V KZ 27/05

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  21  LIPCA  2005  R. 
V  KZ  27/05 
 
 
Brak pouczenia, o którym mowa w art. 120 § 2 zd. 2 k.p.k., należy 
traktować jak brak pouczenia uczestnika postępowania o ciążących obo-
wiązkach i przysługujących uprawnieniach, w związku z czym brak ten – 
stosownie do treści art. 16 § 1 k.p.k. – nie może wywoływać ujemnych 
skutków procesowych. 
 
Przewodniczący: Prezes SN J. Godyń. 
 
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w 
dniu 21 lipca 2005 r., zażalenia Marka D. na zarządzenie przewodniczą-
cego Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 18 maja 2005 r., 
o odmowie przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia 
wniosku o wznowienie postępowania  
 
p o s t a n o w i ł   uchylić zaskarżone zarządzenie. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2005 r., przewodniczący Wydziału 
Karnego Sądu Apelacyjnego w W. odmówił przyjęcia wniosku Marka D. o 

 
2
wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Okręgowego w Ś. z dnia 22 sierpnia 2003 r. 
Na zarządzenie złożył zażalenie Marek D., w związku z czym został 
wezwany do uzupełnienia braku w postaci tzw. przymusu adwokackiego. 
Wyznaczony na jego wniosek obrońca z urzędu nie dopatrzył się pod-
staw do wniesienia zażalenia na wspomniane zarządzenie, na skutek 
czego sędzia Sądu Apelacyjnego w W. wezwał Marka D. do uzupełnienia 
braku złożonego przezeń zażalenia (pismo z dnia 14 kwietnia 2005 r.). 
Ze względu na upływ określonego w art. 120 § 1 k.p.k. terminu, 
przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w W. zarządze-
niem z dnia 18 maja 2005 r. odmówił przyjęcia zażalenia. 
Marek D. zaskarżył to zarządzenie i zarzucając obrazę art. 16 § 1 
k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k., wniósł o uchylenie w całości zaskarżo-
nego zarządzenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Skarżący sporządził część wstępną zażalenia w taki sposób, jakby 
zarzut obrazy powołanych przepisów odnosił się do zarządzenia. W uza-
sadnieniu sprecyzował jednak, że zarzut braku pouczenia o skutkach 
nieuzupełnienia braku formalnego zażalenia odnosi się do pisma z dnia 
14 kwietnia 2005 r. Przypomnieć w związku z tym należy stosowny frag-
ment tego pisma: „W związku z powyższym skoro pozostaje nadal tylko 
osobiste zażalenie – na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. – wzywam Pana do 
usunięcia jego braku w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma”. 
W piśmie nie ma zatem pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braku w 
terminie, stosownie do treści art. 120 § 2 zd. 2 k.p.k. Przyznać trzeba 
więc rację autorowi zażalenia, że w sprawie doszło do naruszenia wymo-
gu zawartego w tym przepisie. 

 
3
W piśmiennictwie podnosi się, że w niektórych sytuacjach należy 
przyjąć, że art. 16 § 1 k.p.k. musi być odpowiednio stosowany, mimo że 
nie chodzi o pouczenie (informację) o prawach i obowiązkach w klasycz-
nym tego terminu znaczeniu, ale o sytuację, w której informacja jest z 
prawami i obowiązkami związana (zob. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgry-
zek: Kodeks postępowania karnego, t. I, Warszawa 2004, s. 123). Nie-
wątpliwie informacja o bezskuteczności pisma nie należy do pouczeń o 
obowiązkach lub uprawnieniach, wiąże się jednak ściśle z obowiązkiem 
nałożonym na autora zażalenia, a sprowadzającym się do wymogu spo-
rządzenia i podpisania środka odwoławczego przez adwokata. Skoro tak, 
to brak pouczenia, o którym mowa w art. 120 § 2 k.p.k., musi być uznany 
za brak równorzędny z brakiem pouczenia uczestnika postępowania o 
ciążącym nań obowiązku, co sprawia, że brak ten – stosownie do treści 
art. 16 § 1 k.p.k. – nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych. 
Z przytoczonych względów zaskarżone zarządzenie należało uchy-
lić, przy czym Sąd Najwyższy nie zawarł w rozstrzygnięciu tzw. orzecze-
nia następczego, gdyż na obecnym etapie procedowania nie można wy-
kluczyć, że wydanie zarządzenia tego rodzaju co zaskarżone okaże się 
zbędne.