V KZ 2/25

Sąd Najwyższy2025-05-09
SNKarneinneŚrednianajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkpkpostanowienieizba karna

Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego Marka Motuka od rozpoznania wniosku o wyłączenie, uznając argumenty obrońcy za nieuzasadnione.

Obrońca M. K. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy V KZ 2/25, powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem na urząd oraz poparciem kandydatury do KRS. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że przedstawione argumenty nie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie.

Sprawa dotyczyła wniosku obrońcy M. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania zażalenia na zarządzenie Sądu Najwyższego. Wniosek o wyłączenie opierał się na argumentach dotyczących sposobu powołania sędziego na urząd oraz jego aktywności w kontekście wyborów do Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona konkretnymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjnymi kwestiami ustrojowymi czy systemowymi. Sąd wskazał, że sam fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej czy popieranie kandydatury do KRS nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego Marka Motuka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy i nie zachodzi między nimi związek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona konkretnymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjnymi kwestiami ustrojowymi. Sam fakt orzekania w określonej izbie lub popieranie kandydatury do KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie wykazano związku z rozstrzygnięciem sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono uwzględnienia wniosków

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
M. K.innewnioskodawca
Marek Motukinnesędzia
K. M.inneobrońca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania związku między okolicznościami powołania sędziego a rozstrzygnięciem sprawy. Argumenty o charakterze systemowym nie uzasadniają wyłączenia sędziego w konkretnej sprawie.

Odrzucone argumenty

Okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd. Fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Wyrażenie poparcia dla kandydatury do KRS.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego w danej sprawie

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja pojęcia bezstronności sędziego w kontekście procedur nominacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym; argumenty oparte wyłącznie na kwestiach ustrojowych są zazwyczaj odrzucane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziów, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Czy sposób powołania sędziego może podważyć jego bezstronność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KZ 2/25
POSTANOWIENIE
Dnia 9 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie
M. K.
w przedmiocie zażalenia na zarządzenie Sądu Najwyższego
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 9 maja 2025 r.
wniosku obrońcy
o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania zażalenia
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
a contrario
postanowił:
odmówić uwzględnienia wniosków adw.
K. M.
o wyłączenie SSN Marka Motuka
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 121/24, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku obrońcy M. K. o wznowienie postępowania w przedmiocie wniosku o list żelazny zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2024 r., II AKz 734/24, z uwagi na jego niedopuszczalność. Do rozpoznania sprawy, zarządzeniem z 9 stycznia, wyznaczono SSN Marka Motuka.
Pismem z 27 stycznia 2025 r.,
w sprawie o sygn. akt
V KZ 2/25, obrońca M.K. złożyła wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka wymogów niezawisłości i bezstronności.  Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą V KB 8/25. Zarządzeniem z 30 stycznia 2025 r. wniosek został odrzucony oraz wpisany do repertorium KRI. Pismem z 17 lutego 2025 r. obrońca M. K. złożyła ponowny wniosek o wyłączenie SSN Mark Motuka, również wpisany do repertorium KRI.
W treści wniosków obrońca wskazała na okoliczności związane z powołaniem do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego oraz fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, jak również wyrażenia przez ww. sędziego poparcia dla kandydatury X.Y., sędziego Sądu Rejonowego […], na członka KRS.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zasadnicza część przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów nie mogła zostać rozpoznana w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania
(zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23).
Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Gdyby zatem wnioskodawczyni poprzestała na argumentach systemowych związanych z powołaniem Marka Motuka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, należałoby uznać wnioski za niedopuszczalne z mocy ustawy i pozostawić je bez rozpoznania. Niemniej jednak obrońca powołała się również na okoliczności faktyczne, które mogą jej zdaniem stanowić podstawę wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co uzasadniało ich merytoryczne rozpoznanie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5/39; wyrok SN z dnia 8 stycznia 2009r., III KK 257/08, LEX nr 532400; wyrok SN z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być więc należycie, a zatem wystarczająco „uzasadniona".
Instytucja wyłączenia sędziego z powodu istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności ma bowiem charakter procesowej gwarancji w konkretnym postępowaniu. W konsekwencji zasadność wniosku
‎
o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego w danej sprawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych argumentów wskazujących na to, że w realiach niniejszej sprawy SSN Marek Motuk mógłby naruszyć standard bezstronności, ograniczając się wyłącznie do prezentacji swoich poglądów popartych argumentacją o charakterze abstrakcyjnym. Nie stanowi bowiem o braku bezstronności ww. sędziego w przedmiotowej sprawie fakt orzekania przez SSN Marka Motuka w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej czy też okoliczność popierania konkretnej osoby na członka KRS, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie tylko nie wskazała na jakikolwiek wpływ tych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy, a także czy w ogóle zachodzi pomiędzy tymi okolicznościami, a przedmiotem sprawy jakikolwiek związek.
Reasumując, okoliczności podniesione we wnioskach adw. K. M. nie uzasadniały wyłączenia SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy V KZ 2/25, co skutkowało ich nieuwzględnienie w oparciu o art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
a contrario
.
[PŁ]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI