V KZ 21/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia, wskazując, że trudna sytuacja materialna może usprawiedliwiać przekroczenie terminu zawitego, a także należy zbadać rolę obrońcy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego Grzegorza T. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając brak wskazania przez skazanego okoliczności niezależnych od niego. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę zbadania trudnej sytuacji materialnej skazanego jako potencjalnej przyczyny usprawiedliwiającej przekroczenie terminu oraz na wątpliwości co do prawidłowości działania obrońcy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego Grzegorza T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem, w celu wniesienia kasacji. Sąd Apelacyjny uznał, że skazany nie wykazał przyczyn niezależnych od siebie, które uniemożliwiły zachowanie terminu. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za zasadne. Wskazał, że skazany w zażaleniu podniósł trudną sytuację materialną jako przyczynę niestawienia się na rozprawie i braku możliwości dowiedzenia się o treści orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że w skrajnych przypadkach trudna sytuacja materialna może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu zawitego. Ponadto, zwrócił uwagę na wątpliwość, czy do przekroczenia terminu nie doszło z winy obrońcy, który nie powiadomił skazanego o treści niekorzystnego orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, nakazując zbadanie wskazanych okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, w skrajnych przypadkach trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca stawienie się na rozprawie i udanie się do sądu w celu dowiedzenia się o treści orzeczenia może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu zawitego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć skazany nie podał konkretnych okoliczności w pierwotnym wniosku, to w zażaleniu podniósł trudną sytuację materialną. Sąd uznał, że należy zbadać te okoliczności, ponieważ w skrajnych przypadkach mogą one usprawiedliwiać przekroczenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Grzegorz T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grzegorz T. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywrócenie terminu jest możliwe tylko wówczas, gdy niedotrzymanie tego terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.
k.p.k. art. 524 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pozwala obrońcy na nawiązanie kontaktu ze skazanym.
k.p.k. art. 120 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wyznaczenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku.
k.k. art. 13 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148 § § 2 pkt. 4
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna skazanego jako przyczyna niezależna od niego. Potencjalne zaniechanie obowiązków przez obrońcę.
Godne uwagi sformułowania
W skrajnych przypadkach trudna sytuacja materialna, uniemożliwiająca stawienie się na rozprawie i udanie się do sądu w celu dowiedzenia się o treści orzeczenia, może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu zawitego. Rodzi się w sprawie wątpliwość, czy do przekroczenia tego terminu nie doszło z winy obrońcy skazanego.
Skład orzekający
A. Siuchniński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w postępowaniu karnym z uwagi na trudną sytuację materialną lub zaniedbania obrońcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją i terminami zawitymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są okoliczności niezależne od strony i rola obrońcy w postępowaniu karnym, szczególnie gdy chodzi o możliwość skorzystania z nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
“Czy bieda może usprawiedliwić spóźnienie z kasacją? Sąd Najwyższy analizuje rolę obrońcy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPOSTANOWIENIE Z DNIA 14 CZERWCA 2005 R. V KZ 21/05 W skrajnych wypadkach trudna sytuacja materialna, uniemożliwiająca stawienie się na rozprawie i udanie się do sądu w celu dowiedzenia się o treści orzeczenia, może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu zawitego. Przewodniczący: sędzia SN A. Siuchniński. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu, bez udziału stron, zażalenia Grzegorza T.,skazanego prawomocnie za przestępstwo z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt. 4 k.k., na postanowienie o odmowie przy- wrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z dnia 17 marca 2005 r. wraz z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji (art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k.), na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. postanowił u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i sprawę, w kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z dnia 17 marca 2005 r. wraz z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji, p r z e k a z a ć Sądowi Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r., na podstawie art. 126 § 1 k.p.k., odmówił skazanemu przywrócenia terminu do 2 złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnie- niem w celu wniesienia kasacji. W uzasadnieniu wskazał, że przywrócenie terminu zawitego jest możliwe – w myśl art. 126 § 1 k.p.k. – tylko wówczas, gdy niedotrzymanie tego terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, zaś skazany w swym wniosku nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zaistnieniu przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu, o jakim mowa w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany Grzegorz T. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Istotnie, w swoim wniosku skazany nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zaistnieniu przeszkody uniemożliwiającej za- chowanie terminu. Jednak w zażaleniu podniósł, że na rozprawę odwoław- czą nie stawił się z powodu braku możliwości materialnych, z tego samego powodu nie stawił się w sądzie, aby dowiedzieć się o treści zapadłego orzeczenia, zaś ze swym obrońcą nie miał możliwości nawiązania telefo- nicznego kontaktu z powodu zmiany przez niego numeru telefonu. W tej sytuacji zachodzi potrzeba sprawdzenia podanych przez ska- zanego okoliczności i rozważenia czy istotnie można je uznać za niezależ- ne od strony, w rozumieniu art. 126 k.p.k. W skrajnych wypadkach trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca stawienie się na rozprawie i udanie się do sądu w celu dowiedzenia się o treści orzeczenia może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu zawitego. Przede wszystkim jednak – na co należy zwrócić z urzędu uwagę – rodzi się w sprawie wątpliwość, czy do przekroczenia tego terminu nie doszło z winy obrońcy skazanego. Na rozprawie odwoławczej w imieniu obrońcy skaza- nego adw. Z., wystąpiła jako substytucyjny obrońca adw. K.R. Treść zaża- lenia skazanego zdaje się wskazywać, że ani ona ani adw. Z. nie powia- 3 domili skazanego o treści zapadłego orzeczenia sądu odwoławczego i nie uzgodnili dalszego postępowania w związku z tym orzeczeniem. Jest prawdą, że obrońca skazanego nie miał już obowiązku podejmowania na rzecz skazanego czynności procesowych z powodu prawomocności orze- czenia, ale niewątpliwie w ramach rzetelności obrończej powinien (pozwala na to art. 84 § 1 k.p.k.) nawiązać ze skazanym kontakt, powiadomić go o treści zapadłego orzeczenia i upewnić się co do tego, iż nie zamierza on wnosić kasacji, a w wypadku niemożności nawiązania ze skazanym kon- taktu, złożyć wniosek w trybie art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. Powinność taka jawi się jako szczególnie oczywista w tej sprawie, gdy orzeczenie instancji od- woławczej radykalnie zmieniło na niekorzyść sytuację skazanego. Okoliczności związane z tą ostatnią kwestią również powinny być sprawdzone oraz rozważone, dlatego Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpo- znania, w toku którego należy nadto zbadać, kiedy i w jakich okoliczno- ściach skazany dowiedział się jednak o treści niekorzystnego wyroku sądu odwoławczego, a to dla ustalenia czy zachowany został zawity termin określony w art. 126 § 1 k.p.k. oraz, ewentualnie, wyznaczyć skazanemu, w trybie art. 120 § 1 k.p.k., termin do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 14 kwietnia 2005 r. o przywrócenie terminu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.