II OZ 202/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuNSAWSApostępowanie administracyjneskarżącyzażalenieterminy procesowechorobabrak winy

NSA uchylił postanowienie WSA o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, odrzucając wniosek z powodu uchybienia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił skarżącej termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając, że choroba uniemożliwiła jej terminowe działanie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie, mimo że skarżąca wiedziała o spóźnieniu już w momencie nadania wniosku o uzasadnienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Białymstoku, które przywróciło skarżącej M. S. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że choroba skarżącej od 4 do 8 grudnia 2023 r. uniemożliwiła jej terminowe złożenie wniosku o uzasadnienie, który pierwotnie miał być złożony do 5 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie jest zasadne. Podkreślono, że przywrócenie terminu następuje tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony i z powodu przeszkody, której nie mogła usunąć. NSA stwierdził, że skarżąca, odbierając sentencję wyroku, była pouczona o 7-dniowym terminie na złożenie wniosku o uzasadnienie. Wniosek o uzasadnienie został nadany 8 grudnia 2023 r., co oznaczało spóźnienie. NSA uznał, że dzień 8 grudnia 2023 r. był momentem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, a tym samym rozpoczął się bieg 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero 8 stycznia 2024 r., NSA uznał go za spóźniony i podlegający odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nawet jeśli choroba uniemożliwiała samodzielne działanie, strona miała świadomość spóźnienia już w momencie nadania wniosku o uzasadnienie, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżąca, pouczona o terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie, powinna była mieć świadomość spóźnienia już w momencie nadania wniosku o uzasadnienie. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie od ustania przyczyny uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 88

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po tym terminie wniosek podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu przed WSA, stosowanych odpowiednio.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenie na postanowienie WSA.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie, ponieważ skarżąca miała świadomość spóźnienia już w momencie nadania wniosku o uzasadnienie. Dzień 8 grudnia 2023 r. (nadanie wniosku o uzasadnienie) należy uznać za moment ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie dzień doręczenia postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że choroba skarżącej stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą terminowe działanie i uzasadniającą przywrócenie terminu. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Naruszenie art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie posiada fachowej wiedzy medycznej i nie podejmuje się polemiki z żalącą na temat natury schorzenia skarżącej. Sąd opiera się na dokumencie jakim jest zwolnienie lekarskie z którego wynika, że skarżąca była niezdolna do dokonania czynności samodzielnie bez uszczerbku dla swojego zdrowia. Należy podkreślić, że dokonanie czynności nie ograniczało się jedynie do sporządzenia pisma ale również należało złożyć je na poczcie bądź w siedzibie Sądu. W zaistniałej sytuacji wniosek taki podlegał odrzuceniu na mocy art. 88 p.p.s.a.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście przywracania terminów i oceny braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku i przywrócenia terminu do jego złożenia, ale ogólne zasady dotyczące terminów procesowych są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z terminami procesowymi i ich przywracaniem, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki braku winy.

Kiedy choroba nie wystarczy: NSA o przywróceniu terminu do wniosku o uzasadnienie wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 202/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 616/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-11-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i odrzucono wniosek
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 616/23 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 czerwca 2023 r. nr S-KO.433/63/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o przywrócenie terminu
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 616/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przywrócił M. S. (dalej "skarżąca") termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 listopada 2023 r., którym Sąd oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 czerwca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 8 grudnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przesłanie przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. odmówiono skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku z tego powodu, że wniosek w tym zakresie został złożony po terminie. Sentencja wyroku została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 28 listopada 2023 r. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 5 grudnia 2023 r. Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku została nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 grudnia 2023 r. Postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia zostało doręczone skarżącej w dniu 2 stycznia 2024 r. W dniu 8 stycznia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku z 21 listopada 2023 r.
W ocenie Sądu ze zwolnienia lekarskiego, wynika, że stan zdrowia skarżącej od 4 grudnia 2023 r. do 8 grudnia 2023 r. był takiego rodzaju, że uniemożliwiał jej osobiste działanie w sprawie. W zwolnieniu wskazano, że "chory powinien leżeć". Wynika z tego, że co prawda choroba nie stanowiła przeszkody do czynności sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednak nie można na tej podstawie wykluczyć, że już taką przeszkodę stanowiła dla czynności polegającej na złożeniu wniosku u operatora pocztowego bądź osobiście w sądzie. Dlatego Sąd stwierdził, że skarżąca wykazała, że zaistniała u niej choroba uniemożliwiła podejmowanie czynności procesowych. Na podstawie przedstawionych dokumentów nie można bowiem stwierdzić, że nie istniały przeszkody do dokonania czynności polegającej nawet na dokonaniu tak nieskomplikowanej czynności jak złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania R. sp. z o.o. z siedzibą w W., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W zażaleniu podniesiono następujące zarzuty:
I. naruszenie prawa materialnego, a to:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz poprzez brak wszechstronności oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez sąd meriti, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie Skarżącej terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku;
II. naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, a to:
1. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i błędne zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez sąd meriti, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie Skarżącej terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku;
2. art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji uznanie, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, tj. w dniu 2 stycznia 2024 r., co z kolei doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w ciągu siedmiu dniu od ustania przyczyny uchybienia, podczas gdy przyczyna uchybienia terminu w okolicznościach przedmiotowej sprawy ustała dnia 8 grudnia 2023 r., tj. w dniu, w którym skarżąca nadała w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
III. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego postanowienia wynikający z naruszenia prawa materialnego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. polegający na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, w szczególności zaś poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła taka przeszkoda, która uniemożliwiła skarżącej dokonanie czynności w terminie bez jej winy;
IV. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego postanowienia polegający na ustaleniu, że zaistniała u skarżącej choroba uniemożliwiała jej podejmowanie czynności procesowych, podczas gdy Skarżąca mogła dokonać czynności, jaką było sporządzenie wniosku o uzasadnienie wyroku, z pomocą osób trzecich i tym samym nie uchybić przewidzianemu terminowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 418/12, LEX nr 1405321). Za taką przeszkodę można uznać zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że strona nie mogła dokonać czynności ze względu na stan zdrowia.
Odnosząc powyższe do złożonego zażalenia należy wskazać, że Sąd nie posiada fachowej wiedzy medycznej i nie podejmuje się polemiki z żalącą na temat natury schorzenia skarżącej. Sąd opiera się na dokumencie jakim jest zwolnienie lekarskie z którego wynika, że skarżąca była niezdolna do dokonania czynności samodzielnie bez uszczerbku dla swojego zdrowia. Należy podkreślić, że dokonanie czynności nie ograniczało się jedynie do sporządzenia pisma ale również należało złożyć je na poczcie bądź w siedzibie Sądu.
Pomimo powyższego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek został bowiem złożony w terminie 7 dni od dnia, w którym skarżącej doręczono postanowienie Sądu I instancji o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Tymczasem skarżąca odbierając odpis sentencji wyroku z dnia 21 listopada 2023 r. została pouczona o 7-dniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca winna mieć w związku z tym świadomość, że wniosek z dnia 8 grudnia 2023 r. o doręczenie jej uzasadnienia, jest spóźniony. Należy uznać zatem, jak zasadnie podnosi żaląca, że dzień 8 grudnia 2023 r., był momentem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, a co za tym idzie, rozpoczął się bieg okresu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem strona złożyła taki wniosek dopiero 8 stycznia 2024 r. czyli z uchybieniem terminu ustawowego. W zaistniałej sytuacji wniosek taki podlegał odrzuceniu na mocy art. 88 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 88 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI