V KZ 16/22

Sąd Najwyższy2022-04-27
SNKarnetymczasowe aresztowanieŚrednianajwyższy
zadośćuczynienietymczasowe aresztowanieniesłuszne pozbawienie wolnościprawo karne procesowezażalenieniezaskarżalne postanowienieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając je za niezaskarżalne.

R. S. domagał się zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy zwrócił się o przekazanie sprawy innemu sądowi, ale Sąd Apelacyjny wniosku nie uwzględnił. Zastępca Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia zażalenia na to postanowienie, uznając je za niezaskarżalne. Sąd Najwyższy utrzymał to zarządzenie w mocy, podkreślając, że postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy nie jest zaskarżalne na gruncie przepisów k.p.k.

Wnioskodawca R. S. domagał się zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w T., który zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w (...) o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r. nie uwzględnił tego wniosku. Na to postanowienie R. S. złożył zażalenie. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (...) zarządzeniem z dnia 4 lutego 2022 r. odmówił przyjęcia tego zażalenia, argumentując, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 558 k.p.k. w zw. z art. 442 pkt 2 k.p.c. Na to zarządzenie R. S. wniósł kolejne zażalenie, podnosząc jego lakoniczność. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest zasadne i utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku lub inne wskazane w ustawie. Postanowienie sądu apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi nie należy do tych kategorii i jest niezaskarżalne. W związku z tym, zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku lub inne wskazane w ustawie. Postanowienie sądu apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi nie należy do tych kategorii i jest niezaskarżalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle, poprzez utrzymanie w mocy zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 459

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie przysługuje tylko na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1), także postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia w przypadkach przewidzianych w ustawie (§ 2).

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia odmowę przyjęcia zażalenia, jeśli jest niedopuszczalne.

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi.

k.p.k. art. 558

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z zadośćuczynieniem za niesłuszne tymczasowe aresztowanie.

k.p.k. art. 35 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postanowień w kwestii właściwości sądu.

k.p.k. art. 35 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postanowień w kwestii właściwości sądu.

k.p.k. art. 35 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postanowień w kwestii właściwości sądu.

k.p.k. art. 36

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi.

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi nie jest postanowieniem zamykającym drogę do wydania wyroku ani innym postanowieniem, na które przysługuje zażalenie zgodnie z art. 459 k.p.k. Ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia takiej decyzji.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o nieuwzględnieniu wniosku o przekazanie sprawy. Zarzut lakoniczności zarządzenia o odmowie przyjęcia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia decyzji nie można stwierdzić, by było to postanowienie w kwestii właściwości w rozumieniu regulacji z art. 35 § 3 k.p.k. Do takich niezaskarżalnych postanowień należy np. postanowienie wydawane w trybie art. 36 k.p.k., art. 37 k.p.k., czy też właśnie postanowienie wydawane w oparciu o art. 442 k.p.c.

Skład orzekający

Marek Siwek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wniosków o przekazanie sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i konkretnych przepisów k.p.k. i k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - zaskarżalności postanowień, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice zaskarżalności.

Kiedy nie można się odwołać? Sąd Najwyższy o granicach zaskarżalności postanowień w sprawach karnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KZ 16/22
POSTANOWIENIE
Dnia 27 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
R. S.
o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 kwietnia 2022 r.
zażalenia wnioskodawcy,
na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKo (…)
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
R. S. wystąpił z wnioskiem o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie w sprawie Sądu Okręgowego w T. o sygn. akt II K (…) (Sądu Apelacyjnego w (…), sygn. akt II AKa (…)). Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. postanowił zwrócić się do Sądu Apelacyjnego w (…), w trybie art. 44
2
pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKo (…), wspomnianego wniosku nie uwzględnił. Na to postanowienie zażalenie złożył zaś R. S.
Zaskarżonym zarządzeniem z 4 lutego 2022 r. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 429 § 1 k.p.k., odmówiła przyjęcia zażalenia R. S. z dnia 12 stycznia 2021 r. na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…), gdyż, jak argumentowano, ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 558 k.p.k. w zw.  art.
44
2
k.p.c.
Na to zarządzenie zażalenie wniósł R.S., który podniósł, iż jest ono lakoniczne i nie wyjaśnia przyczyn tej decyzji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne, co powoduje, że zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.
Trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, że zgodnie z art. 459 k.p.k., zażalenie przysługuje tylko na postanowienia sądu zamykającego drogę do wydania wyroku, chyba że ustaw stanowi inaczej (§ 1), także postanowienia co do środka zabezpieczającego oraz na inne postanowienia w przypadkach przewidzianych w ustawie (§ 2). Postanowienie
sądu przełożonego – sądu apelacyjnego
o nieuwzględnieniu wniosku o przekazaniu sprawy innemu równorzędnemu sądowi, wydane w trybie art. 44
2
pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., do żadnej z tych kategorii nie należy, co oznacza że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia takiej decyzji. W szczególności nie można stwierdzić, by było to postanowienie w kwestii właściwości w rozumieniu regulacji z art. 35 § 3 k.p.k. Do postanowień w kwestii właściwości w rozumieniu tego przepisu należą bowiem jedynie takie, w których sąd stwierdza swą niewłaściwość i przekazuje sprawę innemu sądowi, względnie nie uwzględnia wniosku w kwestii przekazania sprawy zgodnie z właściwością, a więc postanowienia wydane na podstawie art. 35 § 1 i 2 k.p.k.. Postanowieniami w kwestii właściwości, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.k. nie są natomiast postanowienia wydawane przez sądy innego rzędu, niż sądy rzeczowo i miejscowo właściwe, czyli takie postanowienia, w wyniku których ustanawiana jest właściwość funkcjonalna innego sądu równorzędnego. Do takich niezaskarżalnych postanowień należy np. postanowienie wydawane w trybie art. 36 k.p.k., art. 37 k.p.k., czy też właśnie postanowienie wydawane w oparciu o art. 44
2
k.p.c.
Jeżeli zatem postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) (działającego w rozważanej kwestii jako sąd I instancji, a nie sąd odwoławczy) było niezaskarżalne, słusznie Zastępca Przewodniczącego w oparciu o art. 429 § 1 k.p.k., odmówiła jego przyjęcia, w konsekwencji czego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI