządzeniem
na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
W zażaleniu na przedmiotowe zarządzenie skarżący się wskazał, że art. 540 § 1 k.p.k. odnosi się do prawomocnych orzeczeń, bez wskazania w jakim trybie zostały wydane. Przepis ten nie wyklucza, by postępowanie o wznowienie nie obejmowało prawomocnego orzeczenia wydanego na podstawie art. 285 § 1a k.p.k. Podnosząc powyższe, skarżący się wniósł „o uchylenie” zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne. Zawarta w art. 540 § 1
in princ.
k.p.k. fraza „postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem” odnosi się tylko do postępowania sądowego, w którym prawomocnie rozstrzygnięto o przedmiocie procesu. Nie obejmuje ona natomiast kwestii incydentalnych, choć prawomocnie rozstrzygniętych, nawet gdy chodzi o odpowiedzialność za uchybienie obowiązkom procesowym i wymierzenie za nie kary porządkowej (podobnie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., IV KO 118/07 – Lex 346765, z dnia 13 listopada 2015 r., IV KZ 68/15 – Lex 1844090). Sugestia zażalenia, że skoro art. 540 § 1 k.p.k. nie zawiera wyłączenia postępowania incydentalnego, które doprowadziło do zastosowania przewidzianego w art. 285 § 1a k.p.k. środka przymusu, to postępowanie takie można wznowić – jest chybiona, ponieważ pomija, że przepis art. 540 § 1 k.p.k. nie zawiera żadnego zbioru, pozytywnego, ani negatywnego, postępowań sądowych. W przepisie tym, to jest w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a – c k.p.k., ustawodawca posłużył się pojęciem „czyn”, zdefiniowanym w art. 115 § 1 k.k. oraz zdecydował, że nowe fakty lub dowody mają wskazywać m. in. na niedopuszczenie się właśnie takiego czynu, to jest zachowania o znamionach określonych w ustawie karnej a nie – zachowania zakłócającego porządek czynności procesowych.
Sposób postąpienia z niedopuszczalnym wnioskiem o wznowienie postępowania został określony w art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. Ten ostatni przepis odsyła z kolei do art. 429 § 1 k.p.k., stanowiącego m. in., że należy odmówić przyjęcia niedopuszczalnego z mocy ustawy środka zaskarżenia. Nakaz odpowiedniego stosowania art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
in fine
k.p.k. zobowiązywał do wydania zarządzenia przez prezesa sądu (upoważnionego sędziego) o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego niedopuszczalności. Nie wchodziło więc w rachubę wydanie postanowienia w trybie art. 545 § 3 k.p.k., które zapada w razie oczywistej bezzasadności wniosku, a nie – jego niedopuszczalności (inaczej w powołanym wyżej postanowieniu SN z dnia 13 listopada 2015 r., III KZ 68/15).
Dlatego postanowiono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI