Orzeczenie · 2025-07-08

V KZ 24/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokukasacjaprawo do obronyobrońca z wyboruSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego O.N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2025 r., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 września 2021 r. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu obrazę przepisów postępowania, w tym art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 86 § 1 k.p.k., wskazując na nieuwzględnienie wniosku mimo wykazania przyczyn niezależnych od skazanego, oraz art. 84 § 2 k.p.k. poprzez błędne ustalenie ustania stosunku obrończego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że sąd okręgowy nie zbadał formalnej przesłanki złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 126 § 1 k.p.k.) i błędnie ustalił charakter stosunku obrończego, uznając obronę za wygasłą, podczas gdy była to obrona z wyboru. Sąd Najwyższy podkreślił konieczność prawidłowego ustalenia, czy uchybienie terminowi wynikało z zaniedbania obrońcy, czy skazanego, a także zweryfikowania ustaleń dotyczących obrońcy z wyboru, adw. K. N. W związku z tym postanowiono uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, obowiązków obrońcy oraz prawidłowego ustalenia charakteru stosunku obrończego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z wnioskiem o uzasadnienie wyroku i jego konsekwencjami dla możliwości wniesienia środka odwoławczego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd okręgowy prawidłowo rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie badając formalnych przesłanek jego złożenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nie zbadał formalnych przesłanek złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co stanowiło uchybienie proceduralne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że badanie zasadności wniosku o przywrócenie terminu musi być poprzedzone ustaleniem, czy wniosek został złożony z zachowaniem terminu zawitego określonego w art. 126 § 1 k.p.k., co stanowi warunek formalny.

Czy sąd okręgowy prawidłowo ustalił charakter stosunku obrończego przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy błędnie ustalił charakter stosunku obrończego, uznając obronę za wygasłą, podczas gdy była to obrona z wyboru.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd okręgowy powinien był prawidłowo ustalić charakter stosunku obrończego (z wyboru, a nie z urzędu) i na tej podstawie ocenić, czy uchybienie terminowi wynikało z zaniedbania obrońcy czy skazanego.

Czy obrońca z wyboru niedopełnił swoich obowiązków, nie składając wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga dalszego wyjaśnienia przez sąd okręgowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ustalenia z obrońcą z wyboru, czy powodem nie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było niedochowanie staranności obrończej, czy brak woli skazanego do zaskarżenia wyroku, co wymaga wyjaśnienia z uwagi na treść udzielonego pełnomocnictwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obrońca skazanego

Strony

NazwaTypRola
O.N.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 528 § 1

Kodeks postępowania karnego

a contrario

Pomocnicze

k.p.k. art. 126 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 86 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązki obrońcy.

k.p.k. art. 84 § 2

Kodeks postępowania karnego

Utrata statusu obrońcy.

k.p.k. art. 422 § 2a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 122 § 1

Kodeks postępowania karnego

Czynność prawnie bezskuteczna.

Kodeks Etyki Adwokackiej art. 56

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść postanowienia, tj. art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 86 § 1 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku w sytuacji wykazania przez skazanego, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych (zaniedbanie obrońcy z wyboru). • Obrazę art. 84 § 2 k.p.k. poprzez uznanie, że stosunek obrończy dotyczący obrony z urzędu ustał z chwilą wydania wyroku, w sytuacji gdy przedmiotem sprawy było zaniechanie obrońcy z wyboru.

Godne uwagi sformułowania

badanie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej musi być poprzedzone ustaleniem, iż wniosek ten został złożony z zachowaniem terminu zawitego określonego w art. 126 § 1 k.p.k. • Sąd Okręgowy w Gdańsku rozpoznając wniosek obrońcy skazanego złożony w dniu 21 lutego 2025 r. (podczas gdy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku zapadł w dniu 23 września 2021 r.!) nie odniósł się w ogóle do kwestii terminu wskazanego w art. 126 § 1 k.p.k., przechodząc do jego merytorycznego rozpoznania • rozważania sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu są chybione, skoro adw. K. N. nie pełnił funkcji obrońcy wyznaczonego urzędu, a był obrońca z wyboru skazanego.

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, obowiązków obrońcy oraz prawidłowego ustalenia charakteru stosunku obrończego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, związanej z wnioskiem o uzasadnienie wyroku i jego konsekwencjami dla możliwości wniesienia środka odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania karnego, a błędy proceduralne sądu okręgowego stanowią ciekawy przykład dla prawników procesowych.

Błąd sądu okręgowego pozbawił skazanego szansy na kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst