V KZ 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego Marka Motuka od rozpoznania wniosku o wyłączenie, uznając argumenty obrońcy za nieuzasadnione.
Obrońca M. K. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy V KZ 2/25, powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem na urząd oraz poparciem kandydatury do KRS. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że przedstawione argumenty nie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie.
Sprawa dotyczyła wniosku obrońcy M. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania zażalenia na zarządzenie Sądu Najwyższego. Wniosek o wyłączenie opierał się na argumentach dotyczących sposobu powołania sędziego na urząd oraz jego aktywności w kontekście wyborów do Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona konkretnymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjnymi kwestiami ustrojowymi czy systemowymi. Sąd wskazał, że sam fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej czy popieranie kandydatury do KRS nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego Marka Motuka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy i nie zachodzi między nimi związek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona konkretnymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjnymi kwestiami ustrojowymi. Sam fakt orzekania w określonej izbie lub popieranie kandydatury do KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie wykazano związku z rozstrzygnięciem sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówiono uwzględnienia wniosków
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | inne | wnioskodawca |
| Marek Motuk | inne | sędzia |
| K. M. | inne | obrońca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania związku między okolicznościami powołania sędziego a rozstrzygnięciem sprawy. Argumenty o charakterze systemowym nie uzasadniają wyłączenia sędziego w konkretnej sprawie.
Odrzucone argumenty
Okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd. Fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Wyrażenie poparcia dla kandydatury do KRS.
Godne uwagi sformułowania
wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego w danej sprawie
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący
Marek Motuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja pojęcia bezstronności sędziego w kontekście procedur nominacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym; argumenty oparte wyłącznie na kwestiach ustrojowych są zazwyczaj odrzucane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziów, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.
“Czy sposób powołania sędziego może podważyć jego bezstronność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KZ 2/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie M. K. w przedmiocie zażalenia na zarządzenie Sądu Najwyższego po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 9 maja 2025 r. wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania zażalenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: odmówić uwzględnienia wniosków adw. K. M. o wyłączenie SSN Marka Motuka UZASADNIENIE Zarządzeniem z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 121/24, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku obrońcy M. K. o wznowienie postępowania w przedmiocie wniosku o list żelazny zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2024 r., II AKz 734/24, z uwagi na jego niedopuszczalność. Do rozpoznania sprawy, zarządzeniem z 9 stycznia, wyznaczono SSN Marka Motuka. Pismem z 27 stycznia 2025 r., w sprawie o sygn. akt V KZ 2/25, obrońca M.K. złożyła wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą V KB 8/25. Zarządzeniem z 30 stycznia 2025 r. wniosek został odrzucony oraz wpisany do repertorium KRI. Pismem z 17 lutego 2025 r. obrońca M. K. złożyła ponowny wniosek o wyłączenie SSN Mark Motuka, również wpisany do repertorium KRI. W treści wniosków obrońca wskazała na okoliczności związane z powołaniem do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego oraz fakt orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, jak również wyrażenia przez ww. sędziego poparcia dla kandydatury X.Y., sędziego Sądu Rejonowego […], na członka KRS. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zasadnicza część przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów nie mogła zostać rozpoznana w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Gdyby zatem wnioskodawczyni poprzestała na argumentach systemowych związanych z powołaniem Marka Motuka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, należałoby uznać wnioski za niedopuszczalne z mocy ustawy i pozostawić je bez rozpoznania. Niemniej jednak obrońca powołała się również na okoliczności faktyczne, które mogą jej zdaniem stanowić podstawę wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co uzasadniało ich merytoryczne rozpoznanie. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5/39; wyrok SN z dnia 8 stycznia 2009r., III KK 257/08, LEX nr 532400; wyrok SN z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być więc należycie, a zatem wystarczająco „uzasadniona". Instytucja wyłączenia sędziego z powodu istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności ma bowiem charakter procesowej gwarancji w konkretnym postępowaniu. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego w danej sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych argumentów wskazujących na to, że w realiach niniejszej sprawy SSN Marek Motuk mógłby naruszyć standard bezstronności, ograniczając się wyłącznie do prezentacji swoich poglądów popartych argumentacją o charakterze abstrakcyjnym. Nie stanowi bowiem o braku bezstronności ww. sędziego w przedmiotowej sprawie fakt orzekania przez SSN Marka Motuka w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej czy też okoliczność popierania konkretnej osoby na członka KRS, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie tylko nie wskazała na jakikolwiek wpływ tych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy, a także czy w ogóle zachodzi pomiędzy tymi okolicznościami, a przedmiotem sprawy jakikolwiek związek. Reasumując, okoliczności podniesione we wnioskach adw. K. M. nie uzasadniały wyłączenia SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy V KZ 2/25, co skutkowało ich nieuwzględnienie w oparciu o art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario . [PŁ] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI